AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru no: 3722/11
Mehmet ARSLAN / Türkiye
(ekteki tabloya bakınız)
Başkan,
Arnfinn Bårdsen,
Hakimler
Darian Pavli,
Peeter Roosma,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’ın katılımıyla29 Eylül 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi(İkinci Bölüm),
Yukarıda anılan 30 Kasım 2010 tarihli başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuranlarla ilgili bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Diyarbakır Barosuna bağlı olarak görev yapan Avukat M. Biçen tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın Sözleşme’nin 6 § 2. maddesi kapsamında Malatya Ağır Ceza Mahkemesi’nin 23 Temmuz 2010 tarihli kararıyla ilgili olarak şikayette bulunmuş ve bu şikayet Türk Hükümetine (“Hükümet”) tebliğ edilmiştir. Malatya Ağır Ceza Mahkemesinin bu kararında başvuran, daha öncesinde suçlu olmadığının tespit edildiği bir suçtan dolayı suçlu ilan edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, bu şikayetlerle ileri sürülen sorunların çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermesini talep etmiştir.
Söz konusu deklarasyon, aşağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, mevcut davada, Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesi kararının Sözleşme standartlarına uygun olmaması nedeniyle başvuranın Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamındaki haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Bununla beraber, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarihli, 7145 sayılı Kanun ile değiştirildiği üzere, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinin, halihazırda, AİHM’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir başvuruyu kayıttan düşürmeye karar verdiği davalarda ceza yargılamalarının yenilenmesini gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, başvuranın Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamındaki şikâyetleri bakımından tazmin sağlayabildiğini düşünmektedir.
Dolayısıyla, AİHM önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavuşturulması amacıyla Hükümet, Mehmet Arslan’a yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, masraf ve giderlerin yanı sıra tüm maddi ve manevi zararları karşılığında 900 EUR (dokuz yüz avro) ödemeyi teklif etmektedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca kabul edilen kararın tebliğ tarihini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.”
22 Nisan 2020 tarihli yazıyla, başvuranın temsilcisi, başvuranın maruz kaldığı zararın telafisi olmadığı ve Hükümet tarafından sunulan miktarı çok düşük bulduğu için tek taraflı deklarasyon şartlarından memnun olmadığını dile getirmiştir.
Sözleşme’nin 37 § 1 ( c) maddesi, aşağıdaki halde Mahkeme’nin davayı kayıttan düşürmesine imkân vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Bu sebeple dava, başvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından sunulan tek taraflı deklarasyon temelinde başvuruları 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülebilir (bk. özellikle Tahsin Acar / Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75‑77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme mahkumiyet kararı dışında bir kararla sona eren ceza yargılamalarıyla yakından bağlantılı olan davalarda masumiyet karinesiyle ilgili şikayetlere ilişkin olarak açık ve geniş içtihatlar ortaya koymuştur (bk. örneğin, Kemal Coşkun / Türkiye, no. 45028/07, §§ 51-57, 28 Mart 2017, ve Seven / Türkiye, no. 60392/08, § 50, 23 Ocak 2018).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan kabulleri kaydederek, benzer davalarda hükmedilen miktarlar ile uyumlu olarak teklif edilen tazminat miktarının yanı sıra, başvuranın yargılamanın yenilenmesini talep edebileceğini dikkate alarak, başvurunun incelenmeye devam edilmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki hususlar ışığında Mahkeme Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmeye devam edilmesini gerektirmediği inancındadır (37 § 1 maddesi, soncümlesi).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması hâlinde, başvurunun Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar ışığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümet’in deklarasyon koşullarını ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilişkin düzenlemeleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 22 Ekim 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtArnfinn Bårdsen
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’nin 6 § 2 maddesi kapsamındaki şikâyetlere konu başvuru
(Masumiyet karinesi)
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum tarihi
Hükümetin deklarasyonun
alındığı tarih
Başvuranın görüşlerinin
Alındığı tarih
Her başvuran için maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderler bağlamında ödenmesine karar verilen meblağ
(avro cinsinden[1])
3722/11
30.11.2010
Mehmet ARSLAN
1.01.1964
9.01.2020
26.05.2020
900
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.
Full & Egal Universal Law Academy