(765 S. K. m. 71, 230, 340) (1632 S. K. m. 130, 144) (647 S. K. m. 4, 6) (353 S. K. m. 16, 17, 220) (211 S. K. m. 76, 77) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 406)
Memuriyet görevini ihmal suçundan sanıklar Top. Bnb. A.H. ve terhisi Top. Atğm. H.K., hizmete mahsus askeri eşyayı kaybetmek ve resmi evrakta sahtekarlık suçlarından sanık terhisli P. Er T.C. ile resmi evrakta sahtekarlık suçundan sanık terhisli Top. Er A.D. haklarında Ege Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 18.04.1996 gün ve 1996/225-214 esas ve karar sayılı hükmü ile P. Er T.C.'in askeri eşyayı kaybetmek suçundan mahkumiyetine ve resmi evrakta sahtekarlık suçundan beraetine diğer sanıkların müsnet suçlardan beraatine dair hükmün Askeri Savcı tarafından süresinde ve sebep gösterilerek temyiz edilmesi nedeni ile dosyanın Başsavcılığın 26.03.1998 gün ve 1998/881 sayılı tebliğnamesi ile Top. Bnb. A.H. ve terhisli Top. Atğm. H.K.'ya müsnet suçun nöbet talimatına aykırı hareket etmek suçunu oluşturduğu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi, sanık terhisli P. Er T.C.'e müsnet askeri eşyayı kaybetmek suçundan beraat kararı verilmesi gerektiği düşüncesi ile hükümlerin bozulması, sanıklar terhisli P. Er T.C. ile terhisli Top. Er A.D. hakkında resmi evrakta sahtekarlık suçundan tesis edilen beraet hükümlerinin onanması gerektiği görüşü ile Dairemize gönderilmesi üzerine incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Ege Ordu Komutanlığı Askeri Savcılığının 22.09.1993 gün ve 1993/630-461 sayılı iddianamesiyle, sanıklardan Top. Bnb. A.H. ile terhisli Top. Atğm. H.K.'nın nöbetçi subayı olarak 6-7 Mart 1993 tarihlerinde görevlerine başlarken ve devrederken sorumluluklarına tevdi edilen nizamiyedeki silahları sayarak teslim alıp, teslim etmedikleri, nizamiye görevlisi erlerin silah alış verişlerine nezaret etmedikleri ve onları denetlemedikleri, bu suretle memuriyet görevini ihmal suçunu işlediklerinden bahisle As.C.K.nun 144ncü maddesi delaletiyle TCK.nun 230/2 maddesi uyarınca, sanık Top. Er A.D.'ın nizamiye görevlisi sıfatıyla silah alış verişini gereği gibi denetlemeyerek memuriyet görevini ihmal ve P. Er T.C.'in kayıp silahı teslim etmiş gibi deftere kayıt yaparak imzalatmakla resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle, As.C.K.nun 144. maddesi delaletiyle TCK.nun 230/2 ve 340nci maddeleri gereğince tecziyesi, diğer sanık P. Er T.C.'in ise görevi gereği kendisine zimmetle teslim edilen T - 343684 seri numaralı Brovraing - 14'lü tabancayı makbul bir özrü olmaksızın kaybederek askeri eşyayı kaybetmek suçunu, ayrıca bu silahı geri teslim etmiş gibi silah teslim defterine kayıt koyup imzalamakla resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle, As.C.K.nun 130 ve TCK.nun 340, 71nci maddeleri gereğince tecziyesi, olayda meydana gelen hazine zararı 6.070.110.-TL'nin bu sanıktan tazminen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, esas hakkındaki mütalaasında Askeri Savcı, sanıklar A.H. ve H.K. haklarında iddianame gereğince tecziyeleri, A.D.'ın memuriyet görevini ihmal suçundan beraeti, T.C.'in askeri eşyayı kaybetmek suçundan beraeti, sanıklar A.D. ve T.C. haklarında resmi belgede sahtecilik suçundan görevsizlik kararı verilmesi, hazine zararının sanıklar A.H. ve H.K.'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama sonunda Mahkemece, 30.12.1994 gün ve 1994/268-996 sayılı hükümle, sanıklar A.H. ve H.K.'nın memuriyet görevini ihmal suçundan beraetlerine, A.D.'ın memuriyet görevini ihmal ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından beraetine, T.C.'in askeri eşyayı kaybetmek suçundan As.C.K.nun 130, 647 Sayılı Kanunun 4 ve 6ncı maddeleri gereğince 150.000.-TL Ağır para cezası ile mahkumiyetine ve bu cezanın ertelenmesine, hazine zararının sanıktan tahsiline ve nisbi harca hükmedilmesine, resmi evrakta sahtekarlıktan beraetine karar verilmiştir.
Askeri Savcının temyizi üzerine, Askeri Yargıtay 1nci Dairesinin 31.05.1995 gün ve 1995/358-358 esas ve karar sayılı ilamı ile usule aykırılıktan hükümler bozulmuştur.
Bozmaya uyulup usulü işlemler tamamlandıktan sonra, Askeri Savcı esas hakkındaki mütalaasında ilk mütalaasını tekrar etmiş ve Mahkemece, sanıklar Top. Bnb. A.H. ve terhisli Top. Atğm. H.K.'nın memuriyet görevini ihmal suçundan beraetine, terhisli Top. Er A.D.'ın resmi evrakta sahtekarlık suçundan beraetine, terhisli P. Er T.C.'in askeri eşyayı kaybetmek suçundan As.C.K.nun 130ncu maddesi (takdiren ve teşdiden) ve 647 Sayılı Kanunun 4 ve 6ncı maddeleri gereğince 150.000.-TL ağır para cezası ile mahkumiyetine ve bu cezanın ertelenmesine, hazine zararı 6.070.110.-TL'nın 353 Sayılı Kanunun 16ncı maddesi gereğince sanıktan tahsiline, 218.523.-TL nisbi harç alınmasına, resmi evrakta sahtekarlık suçundan beraetine karar verilmiştir.
Askeri Savcı süresinde vermiş olduğu temyiz layihasında; sanıklar A.H. ve H.K.'nın memuriyet görevlerini ihmal suçunu işledikleri sübuta erdiği halde beraetlerine hükmedilmesinin kanuna aykırı olduğundan sübut yönünden hükümlerin bozulması, sanık T.C.'e müsnet askeri eşyayı kaybetmek suçu unsurları bakımından tamamlanmadığından beraetine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyete hükmedilmesinin kanuna aykırı olduğundan, sanıklar T.C. ve A.D.'a müsnet resmi evrakta sahtekarlık suçundan görevsizlik kararı verilmesi gerekirken beraete hükmedilmesinin kanuna aykırı bulunduğundan bu hükümlerin de bozulmasını istemiştir.
Başsavcılık tebliğnamesinde; sanıklar A.H. ve H.K.'nın silah sandığı kilit anahtarlarını görevli erlere verdikleri, silah alış/verişlerine dikkat etmeyip, ilgilenmedikleri ve bu ilgisizlikleri sonucu silahın el değiştirirken kaybolduğu cihetle her iki sanık hakkında dosyada mevcut ve özel hazırlanmış nöbet talimatına aykırı hareket etmek suçunu işledikleri, bu suçtan yargılama yapmaya Disiplin Mahkemeleri görevli bulunduğundan görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde beraete hükmedilmesinin kanuna aykırı olduğundan, sanık P. Er T.C.'e müsnet askeri eşyayı kaybetmek suçu oluşmadığından beraetine karar verilmesi gerekirken mahkumiyete karar verilmesinin kanuna aykırılık teşkil etmesi nedenleriyle hükümlerin bozulması, sanıklar T.C. ve A.D. haklarında tesis edilen beraet kararlarının onanması gerektiği hususunda görüş bildirilmiştir.
Askeri Savcının temyizine atfen ve re'sen dosya üzerinde yapılan incelemede;
Sanıklar terhisli Atğm. H.K.'nın 06.03.1993, Top. Yzb. A.H.'ın 07.03.1993 tarihinde 57nci Topçu T.E. kışlası Nöbetçi Subayı oldukları, 8 Mart 1993 Pazartesi günü sanık Yzb. A.H.ın nöbetini, Yzb. T.A.'ın başka bir görevi olması nedeniyle yerine görevlendirilen Mu. Atğm. A.A.'e devredişi sırasında kışla nizamiyesinde mevcut koruma timine ait tabancalardan birisinin eksik olduğunun anlaşıldığı, yapılan araştırma sonunda T-343684 seri numaralı 9 mm çaplı Belçika yapısı Brovvning marka 14'lü tabancanın, koruma ile görevli ve hizmet nedeniyle kendisine teslim edilen P. Er T.C. tarafından 6 Mart 1993 Cumartesi günü saat 08:20de teslim alındığı, ancak teslim edilmediğinin silah teslim defterinin incelenmesi sonunda belirlendiği, bu tesbitten sonra sanık P. Er T.C.in bir fırsatını bulup deftere bir şeyler yazmaya kalkıştığı bunun üzerine, Mu. Atğm. A.A.'in gerek T.C. ve gerekse orada bulunan özel Koruma Tim Komutanı P. Uzm. Çvş. A.A.'a ve nizamiye görevlisi olan Er Ö.A.'e deftere bir şey yazılmamasını emrettiği, defleri Er Ö.A.'e teslim ederek doldur - boşalt istasyonuna gittiği, daha sonra tabancanın kaybından korkan ve telaşa kapılan P. Uzm. Çvş. A.A.'ın silah teslim defterinin ilgili hanesine sanık P. Er T.C.'in tabancayı teslim ettiği sanık Top. Er A.D.'ın da teslim aldığı kaydını koyarak her iki sanığa da ilgili haneleri imzalattığı, yapılan aramalara rağmen kaybolan tabancanın bulunamadığı maddi vakıanın bu şekilde tezahür ettiği dosya münderecatından anlaşılmaktadır.
Sübuta eren bu maddi vakıa nedeniyle sanıklar yönünden yapılan incelemede;
I- SANIKLAR A.H. VE H.K. YÖNÜNDEN
Tabanca kaybını tesbit eden Mu. Atğm. A.A. 05.03.1993 tarihinde EMİNARI Kışlası Nöbetçi Subaylığı görevini teslim almış, 06.03.1993 tarihinde nöbetini Top. Atgm. H.K.'ya teslim etmiştir. Nöbeti teslim etmeden önce yalan koruma görevlisi P.Er T.C.'e 06.03.1993 günü saat 08.20'de T - 343684 seri nolu tabancayı bizzat teslim etmiş ve sanık T.C.'in imzasını almıştır. Nöbeti teslim alan Top. Atgm. H.K., 07.03.1993 günü nöbetçi subaylığı görevini Yzb. A.İ.'a teslim etmiştir. Sanık Yzb. A.H.'da 08.03.1993 tarihinde nöbetçi subaylığı görevini Mu. Atğm. A.A.'e teslim ederken P. Er T.C.'in zimmetindeki tabancanın kaybolduğu ortaya çıkmıştır.
Nöbetçi subaylığı görevi İç Hizmet Kanununun 76 ve 77, İç Hizmet Yönetmeliğinin 406 ve müteakip maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere uygun olarak sanıklar nöbetçi subayı olarak görevlendirilmişlerdir. Bu görevlerine ek olarak Nöbetçi Subay Talimatı Yakın Koruma Erleri için Talimatı, Silah Devir Teslim Kayıt Talimatı konularında Nöbetçi Subaylarının bilgilendirildiği Nöbetçi Subay odasında bu talimatların duvarda asılı bulunduğu, bu talimatlara göre özel koruma birliğine ait silahların Teslim alma-verme, emniyete alma işlemi bizzat nöbetçi subayı tarafından yapılacağı silah sandığı kilit anahtarı nöbetçi subayı dışında yetkisiz kişilerde bulunmayacağı silahların sürekli sandıkta kilitli olarak bulunacağı kilit anahtarı mesai saati içinde Uzman Çavuşta, mesai saati dışında Nöbetçi Subayında bulunacağı, silahların teslim edilme/alınmasının mutlaka Nöbetçi Subayı veya görevli Uzman Çavuş tarafından yapılacağı ve imzalanacağı, kayıt defterinin nizamiye nöbetçi subayında muhafaza edileceği, başka bir yerde bulunmayacağı, yetkisiz kişilerin kullanmasına izin verilmeyeceği görevleri ile görevli bulundukları halde, silah sandığı kilit anahtarlarını nizamiyede görevli erlere verdikleri, silah alış/verişlerinde dikkat etmeyip bizzat kendileri silahı teslim edip teslim almaları gerekirken bu gereğe riayet etmedikleri, şahitlerin beyanları D.95'deki nöbet çizelgesi, (D.3, 226 ile 230 arasındaki) yazılı belgeler ve dosya münderecaatı ile anlaşılmakla, sanıkların memuriyet görevini ihmal suçunu işledikleri sübuta erdiğinden, her iki sanığın mahkumiyetleri yerine beraetlerine hükmedilmesi kanuna aykırı görülmüş, Askeri Savcının temyizine atfen beraet hükümlerinin bozulması gerekmiştir. Bu açıklamalar ışığı altında tebliğnamedeki suçun nöbet talimatına aykırı hareket etmek suçunu oluşturduğu görüşüne katılınamamıştır.
II- SANIK P. ER T.C.'İN ASKERİ EŞYAYI KAYBETMEK EYLEMİ YÖNÜNDEN:
Sanığa, özel koruma hizmeti nedeniyle 24.08.1992 tarihinde 9 mm çaplı Brovvning marka 14lü 343684 seri nolu tabancanın şarjörü ve 10 mermisi ile teslim edildiği, 06.03.1993 tarihinde saat 08.20'de Nöbetçi Subayı Mu. Atğm. A.A. tarafından göreve giderken teslim edildiği halde 08.03.1993 tarihinde nöbetçi subayları arasında devir teslim sırasında tabancanın olmadığının teshil edildiği, sanığın kayıt deflerinde teslim ettiğine dair kayıt bulunmadığından deflere bir şeyler yazmak istediği, Nöb. Sb. Mu. Atğm. A.A.'in ikazı üzerine kaydı düzeltmediği, daha sonra doldur-boşalt için nizamiyeden ayrılan Mu. Atğm. A.A.'in yokluğundan istifade ile Tim Komutanı Uzm. Çvş. A.A.'ın Er A.D.'ı koğuştan çıkartarak teslim yapılmış gibi kayıt deflerinin imzalatıldığı sekimde tezahür eden maddi vakı'a sebebiyle, sanığın makbul bir sebep olmaksızın askeri eşyayı kaybetmek suçunu işlediğinin kabulü ile Mahkemece tesis edilen mahkumiyet hükmünde usul, sübut, tavsif ve kanuna uygun gerekçelerle asgari hadden uzaklaşılmasında kanuna aykırılık görülmemiş, sanığın silahı Er A.D.'a teslim ettiğine dair beyanları şahitler N.T., E.D. ve E.K.'ün beyanları ile teyit edilmekte ise de, sanığın hizmet sebebiyle teslim aldığı silahı nöbetçi subayına teslim etmesi gerekirken, yetkisi olmayan A.D.'a teslim etmesi, kayıt deflerinde teslim ettiğine dair kaydın bulunmaması, tabancanın kaybolduğunun tesbitinden sonra kayıt defterinin düzeltilmesi cihetine gidilmesi sebebiyle bu beyanlara itibar edilmemiş, bu nedenle Askeri Savcının tüm teniyiz nedenlerinin reddi gerekmiştir.
Mahkemece nisbi harca hükmedilirken 01.01.1996 ile 31.12.1996 tarihleri arasında nisbi harç 248.300.-TL'den aşağı olamayacağı halde 218.523.-TL'sı nisbi harca hükmedilmesi kanuna aykırı görülmüş, bu noktadan hükmün bozulması gerekmiş, ancak 353 Sayılı Kanunun 220/2-j madde, fıkra ve bendi gereğince hükmün nisbi harcın 248.300.-TL olarak sanıktan alınması şeklinde düzeltilerek onanması gerekmiştir.
IH- SANIKLAR T.C. VE A.D. RESMİ EVRAKTA SAHTEKARLIK SUÇLARI YÖNÜNDEN:
Mahkemece, sanıkların fiilleri eksik bırakılan bir usuli işlemin ikmal edilmesi kastıyla gerçekleştiği, bu yönüyle manevi unsur yönünden resmi evrakta sahtekarlık suçunun tamamlanmadığından beraetlerine karar verilmiştir.
Askeri Savcı sanıklara yüklenen suçun askeri bir suç olmadığı atıf yolu ile de askeri bir suç haline getirilmediği, askeri bir suçla da bağlılığı olmadığından, 353 Sayılı Kanunun 17nci maddesi gereğince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, beraetlerine hükmedilmesinin kanuna aykırılık teşkil ettiğinden, hükmün bozulmasını istemiş ise de; sanıklara müsnet bu suçun sanık T.C.'in askeri eşyayı kaybetmek suçu ile fiilde ve failde ve delillerde bağlılık olması nedeniyle 353 Sayılı Kanunun 17 ve 18nci maddeleri gereğince Askeri Mahkeme görevli bulunduğundan, Askeri Savcının temyiz nedenleri kabule değer görülmemiş ve sanıklar hakkında tesis edilen beraet kararlarının onanması gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I- Askeri Savcının temyizine atfen ve re'sen 353 Sayılı Kanunun 221/1nci maddesi gereğince sanıklar Top. Bnb. A.H. ve terhisli Top. Atğm. H.K. haklarında memuriyet görevini ihmal suçundan tesis edilen beraet hükümlerinin sübuttan BOZULMASINA, sonuçta tebliğnameye uygun olarak,
II- Askeri Savcının temyizine atfen ve re'sen 353 Sayılı Kanunun 221/1nci maddesi gereğince sanık P. Er T.C. hakkında tesis edilen mahkumiyet hükmünün nisbi harcın yanlış hesaplanmasından BOZULMASINA,
Ancak 353 Sayılı Kanunun 220/2-j madde, fıkra ve bendi gereğince hükmün 492 Sayılı Harçlar Kanununun 1 Sayılı tarifesi gereğince 248.300.-TL nisbi harcın sanıktan alınması şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, tebliğnameye aykırı olarak,
III- Askeri Savcının tüm temyiz nedenlerinin 353 Sayılı Kanunun 217/2nci maddesi gereğince REDDİNE,
Usul ve esas yönlerinden kanuna uygun bulunan sanıklar T.C. ve A.D. hakkında resmi evrakta sahtekarlık suçundan tesis edilen beraet hükümlerinin ayrı ayrı ONANMASINA, tebliğnameye uygun olarak,
15.04.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy