Askeri Yargıtay 1. Daire 2006/823 Esas 2006/897 Karar

(1632 S. K. m. 30, 131, 144) (765 S. K. m. 59, 72, 240) (647 S. K. m. 4, 6) (2886 S. K. m. 51) (5237 S. K. m. 257)

Müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak, Zimmet ve Memuriyet görevini kötüye kullanmak suçlarından sanık (Em.) Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL ile Memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçundan sanıklar (Em.) Dz.Müh.Alb.Halil Cemil TELLİ ve (Em.) Dz.Yb. İbrahim PALABIYIKLAR haklarında Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen 17.03.2005 gün ve 2005/93-84 esas ve karar sayılı beraat ve mahkumiyete dair hükümlerin Askeri Savcı ve sanık Nurettin AYGÜL müdafii tarafından süresinde ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine, Askeri Yargıtay Başsavcılığının hükümlerin onama ve bozma görüşünü içeren 28.04.2006 gün ve 2006/2766 sayılı tebliğnamesi ekinde Dairemize gelen dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Askeri Mahkemece;

1. Sanık Halil Cemil TELLİ’nin memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek eylemine ilişkin olarak cezalandırılmasına yeterli delil elde edilemediğinden müsnet suçtan beraatine,

2. Sanık İbrahim PALABIYIKLAR’ın memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek eylemine ilişkin olarak cezalandırılmasına yeterli delil elde edilemediğinden müsnet suçtan beraatine,

3. Sanık Nurettin AYGÜL’ün;

a) 01.07.1998-31.07.2000 tarihleri arasında işlediği iddia edilen müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan cezalandırılmasına yeterli delil elde edilemediğinden müsnet suçtan beraatine,

Hazine zararı konusunda takip hakkının saklı tutulmasına, dosyadan çıkartılacak bilgi ve belgelerin İstanbul Defterdarlığı Muhakemat Müdürlüğüne gönderilmesine,

b) 1999 yılı yaz aylarından Ağustos 2000 tarihine kadar memuriyet görevini kötüye kullanmak suçunu işlediği sabit görülerek, eylemine uyan ASCK’nın 144’üncü maddesi delaletiyle, 765 sayılı TCK’nın 240 (ikinci cümlesi), 59/2, 72, 647 sayılı Kanunun 4/1 ve 6’ncı maddeleri uyarınca sonuç olarak 532.350.000 TL. ağır para cezası ile cezalandırılmasına ve iki ay on beş gün süre ile memuriyetten mahrumiyetine, bu cezalarının ertelenmesine,

c) Ağustos 2000 tarihinde askeri eşyayı zimmetine geçirmek suçunu işlediği sabit görülerek, eylemine uyan ASCK’nın 131/1 (az vahim hal), 765 sayılı TCK’nın 59/2 ve 647 sayılı Kanunun 4/1’inci maddeleri uyarınca sonuç olarak 456.300.000 TL. ağır para cezası ile cezalandırılmasına,

ASCK’nın 30’uncu maddesi gereğince TSK’dan çıkarılmasına,

Hazine zararının takip hakkının saklı tutulmasına, dosyadan çıkartılarak bilgi ve belgelerin İstanbul Defterdarlığı Muhakemat Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir (Dz.392-394).

Bu hükümler, Askeri Savcı tarafından özetle; sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR hakkındaki memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçundan verilen beraat hükümlerinin sübut, sanık Nurettin AYGÜL hakkında müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan dolayı verilen beraat hükmünün sübut, zimmet suçundan dolayı verilen mahkumiyet hükmünün ise uygulama yönünden yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek sanıklar aleyhine (Dz.396, 430-431);

Sanık Nurettin AYGÜL müdafii tarafından özetle; memuriyet görevini kötüye kullanmak ve zimmet suçlarından dolayı verilen mahkumiyet hükümlerinin usul ve sübut yönünden (dz.395, 417-426) yasaya aykırı olduğunu belirten sebeplerle yasal süresi içinde ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Tebliğnamede; Sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR haklarında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçundan verilen beraat hükümleri ile Sanık Nurettin AYGÜL hakkında müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan verilen beraat hükümlerinin onanmasına,

Sanık Nurettin AYGÜL hakkında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan verilen mahkumiyet hükmünün uygulamadan, zimmet suçundan verilen mahkumiyet hükmünün ise esas (sübut) yönünden ayrı ayrı bozulmasına karar verilmesi yönünde görüş ve düşünce bildirilmiştir.

Dosya Kapsamındaki delillerden; sanık Em.Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL’ün 01.07.1998-31.07.2000 tarihleri arasında Sahil Güvenlik Komutanlığı Onarım Destek Komutanı olarak görev yaptığı, sanık Em.Dz.Müh.Alb. Halil Cemil TELLLİ’nin İstanbul’da faaliyet gösteren MARİNEKS, MARİNTEL ve AYKOR’dan oluşan şirketler grubunun sahibi olduğu, sanık Em.Dz.Yb. İbrahim PALABIYIKLAR’ın ise AYKOR firmasının temsilcisi olarak diğer sanık Halil Cemil TELLİ’nin yanında çalıştığı,

Sanık Em.Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL’ün komutanlığını yaptığı, Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı Onarım Destek Komutanlığının; Sahil Güvenlik botlarının meydana gelen arızalarının onarımı ve bakımlarının yapılması konusunda faaliyet gösterdiği, ayrıca personelinin ek görev olarak Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Marmara ve Boğazlar Sahil Güvenlik Komutanlığının yapmış olduğu yurt dışı ve yurt içi alımlarının muayene faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde yardımda bulunduğu, bu amaçla Büyükdere/İstanbul’daki muayene komisyonuna başkan ve üye olarak ya da uzmanlık isteyen konularda teknik üye olarak görevlendirildikleri,

Sanık Nurettin AYGÜL’ün görev yaptığı dönem içerisinde birliğin faaliyetleri doğrultusunda yapılan alımlarda usulsüz hareket edildiği yönündeki imzasız ve tarihsiz bir ihbar mektubu üzerine sanık Nurettin AYGÜL hakkında soruşturmaya başlanıldığı (Dz.118),

Yapılan soruşturma sonunda, sanık Em.Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL’ün ita amiri olarak bulunduğu Onarım Destek Komutanlığında, görev yaptığı dönem içerisinde 241.210.123.650 TL. ödenek tertip edildiği, sanığın bu ödeneğin 90.640.627.607 TL.lik (%37,57) kısmını 2886 sayılı Yasanın 51/A maddesinde belirlenen avans mutemedi alımı şeklinde harcadığı, geri kalan 150.549.469.000 TL. tutarındaki kısmını ise yine 2886 sayılı Yasanın 51/ A maddesinde belirlenen pazarlık usulü şeklindeki alım yöntemi ile harcadığı, alımlarını daha çok belirli firmalar üzerinden gerçekleştirdiği, avans mutemedi ve pazarlık usulü şeklinde alınmaması gereken alımları bölerek tercih etmiş olduğu mutemet avansı ve pazarlık usulü ile alımları gerçekleştirdiği, esasında toplu olarak alım yapması gerekirken toplu alım yapmadığı, satın alma onaylarında alımları ayrıntılı olarak tanımlamadığı, almış olduğu birçok malzemenin fiyatının da fahiş olduğu, böylece belirtilen şekilde usulüne aykırı alımları ita amiri sıfatıyla yaparak ve bir suç işleme kararının icrası cümlesinden olarak müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçunu işlediği,

Sanık Em.Dz.Yb. İbrahim PALABIYIKLAR’ın; temsilcisi olduğu AYKOR firmasının sahibi olan Em.Dz.Müh.Alb. Halil Cemil TELLİ’yi sanık Nurettin AYGÜL ile tanıştırdığı, Halil Cemil TELLİ’nin iki adet ESCORT marka bilgisayar vermeyi Nurettin AYGÜL’e teklif ettiği, sanık Nurettin AYGÜL’ün de bu teklifi hemen kabul ettiği, gönderilen iki adet bilgisayarın sanık Nurettin AYGÜL’e teslim edildiği, sanığın bu bilgisayarlardan birisini kendi makam odasına kurdurduğu, diğerini ise plan keşif kısmına koydurduğu, emrindeki personele söz konusu gelen iki adet bilgisayarın demirbaşa kaydedilmemesini emrettiği, böylece sanık Em.Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL’ün bu eylemiyle, yani bağış olarak getirilen bilgisayarları demirbaş kaydına aldırmamak suretiyle memuriyet görevini kötüye kullanmak, diğer sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR’ın da bu sanığı memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek (iştirak etmek) suçunu işledikleri,

Sanık Em.Dz.Kd.Alb. Nurettin AYGÜL’ün Ağustos 2000 ayında atama nedeniyle birlikten ayrılırken, makam odasında bulunan ve sanıklar İbrahim PALABIYIKLAR ve Halil Cemil TELLİ tarafından hangi gayelere hizmet etmesi için verildiği bilinemeyen yukarıda belirtilen bir adet bilgisayarı kendi şahsi bilgisayarı olduğunu söyleyerek evine götürdüğü, bu suretle de bu sanığın zimmet suçunu işlediği, iddiasıyla açılan kamu davalarının yapılan yargılaması sonunda Askeri Mahkemece, sanıklar hakkında yazılı olduğu şekilde hükümler kurulduğu anlaşılmaktadır.

1. Sanık Nurettin AYGÜL hakkında müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçu ile ilgili yapılan incelemede;

Sanık Nurettin AYGÜL’ün savunmaları, tanık İşletme Amiri Bnb. Fatih ZEYBEK (270), Muayene Komisyon başkanlığı ve üyeliği yapan tanıklar Bnb. Erkin AKSOY (303), Yzb. Nurdan ASLAN (268), Astsb. Mehmet ABAY (272) ve avans mutemetliği yapan tanıklar Astsb. İsmail KIVRAK (299), Astsb. Nurettin BAL (276) ile tanık İkmal Kısım amiri Yzb. Selçuk KARAARSLAN’ın (271); çalıştıkları dönem içerisinde herhangi bir usulsüzlük ve baskı görmediklerine dair yeminli anlatımları, diğer tanıkların ifadeleri ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;

Sanığın Onarım Destek Komutanı olarak, emrinde çalışan subay, astsubay, sivil memur ve işçiler ile er ve erbaşlardan kurulu büyük bir birliğin kapsamlı faaliyetleri içerisinde, Sahil Güvenlik Komutanlığının gemi ve botlarında meydana gelen arızaların; acil onarımı gerektirir nitelikte olması nedeniyle, ita amiri olarak yasaların kendisine verdiği yetkileri kullandığı, belirtilen hiçbir malzeme alımını kendisinin yapmadığı, söz konusu alımların; ihtiyaçların tesbiti, piyasa araştırması, satın alma, muayene komisyonlarında muayene, depoya veya atölyeye teslim edilmesi ve kuruşlu belgenin kesilmesinden sonra malzemelerin kullanılması şeklinde birbirine bağlı zincirin halkaları şeklinde gerçekleştiği değerlendirildiğinde ve her aşamada sanığın haricinde birçok görevlinin yetki ve sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından; Askeri Mahkemece, müsnet suçun sübuta erdiğine dair her türlü, şüpheden uzak, cezalandırmaya yeter delillerin bulunmadığı gerekçesiyle verilen beraat hükmünde usul ve esas yönünden herhangi bir isabetsizlik ve kanuna aykırılık bulunmadığından, Askeri Savcının temyiz sebepleri kabule değer görülmemiş ve beraat hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

2. Sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR haklarında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçu ile ilgili yapılan incelemede;

Sanık Nurettin AYGÜL’ün savunmasında da açıklıkla ifade edildiği şekilde, Halil Cemil TELLİ’ye ait AYKOR firmasında çalışan sanık İbrahim PALABIYIKLAR tarafından Onarım Destek Komutanlığına, elden bağış suretiyle bilgisayar hibe edildiği açık olmakla birlikte;

Sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR’ın, sanık Nurettin AYGÜL ile aralarında kendilerine ve şirketlerine kolaylık sağlanması maksadıyla, adı geçen Komutanlığa bilgisayar verilmesinin teklif edildiği ve bu teklifin kabul edildiği, bu şekilde teknik şartnameler ve muayenelerde usulsüzlük yapıldığı, sanığın muayene komisyonu başkan ve üyelerine baskılar yaptığı, böylece diğer sanıkların şirketlerine kolaylık gösterilmesi şeklinde usulsüzlük yapmaya teşvik edici nitelikte eylemleri bulunduğunu gösterir yeterli, açık ve kesin herhangi bir delilin bulunmadığı gibi, tanık olarak dinlenen muayene komisyon başkan ve üyelerinin iddianın aksi doğrultusunda beyanda bulundukları, esasen iddianamede de bu hususun tahmine dayandırıldığı ve ...hangi gayelere hizmet etmesi için verildiği bilinemeyen yukarıda belirtilen bir adet bilgisayarı.. denmek suretiyle şüphe üzerine kamu davası açıldığı, bu nedenle, sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR hakkında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçundan dolayı verilen beraat hükümlerinde usul ve esas itibarıyla herhangi bir isabetsizlik ve kanuna aykırılık bulunmadığından, Askeri Savcının bu suçlara yönelik temyiz sebepleri de kabule değer görülmemiş ve beraat hükümlerinin ayrı ayrı onanmasına karar verilmiştir.

3. Sanık Nurettin AYGÜL hakkında zimmet suçu ile ilgili yapılan incelemede;

Sanık Nurettin AYGÜL'ün yukarıda bahsedilen ve diğer sanıklar tarafından hibe olarak verilen iki bilgisayardan birini, atama gördükten sonra birlikten ayrılırken evine götürmek suretiyle zimmet suçunu işlediği kabul edilerek yazılı olduğu şekilde cezalandırılmasına karar verilmiş ise de;

Sanığın başlangıçta iki bilgisayar getirildiği, daha sonra birisinin iade edildiği, odasında kullandığı bilgisayarın kızına ait olduğuna ilişkin savunmalarının, diğer sanık İbrahim PALABIYIKLAR’ın savunması, tanıklar Mehmet GÜNEŞ (Dz.274), Hasan KURT (Dz.289), Hüseyin AYAN (Dz.298), Abdullah YILMAZ (Dz.297) ve İbrahim GÜNDÜZ (Dz.309)’ün yeminli ifadeleri ile desteklendiği,

Tanık Necati BAŞARAN’ın koridorda yanında iki koli olduğu halde bekleyen bir kişi gördüğünü, bu kişinin duruşma salonunda kendisine gösterilen sanıklar Halil Cemil TELLİ ya da İbrahim PALABIYIKLAR olmadığını belirttiği dikkate alındığında, başlangıçta iki adet bilgisayar getirilmekle birlikte, sonradan birinin iade edildiğine dair sanıkların ifadelerinin doğru olabileceği ihtimal dahilinde görülmektedir.

Tanıklar Fatih ZEYBEK ve Selçuk KARAASLAN, iki adet bilgisayar geldiğini gördüklerini, gelen bilgisayarlardan birinin iade edildiğini hatırlamadıklarını beyan etmişler ancak, sanığın makam odasındaki bilgisayarın markası hakkında bir şey söyleyememişlerdir. Yine tanıklar genel olarak plan keşif odasına konulan bilgisayarın Escort marka olduğunu ifade ederken, tanık Mehmet GÜNEŞ iki adet Escort marka bilgisayardan bahsetmiş; sanık kendi getirdiği bilgisayarın monitörünün Escort marka ancak, asıl Casper marka Pentium II işlemcili bir bilgisayar olduğunu ve diğer ayırıcı özelliklerini belirtmiştir. Tanıkların ifadeleri arasındaki farklılıklar ve sanığın bilgisayara ilişkin olarak belirttiği özelliklerin varlığının bilgisayarın ilgili tanıklara gösterilerek giderilebileceği düşünülebilir ise de, olayın üzerinden yaklaşık altı yıl geçmiş olması ve insan hafızasının etkinliği ve söz konusu bilgisayarın emanette bulunmaması nedeniyle bu aşamada söz konusu araştırmanın herhangi bir sonuç doğurması mümkün görülmemektedir.

Dosyada mevcut delil durumu itibarıyla, sanığın diğer sanıklara ait şirket tarafından verilen iki bilgisayardan birini mal edinmek kastı ile evine alıp götürdüğü, böylece zimmet suçunu işlediği yönünde mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından, şüphenin sanık lehine yorumlanması gerektiğine dair evrensel hukuk kuralı gereğince beraat kararı verilmesi yerine, mahkumiyet hükmü tesisi isabetsiz ve kanuna aykırı görülmüş, hükmün sübut yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

4. Sanık Nurettin AYGÜL hakkında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçu ile ilgili yapılan incelemede;

Sanığın, Birlik Komutanı olarak, yasaların kendisine verdiği yetkiler çerçevesinde görev yapmakla yükümlü olduğu her türlü izahtan varestedir. Bağış yolu ile verildiği ve kendi emriyle plan keşif odasında kullanıldığı kesin olan bir adet bilgisayarın, sanığın emriyle demirbaş kaydına alınmadığı sübutunda kuşku bulunmayan maddi olay olarak sabittir.

Askeri Mahkemece, bu eylem nedeniyle sanığın memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan, eylemine uyan mülga 765 sayılı TCK’nın TCK’nın 240 (ikinci cümlesi), 59/2, 72, 647 sayılı Kanunun 4/1 ve 6’ncı maddeleri uyarınca sonuç olarak 532.350.000 TL. ağır para cezası ile cezalandırılmasına ve iki ay on beş gün süre ile memuriyetten mahrumiyetine, bu cezalarının ertelenmesine karar verilmiş ise de;

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK’nın 257/1’nci maddesi ile atılı memuriyet görevini kötüye kullanma suçunun bir kısım unsur ve müeyyidesi değiştirildiğinden, sanığın sabit olan eyleminin getirilen yasal değişiklik çerçevesinde yeniden değerlendirilip, lehe kanun hükümlerinin hangisi olduğunun tespitine yönelik yargılama faaliyeti yapılması ve bu değerlendirmenin de hükmü veren Askeri mahkemece yapılması gerektiğinden; sanık Nurettin AYGÜL hakkında bu suçtan kurulan mahkumiyet hükmünün lehe kanun hükümlerinin uygulanmasına olanak sağlanması için bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ VE KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Askeri Savcının kabule değer bulunmayan temyiz sebeplerinin 353 sayılı Kanunun 217/2 nci maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanıklar Halil Cemil TELLİ ve İbrahim PALABIYIKLAR hakkında isnat olunan memuriyet görevini kötüye kullanmak suçuna azmettirmek suçundan, usul ve esas yönlerinden kanuna uygun olan beraat hükümlerinin ayrı ayrı ONANMASINA;

2. Askeri Savcının kabule değer görülmeyen temyiz sebeplerinin 353 sayılı Kanunun 217/2 nci maddesi uyarınca REDDİNE;

Sanık Nurettin AYGÜL hakkında isnat olunan müteselsilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan, usul ve esas yönlerinden kanuna uygun olan beraat hükmünün ONANMASINA;

3. Askeri Savcının kabule değer görülmeyen temyiz sebeplerinin 353 sayılı Kanunun 217/2 nci maddesi uyarınca REDDİNE;

a) Sanık müdafiinin temyiz sebeplerine atfen ve re’sen, sanık Nurettin AYGÜL hakkında zimmet suçundan verilen mahkumiyet hükmünün 353 sayılı Kanunun 221/1 nci maddesi uyarınca esas (sübut) yönünden BOZULMASINA;

b) Sanık müdafiinin temyiz sebeplerine atfen ve re’sen, sanık Nurettin AYGÜL hakkında memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan verilen mahkumiyet hükmünün, 5252 sayılı Kanunun 9’uncu maddesi gereğince lehe kanun hükümlerinin uygulanması hususunda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılarak sanığın hukuki durumunun tesbiti için, 353 sayılı Kanunun 221/1 nci maddesi uyarınca BOZULMASINA;

Tebliğnameye uygun olarak, 24.05.2006 tarihinde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy