Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-2-041 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 21-05/66-30
Karar Tarihi : 28.01.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Dilan TOPRAK ERDAĞI, Emre KARA, Harun ÇALI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Masterbaker Marketing FZCO
Temsilcisi: Av. Burcu SAYAR
Ayazağa Mahallesi Mimar Sinan Caddesi Seba Office
Boulevard D. Blok No. 56 Kat:8 Sarıyer İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Arolez Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin bir kısım hissesinin
Masterbaker Marketing Fzco tarafından devralması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 29.12.2020 tarih ve 14068 sayı
ile giren ve eksikleri 22.01.2021 tarih ve 14591 saylı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 28.01.2021 tarih ve 2020-2-041/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; hâlihazırda Nizameddin İREN’in tek kontrolünde olan Arolez Gıda Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’nin (AROLEZ) ortak kontrolünün Masterbaker Marketing FZCO
(MASTERBAKER) ve Nizameddin İREN tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talep edilmektedir.
(5) AROLEZ’in işlem öncesi ve sonrasındaki hissedarlık yapısına aşağıda yer
verilmektedir:
Tablo 1- İşlem Öncesi ve Sonrasında AROLEZ’in Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Pay Oranı
(%)
Hissedar Pay Oranı
(%)
Pay
Grubu
Nizameddin İREN (…..) Masterbaker Marketing FZCO1 (…..) A
Canan İREN (…..) Nizameddin İREN (…..) B
Volkan MERTEL (…..) Canan İREN (…..) C
Nesrin MERTEL (…..) Volkan MERTEL (…..) C
Sanem BÜYÜKHANLI (…..) Nesrin MERTEL (…..) C
Mert MERTEL (…..) Sanem BÜYÜKHANLI (…..) C
Berk MERTEL (…..) Mert MERTEL (…..) C
Berk MERTEL (…..) C
Toplam 100 Toplam 100
Kaynak: Bildirim Formu
1 Masterbaker Marketing BVI %(…..), Taizoon Fakhruddin Khorakiwala %(…..) hissedarlığa sahiptir.
21-05/66-30
2/5
(6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (2020/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız
bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol
altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam
işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması
gerekmektedir. Bu nedenle aşağıda öncelikle bildirim konusu işlemin ortak kontrol
şartını yerine getirip getirmediği, ardından bağımsız bir iktisadi varlık olup olmadığı
incelenecektir.
(7) Ortak kontrolün varlığının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit ederken ana
teşebbüslerin eşit oy hakkına sahip olması veya karar organlarında eşit üyeyle temsil
edilmesi; ana teşebbüslerden bazılarının azınlık paylarına sahip olmasına rağmen
veto haklarını elinde bulundurması, oylamalarda ortak hareket edilmesi gibi hususlar
belirleyici olmaktadır. Yani, ortak kontrol sadece hissedarlık yapısıyla değil, karar
alma süreci, yönetim mekanizması, şirketin önemli kararlarında veto hakkının varlığı,
hukuki/fiili olarak oy haklarının birlikte kullanılması ihtimalleri ve belirleyici oyun
(casting vote – kesin neticeyi belirleyen oy) yokluğu gibi faktörlerin
değerlendirilmesiyle, niceliksel olmaktan çok niteliksel olarak test edilen bir
kavramdır.
(8) AROLEZ’in yönetim kurulu (…..) üyeden oluşacak olup, (…..) üye A grubu hissedarın
gösterdiği adaylar arasından, (…..) üye B Grubu hissedarın gösterdiği adaylar
arasından (…..) üye ise C Grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından genel
kurul tarafından seçilecektir. Karar nisabı birinin her zaman A grubu yönetim kurulu
üyesi olması gereken (…..) yönetim kurulu üyesinin olumlu oyu ile alınacak olup
Hissedarlar Sözleşmesi kapsamında önemli yönetim kurulu kararları B Grubu
yönetim kurulu üyesinin olumlu oyu aranmak koşulu ile en az (…..) yönetim kurulu
üyesinin oyu ile alınacaktır.
(9) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkındaki Kılavuz’un 53.
paragrafında ortak kontrol sağlayan veto haklarının tipik olarak bütçe, işletme planı
ve önemli yatırımlar ya da üst yönetimin atanması gibi kararları içerdiği
belirtilmektedir. Yapılan bildirimde, işlemin ortak girişim niteliği taşımadığı belirtilmiş
olmakla birlikte, Hissedarlar Sözleşmesi’nde bütçenin onaylanması, önemli yatırımlar
ve üst yönetimin atanması konularında B grubu hissedara veto haklarının verildiği
görülmektedir. Bu çerçevede AROLEZ’in MASTERBAKER ve Nizameddin İREN
tarafından ortak kontrol edileceği sonucuna ulaşılmıştır.
(10) Bağımsız iktisadi varlık unsuru ise ortak girişimin, stratejik kararların alınması
bakımından taraflarından tamamen ayrı hareket etmesini değil, operasyonel anlamda
bağımsız faaliyette bulunabilmesini ifade etmektedir. Zira ortak kontrol altındaki bir
varlığın stratejik olarak ana teşebbüslerden tamamen bağımsız olması gerçekçi
olmayacaktır. Bu sebeple ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık olup olmadığı,
pazarda aktif rol üstlenmeye hazır bir durumda bulunup bulunmadığı ve devamlılık
(en azından pazarda kalıcı bir değişiklik meydana getirebilecek kadar devamlı)
saikiyle kurulup kurulmadığı önem teşkil etmektedir.
(11) İşlem neticesinde AROLEZ’in üretim ve satış faaliyetlerinin geliştirilmesi ve üretim
tesis hacminin artırılmasının hedeflendiği, AROLEZ’in faaliyet gösterdiği pazarlarda
rakiplerinin yürüttüğü benzer işlemleri ve operasyonları gerçekleştirdiği ve bu
21-05/66-30
3/5
amaçları gerçekleştirmek için de yeterli kaynak ve işgücüne sahip olduğu, ana
şirketlerin işlevlerinin yürütülmesi için kullanılan bir şirket olmadığı, pazarda bağımsız
ve kalıcı olarak uzun vadeli bir faaliyette bulunmayı hedeflemekte olduğu belirtilmiştir.
Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlemin tam işlevsel
bir ortak girişim olarak nitelendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
(12) Bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir. Öte
yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında
öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlem izne tabidir.
(13) AROLEZ Türkiye’de pastacılık sektörüne yönelik olarak krem şanti, bitkisel şanti, toz
pastacılık ürünleri, dondurma, dondurma karışımları, limonata, dondurulmuş meyve
suyu içecekleri, kahve ve türevleri üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
AROLEZ’in satışlarının önemli bir kısmı sıvı ve toz pastacılık ürünlerinden
oluşmaktadır. Ortak girişim taraflarından SWITZ Group’un (SWITZ) ise pastacılık
sektöründe ekmek mayası, hamur işleri, şekerlenmiş meyveler, krema ve meyve
dolguları, ekmek ürünleri ve sıvı yumurta ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet
gösterdiği belirtilmiştir. SWITZ Türkiye’de Mildo Gıda Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.
(MİLDO) aracılığıyla soğuk jöle, muhallebi kreması, krem şanti, krema, kek
karışımları, dolgu karışımları, pasta sosları, kek emülgatörü, toz krem şanti, şarlot
tozları, pandispanyalar, kabartma tozları üretimi alanında, CSM Bakery Supplies
Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (CSM) aracılığıyla donmuş tatlı pastacılık ürünleri
(muffin, cheesecake), süt ürünü içermeyen krema üretimi alanında faaliyet
göstermektedir.
(14) Tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin “pastacılık ürünleri” pazarında yatay olarak
örtüştüğü anlaşılmaktadır. Bu çerçevede gerek “pastacılık ürünleri” pazarı gerekse alt
kırılımı olarak nitelendirilebilecek “sıvı pastacılık” ve “toz pastacılık” pazarlarına ilişkin
değerlendirme yapılmıştır.
(15) Teşebbüslerin faaliyetlerinin yatay olarak kesiştiği “pastacılık ürünleri” pazarı
seviyesindeki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 2- AROLEZ ve MASTERBAKER’ın “Pastacılık Ürünleri” Pazarındaki Payları (Satış Miktarı
Bazında-%)
Teşebbüs 2017 2018 2019
AROLEZ (…..) (…..) (…..)
MASTERBAKER2 (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(16) Tablo 2’den AROLEZ’in son üç yılda pastacılık ürünleri pazarındaki pazar payının
%(…..) olduğu, MASTERBAKER’ın pazar payının değişkenlik göstermekle birlikte
%(…..) in altında seyrettiği anlaşılmaktadır.
(17) Aşağıdaki tabloda MASTERBAKER ve AROLEZ’in ilgili pazardaki en büyük
rakiplerinin pazar paylarına yer verilmektedir.
2 MİLDO ve CSM ile faaliyet göstermektedir.
21-05/66-30
4/5
Tablo 3- İşlem Taraflarının Pastacılık Ürünleri Pazarındaki En Büyük Rakiplerinin Pazar Payları (Satış
Miktarı Bazında- %)
Teşebbüs 2017 2018 2019
Katsan Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.(KATSAN) (…..) (…..) (…..)
Puratos Türkiye (PURATOS) (…..) (…..) (…..)
Polen Un ve Gıda Katkı Mad. San. ve Tic. A.Ş
(POLEN)
(…..) (…..) (…..)
Zeelandia Türkiye (ZEELANDİA) (…..) (…..) (…..)
Türk Kablo Gıda A.Ş (HOPLA) (…..) (…..) (…..)
Kerry Türkiye (…..) (…..) (…..)
İreks Gıda San. A.Ş (İREKS) (…..) (…..) (…..)
Botech Gıda Ürünleri Dış Tic Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti
(BOTECH)
(…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(18) Tablo 3’te KATSAN, PURATOS, POLEN ve ZEELİNDA’nın pastacılık ürünleri
pazarında sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) pazar payına sahip olduğu
görülmektedir. Pastacılık ürünleri pazarında pazar payı yakın olan çok sayıda oyuncu
faaliyet göstermektedir.
(19) Aşağıda yer alan tablolarda ise pastacılık ürünlerine ilişkin pazar payı bilgisine alt
kırılımlara ayrılmak suretiyle yer verilmiştir.
Tablo 4- “Sıvı ve Toz Pastacılık” Pazarında İşlem Taraflarının 2019 Yılına Ait Pazar Payları (Satış
Miktarı Bazında- %)
Teşebbüs Sıvı Pastacılık Toz Pastacılık
Toz Şanti Toz Krema Toz Pandispanya Hamur
Kabartma Tozu
AROLEZ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MİLDO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
CSM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
(20) Tablo 4’de pastacılık ürünleri pazarı alt kırılımlara ayrılarak değerlendirildiğinde,
bildirime konu işlemin gerçekleşmesi halinde tarafların her bir alt (…..) pazar
paylarının görece düşük olacağı görülmektedir.
Tablo 5- “Sıvı ve Toz Pastacılık” Pazarında İşlem Taraflarının En Büyük Rakiplerinin 2019 yılına ait
Pazar Payları (Satış Miktarı Bazında- %)
Teşebbüs Sıvı Pastacılık Toz Pastacılık
Toz Şanti Toz Krema Toz Pandispanya Hamur
Kabartma Tozu3
KATSAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PURATOS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLEN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ZEELENDİA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HOPLA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KRATER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İREKS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BOTECH (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(21) Tablo 5’te, pastacılık ürünleri alanında faaliyet gösteren rakiplerin pazar payları alt
kırılımlara ayrılarak değerlendirildiğinde, sıvı pastacılık alt pazarında HOPLA ve
PURATOS’un %(…..) ve %(…..) pazar payı ile (…..) oldukları görülmektedir. Diğer
3 Hamur kabartma tozu ile pasta katkı maddelerini içermektedir.
21-05/66-30
5/5
taraftan krem şanti, toz krema, toz pandispanya ve hamur kabartma tozu alt pazarları
incelendiğinde de %(…..) ila %(…..) aralığında değişen pazar payları ile KATSAN’ın
(…..) pazar payına sahip olduğu, (…..) %(…..) ve %(…..) arasında değişen pazar
payları ile PURATOS’un takip ettiği ve POLEN’in pazar paylarının ise %(…..) ila
%(…..) aralığında değiştiği görülmektedir. Öte yandan hamur kabartma tozu
pazarında KATSAN’ın %(…..) ile (…..) pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Sıvı pastacılık ürünleri pazarında, yakın pazar payına sahip çok sayıda teşebbüsün
faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.
(22) Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde, pazarın gerek pastacılık ürünleri
olarak gerekse alt kırılımlara ayrılmak suretiyle tanımlanması durumunda bildirime
konu işlem taraflarının pazar payları toplamının oldukça sınırlı olması ve pazarda çok
yüksek paya sahip rakiplerinin yer almasının yanı sıra yakın pazar paylarına sahip
çok sayıda rakip bulunmasının taraflar üzerinde yeterli rekabet baskısı oluşturacağı
değerlendirilmiştir.
(23) Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, bildirim konusu işlem
sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı
kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy