Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-424 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 11-62/1645-581
Karar Tarihi : 21.12.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, 10
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR : Yalçıner YALÇIN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş.
Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Dilek NAZİKOĞLU
Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule K:6-24-26-27
34394 Esentepe/İstanbul 20
D. DOSYA KONUSU: Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş. ile Öztürk Ailesi tarafından
kontrol edilecek bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.10.2011 tarih ve 7185 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 22.11.2011 tarih ve 7996 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 30.11.2011 tarih ve 2011-2-424/Öİ-11-412.YY sayılı
Ön İnceleme Raporu, 19.12.2011 tarih ve REK.0.16.00.00-120/715 sayılı Başkanlık
Önergesi ile görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun’un 30
7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne
tabi olduğu; söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim
durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı,
koordinasyon riski açısından yapılan değerlendirmede Kanun’un 5. maddesinde yer alan
muafiyet şartlarının sağlandığı ve dolayısıyla işleme izin verilmesinde sakınca olmadığı
görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya konusu işlem, Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş. (Arkaz) ile Saim ÖZTÜRK, Seçim
ÖZTÜRK, Cem Türker ÖZTÜRK ve Cenk Turgut ÖZTÜRK (Öztürk Ailesi) tarafından 40
kontrol edilecek bir “Ortak Girişim”1 kurulmasına ilişkindir.
G.1. Taraflar
Arkaz; genel cerrahi, kadın doğum, anestezi, cildiye, diyaliz vb. farklı branşları
bünyesinde bulunduran çeşitli hastaneleri işletmektedir. Diğer taraf olan Öztürk Ailesi ise
1 Ortak Girişim Ana Sözleşmesi incelendiğinde, ortak girişime henüz herhangi bir unvan verilmediği
görülmüştür.
11-62/1645-581
2
Genesis Holding A.Ş.’de sahip oldukları hisseler aracılığı ile hastane işletmeciliği
alanında faaliyet göstermektedir.
G.2. Pazar Tanımları
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlem taraflarının faaliyetleri ve Rekabet Kurulu’nun geçmiş kararları2
dikkate alındığında mevcut işlem bakımından ilgili ürün pazarı “özel hastane işletmeciliği” 50
olarak belirlenmiştir.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Rekabet Kurulu’nun önceki kararları çerçevesinde; özel sağlık kuruluşlarının seçiminde
uzmanlık gerektiren özel sağlık sorunları söz konusu olmadığı sürece bu alandaki tüketici
tercihlerini genellikle hizmete erişim kolaylığının oluşturduğunu belirtmek mümkündür.
Konuyla ilgili alınan bir kararda, bu hususa ilişkin somut verilere yer verilmiş olup, özellikle
genel sağlık hizmetleri açısından İstanbul’un Avrupa yakasında ikamet eden hastaların
çoğunlukla Avrupa yakasındaki hastaneleri, Anadolu yakasında ikamet eden hastaların
ise Anadolu yakasındaki hastaneleri tercih ettiği ifade edilmiştir3. İşlem taraflarından
Öztürk Ailesi’nin İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde (Avrupa yakası); Arkaz’ın ise 60
İstanbul ili Avcılar (Avrupa yakası) ve Silivri ilçelerinin (Avrupa yakası) yanı sıra
Çanakkale ve Zonguldak-Ereğli’de de özel hastanelerinin bulunduğu görülmektedir.
Dolayısıyla, mevcut dosya bakımından incelenen tarafların faaliyet alanlarının, İstanbul il
sınırları içinde ve Avrupa yakasında örtüştüğü anlaşılmıştır. Kurul’un geçmiş kararlarında
özel hastane işletmeciği pazarı açısından yapılan ilgili coğrafi pazar tanımlamalarının
gerek il bazında, gerekse ulaşım koşulları ve coğrafi yapı dikkate alınarak ilçe bazında
veya belirli bir bölgeyi kapsayacak şekilde (İstanbul ili Avrupa yakası, İstanbul ili Anadolu
yakası gibi) belirlenebildiği görülmektedir. Bununla birlikte, alternatif ilgili coğrafi pazar
tanımlamalarının mevcut işlem bakımından farklı sonuçlara yol açmayacağı, dolayısıyla
ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Öte 70
yandan, işlemin etkilenen pazarlar üzerindeki etkisinin daha net anlaşılabilmesini teminen
değerlendirmeler, İstanbul ili ve İstanbul ili Avrupa yakası esas alınarak yapılmıştır.
G.3. Değerlendirme
Mevcut işlem ile Arkaz ile Öztürk Ailesi’nin kontrolünde bir ortak girişim kurulması
planlanmaktadır. Ana Sözleşme’ye göre, Ortak Girişim’e ait hisselerin %(…..) Arkaz,
%(…..) ise Öztürk Ailesi sahip olacaktır. Ortak Girişim yönetim kurulu üç kişiden
oluşmaktadır. Sözleşmenin 9. maddesine göre, Arkaz’ın bir, Öztürk Ailesi’nin ise iki
yönetim kurulu üyesini atama yetkisi bulunmaktadır. Sözleşme’nin 12. maddesi ise
yönetim kurulunun toplantı ve karar nisabını düzenlemektedir. Buna göre karar, yönetim
kurulu üyelerin tamamının katılımı ve oybirliği ile alınabilecektir. Dolayısıyla, kurulması 80
tasarlanan Ortak Girişim’in tarafların ortak kontrolünde olacağı kanaatine varılmıştır.
Ortak Girişim’in kurulması ile gerçekleştirilmesi hedeflenen faaliyetler arasında, Özel İdeal
Sağlık Hizmetleri İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. (İdeal Sağlık) ile Arkaz
2 3.8.2011 tarih, 11-44/974-324 sayılı; 14.4.2011 tarih, 11-23/460-138 sayılı; 7.4.2011 tarih, 11-22/382-119
sayılı; 12.1.2011 tarih, 11-03/40-12 sayılı; 24.6.2009 tarih, 09-30/663-154 sayılı; 7.11.2008 tarih, 08-
62/1019-395 sayılı; 5.6.2008 tarih, 08-37/486-170 sayılı; 7.2.2008 tarih, 08-12/125-42 sayılı; 21.8.2007
tarih, 07-65/797-293 sayılı Rekabet Kurulu kararları.
3 Kurul tarafından 21.08.2007 tarih, 07-65/797-293 sayı ile alınan kararda; İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde
yer alan Özel Nisa Hastanesi’ne başvuran hastaların %(…..)’ini Avrupa yakasında ve %(…..)’sını ise Özel
Nisa Hastanesi’nin bulunduğu Bahçelievler ilçesinde ikamet eden kişilerin oluşturduğu ifade edilmektedir.
Ayrıca, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan Medipol Hastanesi’ne başvuran hastaların %(…..)’ını Anadolu
yakasında ve %(…..)’sını ise Medipol Hastenesi’nin bulunduğu Kadıköy ilçesinde ikamet edenlerin
oluşturduğu tespit edilmiştir.
11-62/1645-581
3
arasında 22.9.2011 tarihinde imzalanan Ön İzin Devir Sözleşmesi’nin Ortak Girişim’e
devredilmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmeye göre, Ortak Girişim, İstanbul ili
Gaziosmanpaşa ilçesinde bulunan bir alana inşa edilecek bina ile hastane işletmeciliği
faaliyeti yürütecektir. Dolayısıyla, kurulacak Ortak Girişim’in bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir yapıya sahip olacağı sonucuna
ulaşılmıştır.
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, tarafların Türkiye pazarından elde ettikleri 90
cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL, toplamda ise yüz milyon TL eşiğini aşması nedeniyle
işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu kanaatine varılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralma işlemleri hukuka
aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Tarafların faaliyet alanları yatay ve dikey ilişki çerçevesinde ele alındığında, teşebbüslerin
etkilenen pazarlara ilişkin payları aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir.
Tablo 1: İşlem taraflarının 2010 yılında etkilenen pazarlardan elde ettiği paylar (%)4 100
Pazar Payı No Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/ Dikey)
Arkaz Öztürk Ailesi Toplam
1
Özel Hastane
İşletmeciliği (yatak
sayısı bakımından)
İstanbul Yatay
(…..) (…..) (…..)
2
Özel Hastane
İşletmeciliği (ameliyat
sayısı bakımından)
İstanbul Yatay
(…..) (…..) (…..)
3
Özel Hastane
İşletmeciliği (hekim
sayısı bakımından)
İstanbul Yatay
(…..) (…..) (…..)
4
Özel Hastane
İşletmeciliği (poliklinik
sayısı bakımından)
İstanbul Yatay
(…..) (…..) (…..)
5
Özel Hastane
İşletmeciliği (hasta
sayısı bakımından)
İstanbul Yatay
(…..) (…..) (…..)
6
Özel Hastane
İşletmeciliği (ameliyat
sayısı bakımından)
İstanbul ili
Avrupa Yakası Yatay
(…..) (…..) (…..)
7
Özel Hastane
İşletmeciliği (poliklinik
sayısı bakımından)
İstanbul ili
Avrupa Yakası Yatay
(…..) (…..) (…..)
8
Özel Hastane
İşletmeciliği (hasta
sayısı bakımından)
İstanbul ili
Avrupa Yakası Yatay
(…..) (…..) (…..)
Tarafların etkilenen pazarlardaki payları İstanbul ili ve İstanbul ili Avrupa Yakası olmak
üzere iki farklı coğrafi pazar tanımı açısından incelenmiştir. Farklı kriterler göz önünde
bulundurularak hesaplanan pazar paylarının genel itibarıyla düşük seviyelerde kaldığı,
tarafların toplamda elde edebilecekleri en yüksek pazar payının İstanbul ili Avrupa
Yakası’nda poliklinik sayısı bakımından %(…..) olacağı görülmektedir. Bununla birlikte,
4 Taraflar, İstanbul ili Avrupa yakası için toplam yatak ve hekim sayısı bakımından tahmini herhangi bir veri
sunamamışlardır. Dolayısıyla, bu alt pazarlar açısından pazar paylarını hesaplamak mümkün olmamıştır.
Bununla birlikte, Arkaz’ın İstanbul Avrupa yakasında toplam (…..) yatak kapasitesi ve (…..) hekimi, Öztürk
Ailesi’nin ise toplam (…..) yatak kapasitesi ve (…..) hekimi bulunmaktadır.
11-62/1645-581
4
Ortak Girişim tarafından işletilecek hastanenin Gaziosmanpaşa ilçesinde kurulması
planlandığından, bu ilçe bakımından da bir değerlendirme yapılmıştır.
Tablo 2: Arkaz ve Öztürk Ailesi'nin Gaziosmanpaşa ilçesindeki pazar payları (%)
Yatak Sayısı Ameliyat Sayısı Hekim Sayısı Poliklinik Sayısı Hasta Sayısı
Arkaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Öztürk Ailesi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablodan görüleceği üzere, Öztürk Ailesi, Gaziosmanpaşa ilçesinde %(…..) ila %(…..)
arasında değişen pazar paylarına sahiptir. Arkaz’ın ise anılan ilçede özel hastane 110
işletmeciliği faaliyeti bulunmamaktadır. Öte yandan, İstanbul ve İstanbul ili Avrupa yakası
bakımından taraf teşebbüslerin bu alanda faaliyetlerinin bulunması nedeniyle 2010/4
sayılı Tebliğ’in 13. maddesi çerçevesinde, koordinasyon riski açısından değerlendirme
yapılmış ve ortak girişimin, taraflar arasında rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkisinin
bulunmadığı, hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece
piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açan bir işlem olmadığı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet 120
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy