AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 59281/08
Kadir ARIKAN ve diğerleri / Türkiye
(Ekteki tabloya bakınız)
Başkan
Branko Lubarda
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 7 Ekim 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 3 Aralık 2008 tarihli başvuruyu ve davalı Hükümetin, Mahkemeyi, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonunu dikkate alarak gerçekleştirdiği müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir
OLAY VE USUL
Başvuranların listesi, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuranlar, Mahkeme önünde, Mersin Barosuna bağlı Avukat Uçar tarafından temsil edilmişlerdir.
Başvuranların Sözleşme’nin 11. maddesine ilişkin şikâyetleri (Göç ve İnsani Yardım Vakfı yönetim kurulu üyeleri olarak cezaya mahkûm edilmeleri bakımından dernek kurma özgürlüğü haklarının ihlal edildiği iddiası) Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüm amacıyla yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, söz konusu şikayetlerle ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla tek taraflı deklarasyon metni hazırlama isteğini Mahkemenin bilgisine sunmuştur. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, Sözleşme’nin 11. maddesinin ihlal edildiğini kabul etmektedir. Hükümet, başvuranlara ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermiş ve Mahkemeyi, başvuruyu Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Bu meblağ, belirtilen süre içerisinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu meblağın ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Tek taraflı deklarasyonda öne sürülen şartlar, 4 Haziran 2021 tarihinde başvuranlara bildirilmiştir. Mahkeme, başvuranlardan, deklarasyonda yer alan şartları kabul ettiklerini belirttikleri bir yanıt almamıştır.
Mahkeme, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi gereğince, aşağıdaki gibi bir durumda, bir davayı kayıttan düşürebileceğileceğini hatırlatmaktadır:
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davanın incelemesinin devam etmesi konusundaki isteklerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürülebileceğini belirtmiştir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin Sözleşme’nin 11. maddesinin ihlali konusundaki içtihatları açık ve oldukça fazladır (bk. örneğin, Adana TAYAD/Türkiye, no. 59835/10, §§ 27-37, 21 Temmuz 2020, Alaçatay ve diğerleri/Türkiye, no. 14299/05, §§ 36-51, 23 Ekim 2018 ve Tunceli Kültür ve Dayanışma Derneği/Türkiye, no 61353/00, § 22-35, 10 Ekim 2006).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların yanı sıra tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun öte yandan incelenmesine devam edilmesine gerek olmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine))
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde Sözleşme’nin 37. Maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.) no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilen hususular dikkate alındığında, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan şartları ve burada verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup 28 Ekim 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
{signature_p_2}
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 11. maddesine ilişkin şikâyetlerle ilgili başvuru
(dernek kurma özgürlüğü)
Başvuru No ve Tarihi
Başvuranın Adı ve Doğum Tarihi
Temsilcinin Adı ve Şehri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ
(avro cinsinden) [1]
59281/08
03.12.2008
(5 başvuran)
Kadir ARIKAN
1965
İsmail KARTAL
1966
Hikmet ÖZCAN
1947
Nazmi GÜR
1965
GÖÇ VE İNSANI YARDIM VAKFI
Uçar Arma Umran
Mersin
03.06.2021
2.700
5 başvurana müştereken
[1] Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.