(353 S. K. m. 31, 217, Ek m. 1) (1632 S. K. m. 63, 66, 68, 76) (5252 S. K. m. 6)
Bakaya suçundan sanık Hv.Svn.Er Şükrü KAHRAMAN hakkında 3 üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen 26.07.2005 gün ve 2005/161-315 esas ve karar sayılı görevsizlik kararının, süresinde sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine, Askeri Yargıtay Başsavcılığının onama görüşünü içeren 27.03.2006 gün ve 2006/1946 sayılı tebliğnamesi ekinde Dairemize gönderilen dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Askeri Mahkemece, sanığın;
27.05.1994-17.04.2003 tarihleri arasında yakalanmakla sona eren bakaya suçunu işlediğinden bahisle açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonunda, 5237 sayılı Kanunla sanık lehine yapılan değişiklik nedeniyle 353 sayılı Kanunun Ek 1-a maddesi uyarınca sanığın eylemleri hakkında tek hâkimden kurulu Askeri Mahkemenin görevli olması sebebiyle heyet halindeki Askeri Mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleşmesini müteakip dosyanın kıdemli hâkimliğe tevdiine karar verilmiştir.
Bu hüküm sanık tarafından süresi içinde, üzerine atılı suçu işlemediği, usulüne uygun çağrı yapılmadığı, yakalanmadığı, haksız ve hukuka aykırı kararın bozulması gerektiği sebepleriyle temyiz edilmiştir.
Tebliğnamede görevsizlik kararının onanması yönünde görüş bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; sanık adına çıkarılan celp için çağrı pusulasının 26.04.1994 tarihinde kendisine tebliğ edildiği (Dz.10), usulüne uygun ve geçerli bu tebligat uyarınca 26.05.1994 tarihinde sevkini yaptırmak üzere Askerlik Şubesine çağrılan sanığın istenilen tarihte Şubeye başvurmadığı ve bakaya durumuna düştüğü, uzunca bir süre bakaya hâlini sürdüren sanığın, 17.04.2003 tarihinde yakalanmakla ele geçirildiği (Dz.5) maddi vakıa olarak sabittir.
Açıklanan bu eylem nedeniyle, askeri savcılık tarafından düzenlenen iddianame ile sanığın bakaya suçundan ASCKnın 63/1-A maddesinin üç aydan sonra yakalananlar cümlesi uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış (dz.28), tek hâkimden kurulu askeri mahkemece yapılan yargılama sonunda sanığın yakalanarak ele geçmesi nedeniyle 353 sayılı Kanunun Ek-1inci maddesi hükmü gereğince, heyet halinde kurulu askeri mahkemece yargılanması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, taraflarca temyiz edilmeyen bu hüküm 30.12.2003 tarihinde kesinleşmiştir (Dz.71).
Görevsizlik kararı üzerine sanığın yargılamasına heyet halinde kurulu askeri mahkemede başlanmış, yapılan yargılama sonunda bu defa heyet halinde kurulu askeri mahkemece de, 5237 sayılı Kanunla yapılan düzenleme sonucu ağır hapis cezasının kaldırılmış olması ve dolayısıyla iddianamede belirtilen sevk maddesinin hapis cezasına dönüşmüş olması nedeniyle sanığın yargılamasının tek hâkimden kurulu askeri mahkemede yapılması gerektiği belirtilerek yazılı olduğu şekilde görevsizlik kararı verilmiştir.
Yapılan incelemede:
01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi ile kanunlardaki ağır hapis cezaları hapis cezasına dönüştürülmüştür.
Bu duruma göre, sanığa yüklenen üç aydan sonra yakalanmakla sona eren bakaya eyleminin unsur ve cezasının gösterildiği ASCKnın 3970 sayılı Kanunla değişik 63/1-A maddesinde eylem için öngörülen altı aydan üç yıla kadar ağır hapis cezası altı aydan üç yıla kadar hapis cezası hâline dönüşmüştür.
Dolayısıyla, askeri mahkemelerin hâkim sınıfından olan üyelerinden birisi tarafından bakılacak davaları belirleyen 353 sayılı Kanunun Ek-1inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi Ağır hapis gerektiren hâlleri hariç olmak üzere, Askeri Ceza Kanunu'nun 63, 66, 68 ve 76 ncı maddelerinde yazılı suçlar şeklinde iken Askeri Ceza Kanununun 63, 66, 68 ve 76 ncı maddelerinde yazılı suçlar hâline gelmiş ve bu suretle erbaş ve er statüsündeki sanıklara yüklenen ASCKnın 63 üncü maddesinde yazılı suçların davalarına, 01.06.2005 tarihinden itibaren heyet hâlinde kurulu askeri mahkeme tarafından bakılması olanağı kalmamıştır.
Bu nedenle, yasal değişiklik öncesi 353 sayılı Kanunun Ek-1inci maddesine uygun olarak kurul hâlinde teşkil edilen askeri mahkemede yapılan yargılamanın, ağır hapis cezasının kalkmasından dolayı, ASCKnın 63 ve 353 sayılı Kanunun Ek-1 inci maddelerinin değiştirilmiş olması nedeniyle, askeri mahkemenin hâkim sınıfından olan üyelerinden birisi tarafından bakılması gerektiğinden, askeri mahkemece heyet olarak verilen görevsizlik kararında bir isabetsizlik görülmeyerek sanığın esasa ilişkin temyiz sebeplerinin reddiyle bu görevsizlik hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
Ancak; bu durumda birisi tek hâkimden kurulu askeri mahkemece verilmiş ve temyiz edilmemekle kesinleşmiş bir görevsizlik kararı, diğeri heyet halinde kurulu askeri mahkemece verilmiş ve temyiz incelemesi sonucu onanmakla kesinleşmiş görevsizlik kararı olmak üzere iki olumsuz görev uyuşmazlığı ortaya çıkmıştır. Bu aşamada ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının 353 sayılı Kanunun 31 inci maddesine kıyasen Askeri Yargıtay tarafından çözülmesi gerektiği anlaşıldığından; 353 sayılı Kanunun Ek-1inci maddesi uyarınca tek hâkimden kurulu 3 üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 17.11.2003 gün ve 2003/1097-730 esas ve karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Diğer yandan, heyet halinde kurulu askeri mahkemede yapılan yargılama sırasında, sanığın kimliğinin tespit edilip yasal savunma için süre verilen 09.03.2004 tarihli (Dz.72) ve sanığın sorgusunun tespit edildiği 18.03.2004 tarihli (Dz.75) duruşma tutanaklarında mahkeme başkanının imzasının bulunmaması usule aykırı ise de; görev konusunun kamu düzenini ilgilendirmesi ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiğinden; belirtilen usule aykırılığın görevli mahkemece giderilebileceği değerlendirilerek bu hususa da işaret etme gereği duyulmuştur.
SONUÇ VE KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Sanığın kabule değer görülmeyen temyizinin 353 sayılı Kanunun 217/2 nci maddesi gereğince REDDİNE;
Usul ve esas bakımından yasaya uygun bulunan görevsizlik hükmünün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,
Tek hâkimden kurulu askeri mahkeme ile heyet halinde kurulu askeri mahkeme arasında bu aşamada ve bu şekilde ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının, 353 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin kıyasen tatbiki ile; 3 üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen 17.11.2003 gün ve 2003/1097-730 esas ve karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASI SURETİYLE ÇÖZÜMLENMESİNE ve dava dosyasının bu davaya bakmaya görevli ve yetkili kılınan tek hâkimden kurulu 3 üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesine gönderilmesine;
06.04.2006 tarihinde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy