1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/K.O.K-01/1 (Menfi Tespit / Muafiyet)
Karar Sayısı : 01-15/139-34
Toplantı Tarihi : 3.4.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER : K.Oğuz KARAKOÇ, Kerem TOMUR
C- BAŞVURUDA BULUNAN: - Artı-Fe Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Topselvi Caddesi, No 98, 81412 Kartal /İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Artı-Fe Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Topselvi Caddesi, No 98, 81412 Kartal /İSTANBUL
- PWP SA
Rte de Neuchatel, CHG-1530 Payarne/Schweiz, ALMANYA
E- DOSYA KONUSU : Artı-Fe Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Artı-Fe) ile PWP
SA (PWP) arasında imzalanan “Serbest Ticaret Anlaşması”na ilişkin
muafiyet/menfi tespit talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurumu kayıtlarına 1.7.1999 tarih ve 2081 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8.
maddeleri uyarınca düzenlenen 27.2.2001 tarih, D4/1/K.O.K-01/1sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Raporu 30.3.2001 tarih, REK.0.08.00.00/19 sayılı Başkanlık
önergesi ile 01-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: PWP ile Artı-Fe arasında yapılan treyler
ekipmanları ve aksesuarlarının sunumunu düzenleyen “Serbest Ticaret Anlaşması”
hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılıklar taşıdığı, bu nedenle
menfi tespit verilemeyeceği; ancak söz konusu anlaşmanın 1997/3 Sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında bir anlaşma olduğu
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Treyler, traktörlere ya da kamyonlara, daha çok yük taşımalarını
sağlamak amacıyla takılan araç olarak tanımlanabilir. Treyler yedek parçaları,
ekipman ve aksesuarları geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır. Kampana,
balata, porya, rulman gibi dingil aksamları ile aks ve havalı süspansiyon sistemleri
ve arka kapı ve stepne yeri gibi ekipmanlar bu kapsam içerisindedir. Sözleşmeye
taraf teşebbüslerin faaliyetleri göz önünde bulundurularak ilgili ürün pazarı, treyler
ekipmanları ve aksesuarları olarak tespit edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
Coğrafi Pazar: Satış ve pazarlama hizmetlerinin ticari araçlar olan treyler ekipmanları
ve aksesuarlarını kapsaması, mevcut pazarın kara taşımacılığının en fazla olduğu
bölgelerde yoğunlaşması ve aynı zamanda bu pazarın sınır kapılarının olduğu
yerlerde ve sanayi bölgelerine yakın yerlerde ağırlık göstermesi gibi bilgiler dikkate
alındığında; konumuz açısından ilgili ürün olan treyler ekipmanları ve aksesuarlarının
coğrafi pazarı, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
a- Sözleşmenin Menfi Tespit Açısından Değerlendirmesi
Tek elden dağıtım anlaşması niteliğinde olan bu anlaşmanın;
- 1. bölüm 1. maddesi: "PWP, Artı-Fe'ye serbest pazarlamacısı olarak anlaşma
konusu ürünün anlaşma konusu bölgedeki anlaşma dahilindeki müşterilerine (tek)
satış hakkını vermektedir."
- 1. Bölüm 3. maddesi: "Anlaşma bölgesi Türkiye'dir."
- "PWP'nin Yükümlülükleri" başlıklı 1. maddesi: "PWP anlaşma bölgesindeki
anlaşma dahilindeki müşteriler için sadece Artı-Fe'ye ürün tedariki yapacaktır."
- Aynı bölümün 3. maddesi: "Anlaşma bölgesindeki anlaşma dahili müşterilerden
direkt olarak PWP'ye ulaşan müracaat ve siparişleri, işleme almaları ve
tamamlamaları için, PWP Artı-Fe'ye iletmekle yükümlüdür."
- "Artı-Fe'nin Yükümlülükleri" başlıklı 3. maddesi: "Artı-Fe, anlaşma konusu ürünle
rekabet içinde olan ürünleri satış proğramına almamakla yükümlüdür."
şeklinde düzenlenmiş olup, bu hükümler rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğundan
menfi tespit belgesi verilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
b- Sözleşmenin Muafiyet Açısından Değerlendirilmesi
Artı-Fe ile PWP firmaları arasında imzalanan “Serbest Ticaret Anlaşması”
üretici/sağlayıcı ile tek elden dağıtıcısı arasında imzalanan dikey bir sözleşme
özelliğini taşıdığından, 1997/3 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilmiştir.
Anlaşmanın 1. bölümünün 1 ve 3. maddelerinde yer alan, PWP tarafından
Artı-Fe’ye anlaşma bölgesi olan Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde anlaşma
konusu ürünlerin satış hakkının verilmesi, yine anlaşmanın “PWP’nin Yükümlülükleri”
başlıklı bölümünün 1. maddesinde bulunan, PWP'nin anlaşma bölgesindeki anlaşma
dahilindeki müşteriler için sadece Artı-Fe’ye ürün tedariki yapacağına dair taahhüdü,
Tebliğ’in "Kapsam" başlıklı 2. madddesinde tanımlanan “yalnız iki teşebbüsün taraf
olduğu, bir tarafın belirli malları ülkenin tamamında veya belirlenmiş bir bölümünde
yeniden satması amacıyla yalnızca diğer tarafa sağlamayı kabul ettiği anlaşmalar”
tanımına uygundur.
"PWP'nin Yükümlülükleri" başlıklı bölümün 3. maddesinde bulunan, “Anlaşma
bölgesindeki anlaşma dahili müşterilerinden direkt olarak PWP’ye ulaşan müracaat
ve siparişleri, işleme almaları ve tamamlanmaları için, PWP Artı-Fe’ye iletmekle
yükümlüdür.” ifadesi, 1997/3 Sayılı Tebliğ’in "Grup Muafiyeti Kapsamına Giren
Yükümlülükler" başlıklı 3. maddesinde yer alan "Sağlayıcıya, anlaşma konusu
3 REKABET KURUMU
malları anlaşma bölgesindeki kullanıcılara doğrudan satmama yükümlülüğünden
başka rekabet sınırlaması yüklenemez.” şeklindeki hükümle uyumludur.
Anlaşmanın, “Artı-Fe’nin Yükümlülükleri” başlıklı bölümünün 3. maddesinde;
“Artı-Fe, anlaşma konusu ürünle rekabet içinde olan ürünleri satış programına
almamakla yükümlüdür.” ifadesi, söz konusu Tebliğin 3-b/1. maddesinde yer alan,
tek elden dağıtıcı üzerine yüklenebilecek anlaşma konusu mallarla rekabet halindeki
malları üretmeme veya dağıtmama yükümlülüğüne uygun bir düzenlemedir.
Yapılan incelemelerden başvuru konusu anlaşmanın 1997/3 sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında ve grup
muafiyetinden yararlanabilecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ışığında; PWP SA ile Artı-Fe
Otomotiv Sanayi ve Tic.Ltd. Şti. arasında yapılan ve treyler ekipmanları ve
aksesuarlarının sunumunu düzenleyen “Serbest Ticaret Anlaşması” hükümlerinin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine aykırılıklar
taşıması nedeniyle, anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceğine;
Söz konusu anlaşmanın 1997/3 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında bir anlaşma olduğuna;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy