(1632 S. K. m. 47, 85, 91, Ek m. 8, Ek m. 10) (5237 S. K. m. 43, 62) (5271 S. K. m. 231) (353 S. K. m. 221)
Asta müessir fiil suçundan sanık terhisli Ord.Çvş.Duran SATAR, amire fiilen taarruz ve amire hakaret suçlarından sanık terhisli Ord.Er Hasan BAYRAK ile üste hakaret suçundan sanık terhisli Ord.Er Mustafa DİLEKMEN haklarında; Kara Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen 26.11.2007 tarihli ve 2007/1493-945 E.K. sayılı mahkumiyete ilişkin hükümlerin, sanıklardan Hasan BAYRAK ve Mustafa DİLEKMEN ile Adli Müşavir tarafından yasal süresi içinde ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine; Askeri Yargıtay Başsavcılığının 26.05.2009 tarihli ve 2009/5427 sayılı tebliğnamesi ekinde Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Askeri Mahkemece;
1) Sanık terhisli Ord.Çvş. Duran SATAR'ın, 05.07.2007 tarihinde Ord.Er Hasan BAYRAK'a yönelik asta müessir fiil suçunu işlediği kabul edilerek, ASCK'nın 117/1, TCK'nın 29, 62, 50 ve 52'nci maddeleri gereğince neticeten 100.YTL adli para cezası ile cezalandırılmasına,
2) Sanık terhisli Ord.Er Hasan BAYRAK'ın 05.07.2007 tarihinde Ord.Çvş.Duran SATAR'a yönelik;
a- Hizmet halinde amire fiilen taarruz suçunu işlediği kabul edilerek, ASCK'nın 91/1 (Az vahim hal cümlesi) ve TCK'nın 62'nci maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,
b- Hizmet halinde zincirleme amire hakaret suçunu işlediği kabul edilerek, ASCK'nın 85/1 (İkinci cümlesi), TCK'nın 43 ve 62'nci maddeleri gereğince 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına,
3) Sanık terhisli Ord.Er Mustafa DİLEKMEN'in 05.07.2007 tarihinde Ord.Çvş.Duran SATAR'a yönelik üste hakaret suçunu işlediği kabul edilerek. ASCK'nın 85/1 (Birinci cümlesi) ve TCK'nın 62'nci maddeleri gereğince 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına.
Karar verilmiştir.
Bu hükümler; sanıklar Hasan BAYRAK ve Mustafa DİLEKMEN tarafından sebep gösterilmeksizin, Adli Müşavir tarafından ise; kısa kararda, sanık Hasan BAYRAK'ın hizmet halinde amire fiilen taarruz suçunu işlediği kabul edildiği halde, ASCK'nın 91/1 'inci maddesi uyarınca uygulama yapılması ve gerekçede de bu madde ve fıkra gereğince uygulama yapıldığının belirtilmiş olmasının çelişki yarattığı, sanık Mustafa DİLEKMEN hakkında kurulan hükümde 2 ay 15 gün hapis cezası yerine 2 ay 15 hapis cezası ifadesinin yazılı olduğu, her üç sanık hakkında verilen mahkumiyet kararları ile ilgili olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması hususunda değerlendirme yapılması gerektiği, ileri sürülerek her üç sanık lehine ayrı ayrı temyiz edilmiş; sanıklar Duran SATAR ile Mustafa DİLEKMEN haklarındaki hükümlerin, 5728 sayılı Kanunla değişik CMK'nın 231 inci maddesi gereğince değerlendirme yapılması, sanık Hasan BAYRAK hakkındaki hükümlerin ise suç vasfı ve haksız tahrik yönlerinden bozulması görüşünü içeren tebliğnameye yazılı cevap verilmemiştir.
Yapılan incelemede;
Olay günü olan 05.07.2007 tarihinde, Ankara/Kayaş MİGYEM Müdürlüğü emrinde askerlik hizmetini yapan sanıklardan; kısa dönem Ord.Çvş.(Olay tarihinde Onbaşı) Duran SATAR'ın Nöbetçi Onbaşı, diğer sanıklar Ord.Er Hasan BAYRAK'ın 24:00-03:00 saatleri arasında Garaj Nöbetçisi, Ord.Er Mustafa DİLEKMEN'in ise 24:00-03:00 saatleri arasında 10 No'lu Kule Nöbetçisi oldukları, Ord.Er Mustafa DİLEKMEN'in nöbet tuttuğu yerin karşısında bulunan Bakkalı soymaya çalışan hırsızlara müdahale etmesi nedeniyle Onbaşı Duran SATAR tarafından yaptırılan nöbet değişiminin 5-10 dakika geciktiği, sanık Hasan BAYRAK'ın nöbet değişiminin 5-10 dakika gecikmesinin sebebini Nöbetçi Onb.Duran SATAR'a sorduğu, Duran SATAR'ın sanık Hasan BAYRAK'ı kastederek Bu nöbetçilerde iş yok, diğer nöbetçiler hırsızları yakalıyor, siz hiçbir şey yapmıyorsunuz şeklinde şaka mahiyetinde sözler sarf etmesine sinirlenen sanık Er Hasan BAYRAK'ın, Nöb.Onb.Duran SATAR'ı kastederek Bu posta onbaşıda iş yok, yarak kafalı dediği, Duran SATAR'ın bu sözleri kime söylediğini sorması üzerine Başka yarak kafalı mı var şeklinde cevap verdiği, bunun üzerine Nöb.Onb.Duran SATAR'ın, Er Hasan BAYRAK'ın miğferine hafifçe vurarak (Kimi beyanlara göre eliyle dokunarak) Niye böyle söylüyorsun, ben senin ağabeyin sayılırım, ben çavuşum dedikten sonra yürümeye devam ettikleri sırada, sanık Hasan BAYRAK'ın Duran SATAR'ın suratına yumruk attığı, yere düşen Duran SATAR'ın Nöbet Kıtasındaki diğer nöbetçiler tarafından yerden kaldırıldığı ve Hasan ben sana vurmayacağım diyerek hep birlikte Doldur-Boşalt İstasyonuna gittikleri, burada dişinin kanadığını fark eden Duran SATAR'ın Hasan, yaptığını beğendin mi, bak dişim kanıyor dediği, Hasan'm kendisine doğru geldiğini görünce Hasan'ın suratına yumruk attığı, sanık Hasan'ın da Duran'a saldırmaya çalıştığı, ancak olay yerinde bulunan sanık Mustafa DİLEKMEN ve diğer nöbetçiler tarafından tutularak engellendiği; sanık Duran SATAR'ın olayı Nizamiyede nöbet tutan uzman çavuşlara anlatması üzerine, yaklaşık 1 saat sonra Hasan BAYRAK ve Mustafa DİLEKMEN'in Nizamiye'ye çağrıldığı, olayla ilgili olarak yapılan görüşme sırasında, Er Mustafa DİLEKMEN'in sanık Onb.Duran SATAR'a yönelik Kısa dönemler götünüz mü kalktı, sizi döverim dediği, Hasan BAYRAK'ın da sanık Duran SATAR'a yönelik olarak Karı gibi şikayet mi ettin şeklinde sözler sarf ettiği, maddi olayın bu şekilde gerçekleştiği, dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
1) Sanık Ord.Çvş. Duran SATAR yönünden yapılan incelemede;
Sanığın, Ord.Er Hasan BAYRAK'a yumruk vurmak suretiyle asta müessir fiil suçunu işlediğini kabul eden Askeri Mahkemenin; elverişli kanıtlar ve yeterli gerekçe ile temel cezayı alt sınırdan belirleyip, yasal ve takdiri indirim hükümlerini uygulayarak ve hapis cezasını adli para cezasına çevirerek yazılı olduğu şekilde kurduğu mahkumiyet hükmünde, hüküm tarihi itibarıyla usul ve esas yönlerinden herhangi bir hukuka aykırılık görülmemekle birlikte;
Askeri Ceza Kanununa 5739 sayılı Kanun ile eklenen EK MADDE 10 ile getirilen Bu Kanunda yazılı suçlarla ilgili olarak CMK'nın 231 'inci maddesinin beş ila ondördüncü fıkralarının uygulanmayacağı şeklindeki düzenlemenin yürürlüğe girdiği 01.03.2008 tarihine kadar işlenen ve Askeri Ceza Kanunun da düzenlenen suçlar bakımından da: koşullarının bulunması halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanması olanaklı bulunduğundan; 5728 sayılı Kanun ile CMK'nın 231'inci maddesinde 08.02.2008 tarihinde yapılan değişiklik, sanığa atılı suçun tarihi ile hakkında belirlenen cezanın türü, süresi ve dosya içeriğine göre kasıtlı bir suçtan mahkumiyetinin bulunmaması göz önüne alınarak; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilmeyeceğinin, Mahkemesince tartışılıp değerlendirilmesi zorunlu görüldüğünden; sanık hakkında atılı suçtan kurulan mahkumiyet hükmünün, uygulama (HAGB) yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
2) Sanık Ord.Er Hasan BAYRAK yönünden yapılan incelemede;
Askeri Mahkemece; sanığın, mağdur Nöbetçi Onbaşı Duran SATAR'a yönelik olarak, olayın başlangıcında kısa süre içinde iki kez ...yarak kafalı... ve olayın sona ermesinden bir saat sonrada çağrıldığı Nizamiyede Karı gibi... şeklindeki sözleri ile, hizmet halinde zincirleme amire (Üste) hakaret suçunu işlediği kabul edilerek, elverişli kanıtlar ve yeterli gerekçe ile temel cezanın alt sınırdan belirlenip, takdiri indirim hükmü de uygulanarak yazılı olduğu şekilde kurulan mahkumiyet hükmünde, ASCK'nın 47/A ve Ek 8'inci maddelerindeki düzenlemeler sebebiyle, verilen hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmemiş ya da ertelenmemiş olmasında, hüküm tarihi itibarıyla usul ve esas yönlerinden herhangi bir hukuka aykırılık görülmemekle birlikte;
Askeri Ceza Kanununa 5739 sayılı Kanun ile eklenen EK MADDE 10 ile getirilen Bu Kanımda yazılı suçlarla ilgili olarak CMK'nın 231 'inci maddesinin beş ila ondördüncü fıkralarının uygulanmayacağı şeklindeki düzenlemenin yürürlüğe girdiği 01.03.2008 tarihine kadar işlenen ve Askeri Ceza Kanununda düzenlenen suçlar bakımından da; koşullarının bulunması halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanması olanaklı bulunduğundan; 5728 sayılı Kanun ile CMK'nın 231'inci maddesinde 08.02.2008 tarihinde yapılan değişiklik, sanığa atılı suçun tarihi ile hakkında belirlenen cezanın türü süresi ve dosya içeriğine göre kasıtlı bir suçtan mahkumiyetinin bulunmaması göz önüne alınarak: hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilmeyeceğinin, Mahkemesince tartışılıp değerlendirilmesi zorunlu görüldüğünden; sanık hakkında atılı suçtan kurulan mahkumiyet hükmünün, uygulama (HAGB) yönünden bozulmasına karar verilmiştir. Mağdurun, sanık ve diğer nöbetçilere yönelik olarak söylediği kabul edilen Bu nöbetçilerde iş yok, diğer nöbetçiler hırsızları yakalıyor, siz hiçbir şey yapmıyorsunuz şeklindeki sözlerinin, sanık Hasan lehine haksız tahrik oluşturabilecek nitelikte ve boyutta olmadığı kabul edildiğinden, aksi yöndeki tebliğname görüşüne iştirak edilmemiştir.
Öte yandan, Askeri Mahkemece; sanığın, mağdur Nöb.Onb.Duran SATAR komutasında nöbet değişimi sonrası Doldur-Boşalt İstasyonuna giderken, mağdura yumrukla vurduğunun kabul edilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiş ise de; mağdurun, sanık Hasan'ın miğferine hafifçe vurması (Kimi beyanlara göre de dokunması) üzerine, sanık Hasan'da mağdura yumrukla vurduğundan: sübutunda kuşku bulunmayan atılı eylemi, sanık Hasan'ın haksız tahrik altında gerçekleştirdiği ve mağdurun bu şekildeki haksız davranışı ile aralarındaki hizmet ilişkisinin sona erdiği anlaşılmakla; sanık Er Hasan BAYRAK'a atılı eylemin hizmet halinde işlendiğinin kabulünde isabet görülmemiş ve aynı sanığın iddia konusu bu eyleminden dolayı haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılarak, yazılı olduğu şekilde kurulan mahkumiyet hükmünün hatalı uygulama sebebiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Ayrıca; atılı eylemin hizmet halinde işlendiği kabul edildiği halde, Askeri Mahkemenin ASCK'nın 91'inci maddesinin 2'nci fıkrası yerine 1'inci fıkrası ile uygulama yapmasının, kabulü ile çeliştiğine ve keza; sanık hakkında yeniden yapılacak yargılamada, 5728 sayılı Temel Ceza Kanunlarına Uyum Sağlamak Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 562'nci maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanunun 231'nci maddesi hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiğine de, bozma nedeni karşısında işaret edilmiştir.
3) Sanık Ter. Ord.Er Mustafa DİLEKMEN yönünden yapılan inceleme;
Sanığın, olayın sona ermesinden bir saat sonra çağrıldığı Nizamiyede Nöb.Onb.Duran SATAR'a yönelik olarak söylediği Kısa dönemler götünüz mü kalktı.. şeklindeki sözleri ile üzerine atılı üste hakaret suçunu işlediğini kabul eden Askeri Mahkemenin; elverişli kanıtlar ve yeterli gerekçe ile temel cezayı alt sınırdan belirleyip, takdiri indirim hükmünü uygulayarak yazılı olduğu şekilde kurduğu mahkumiyet hükmünde, ASCK'nın 47/A ve Ek 8'inci maddelerindeki düzenlemeler sebebiyle, verilen hapis cezasını seçenek yaptırımlara çevirmemiş ya da ertelememiş olmasında, hüküm tarihi itibarıyla usul ve esas yönlerinden herhangi bir hukuka aykırılık görülmemekle birlikte:
Askeri Ceza Kanununa 5739 sayılı Kanun ile eklenen EK MADDE 10 ile getirilen Bu Kanunda yazılı suçlarla ilgili olarak CMK'nın 231'inci maddesinin beş ila ondördüncü fıkralarının uygulanmayacağı şeklindeki düzenlemenin yürürlüğe girdiği 01.03.2008 tarihine kadar işlenen ve Askeri Ceza Kanunun da düzenlenen suçlar bakımından da; koşullarının bulunması halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanması olanaklı bulunduğundan; 5728 sayılı Kanun ile CMK'nın 231 'inci maddesinde 08.02.2008 tarihinde yapılan değişiklik, sanığa atılı suçun tarihi ile hakkında belirlenen cezanın türü, süresi ve dosya içeriğine göre kasıtlı bir suçtan mahkumiyetinin bulunmaması göz önüne alınarak; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilmeyeceğinin, Mahkemesince tartışılıp değerlendirilmesi zorunlu görüldüğünden; sanık hakkındaki mahkumiyet hükmünün, uygulama (HAGB) yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
Ayrıca; gerekçeli kararın hüküm fıkrası bölümünde, sanık hakkındaki sonuç cezanın 2 ay 15 hapis cezası şeklinde gösterilmesi hatalı olmakla birlikte, duruşma tutanağında yer alan kısa karar da bu hususun duruşma hakimi tarafından 2 ay 15 gün hapis cezası şeklinde düzeltilmesi ve asıl olanın duruşma tutanağında yer alan kısa karar olması nedeniyle, bu maddi hataya işaretle yetinilmiştir.
Sonuç ve Karar: Açıklanan nedenlerle;
1) Adli Müşavirin temyizine atfen ve resen; sanık Ord.Çvş. Duran SATAR hakkında asta müessir fiil suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün, 353 sayılı Kanunun 221/1'inci maddesi gereğince uygulama (HAGB) yönünden BOZULMASINA,
2) Sanık Ord.Er Hasan BAYRAK ile Adli Müşavirin temyizlerine atfen ve resen; sanık hakkında amire fiilen taarruz ve amire hakaret suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin, 353 sayılı Kanunun 221/1inci maddesi gereğince uygulama yönünden ayrı ayrı BOZULMASINA,
3) Sanık Ord.Er Mustafa DİLEKMEN ile Adli Müşavirin temyizlerine atfen ve resen; sanık hakkında üste hakaret suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün, 353 sayılı Kanunun 221/1'inci maddesi gereğince uygulama (HAGB) yönünden BOZULMASINA,
Tebliğnameye kısmen aykırı olarak, 30.06.2009 tarihinde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy