(1632 S. K. m. 30, 56, 87, 134) (353 S. K. m. 1, 31, 32, 176) (5271 S. K. m. 8, 16) (765 S. K. m. 136) (5237 S. K. m. 329)
2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Savcılığının 25.09.2012 tarihli ve 2012/1094-554 E.K. sayılı iddianamesi ile, sanık hakkında, 29.05.2012 tarihinde emre itaatsizlikte ısrar ve hakikate muhalif rapor, layiha, sair evrak tanzim ve ita etmek suçlarını işlediği iddiası ve ASCKnın 87/1 (1inci cümle), 134 ve 30/1-B maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı;
Yine, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Savcılığının 19.11.2012 tarihli ve 2012/1384-638 E.K. sayılı iddianamesi ile, sanık hakkında, 24.03.2010 ve 09.03.2011 tarihlerinde müteaddit emre itaatsizlikte ısrar suçunu işlediği iddiası ve ASCKnın 87/1inci maddesinin 1inci cümlesinin iki kez tatbiki suretiyle cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı;
Askeri Mahkemece, 21.12.2012 tarihinde yapılan duruşmada, CMKnın 8 ve 16ncı maddeleri gereğince, şahsi irtibat nedeniyle her iki dava dosyasının birleştirilmesine, karar verildiği;
Askeri Mahkemece, 18.02.2013 tarihli ve 2013/867-80 E.K. sayılı karar ile, sanığın 24.03.2010 ve 09.03.2011 tarihlerinde işlediği iddia olunan müteaddit emre itaatsizlikte ısrar suçunun mülga 765 sayılı TCKnın 136/1inci maddesinin karşılığını oluşturan 5237 sayılı TCKnın 329uncu maddesinde düzenlenen devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama suçunu oluşturduğu, bu suç bakımından yargılama yetkisinin 353 sayılı Kanunun 1/son ve ASCKnın 56/1-A maddesindeki atıf gereğince özel yetkili olarak belirlenmiş Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesine ait olduğu, mülga 765 sayılı TCK'nın 136/1'inci maddesinin karşılığını oluşturan 5237 sayılı TCK'nın 329'uncu maddesinde düzenlenen devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama suçu ile, Hv.İsth.Ütğm. M.K.'ye gönderilen belgeler hususunda sanık hakkında ASCK'nın 87/1inci maddesinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar suçu yönünden de, 5271 sayılı CMK'nın 8 ve 16'ncı maddelerinde öngörülen bağlılık kuralı gereğince, Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesinin görevli olduğu, her ne kadar sanık hakkında, ayrıca emre itaatsizlikte ısrar ve hakikate muhalif rapor, layiha, sair evrak tanzim ita etmek suçlarından ASCK'nın 87/1 ile 134'üncü maddeleri gereğince cezalandırılması istenilmiş ise de, mülga 765 sayılı TCK'nın 136/1'inci maddesinin karşılığını oluşturan 5237 sayılı TCK'nın 329'uncu maddesinde düzenlenen devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama suçu ile ASCK'nın 87 ve 134'üncü maddelerinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar ve hakikate muhalif rapor, layiha, sair evrak tanzim ita etmek suçları yönünden de, 5271 sayılı CMK'nın 8 ve 16'ncı maddelerinde öngörülen bağlılık kuralı gereğince Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek, her iki iddianamede belirtilen tüm suçlar (Emre itaatsizlikte ısrar, hakikate muhalif rapor, layiha, sair evrak tanzim ita etmek, müteaddit emre itaatsizlikte ısrar suçları) 353 sayılı Kanun'un 176'ncı maddesi gereğince Mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleşmesini müteakip, sanığın 5237 sayılı TCK'nın 329'uncu maddesinde düzenlenen devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama ile ASCK'nın 87 ve 134'üncü maddelerinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar ve hakikate muhalif rapor, layiha, sair evrak tanzim ita etmek suçlarından yargılanması için dosyanın görevli ve yetkili Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği;
Bu kararların müdafii tarafından, bir yandan kendini görevli görmeyen Askeri Mahkemenin diğer yandan esasa ilişkin kararlar almasının yerinde olmadığı, hukuka aykırı delillerin reddedilmediği, delillerin yeterince toplanmadığı, isnat olunan suçların oluşmadığı ve verilen görevsizlik kararlarının da hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyiz edildiği;
Dairemizin 12.06.2013 tarihli ve 2013/909-881 E.K. sayılı ilamı ile, ortada henüz yetki uyuşmazlığı bulunmadığından, sanık müdafiinin temyiz isteminin, kararların temyiz edilemez olması noktasından reddine karar verildiği;
Dosyanın gönderildiği Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesince 10.07.2013 tarihli ve 2013/321-180 E.K. sayılı duruşmasız işlere dair kararla, öncelikle, sanığın sorgusundan sonra yetkisizlik kararı verilemeyeceği, kaldı ki, sanığın, suç tarihlerinde
Komutanlığı emrinde görevli olduğu, sanığın görev yaptığı Birliğin 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesinin yetki sahasında olduğu ve sanığa isnat edilen suçlar açısından Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesinin özel bir yargılama görev ve yetkisinin olmadığı belirtilerek, 353 sayılı Kanunun 21inci maddesi gereğince Genelkurmay Başkanlığı Askeri Mahkemesinin yetkisizliğine, iki mahkeme arasında ortaya çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığında yetkili mahkemenin tayin edilmesi için dava dosyasının Askeri Yargıtaya gönderilmesine, karar verildiği;
Tebliğnamede, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen yetkisizlik kararının kaldırılması suretiyle, yetki uyuşmazlığın çözülmesi görüşü bildirildiği;
Anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede;
353 sayılı Kanunun;
31inci maddesinde Birkaç Askeri Mahkeme arasında yetki hususunda olumsuz uyuşmazlık çıkar ve yetkisizlik kararları aleyhine kanun yollarına başvurma imkanı kalmamış bulunursa Askeri Yargıtay yetkili mahkemeyi tayin eder. ;
32nci maddesinde Sanık, sınıf ve rütbe yönünden olmayan yetkisizlik iddiasını duruşmada sorgusundan önce askeri mahkemeye bildirir.
Yetkisizlik iddiası üzerine askeri mahkeme bu iddiayı, sanığın sorgusundan önce karara bağlar. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi mahkemeler de bu hususta resen karar veremez.;
176ncı maddesinde de Duruşma sırasında sanığın veya suçun askeri yargıya tabi olmadığı anlaşılırsa askeri mahkeme görevsizlik kararı verir.
Sanığın rütbesi veya sınıfı uygun değilse yetkisizlik kararı verilir.;
Düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre, sanığın rütbesi (General ve amiral olması) veya sınıfı (Askeri hakim olması) uygun değilse, yargılamanın her aşamasında yetkisizlik kararı verilebileceği, ancak, bu kapsamda olmayan diğer yetkisizlik kararlarının ister talep üzerine olsun, isterse resen, mutlaka, sanığın sorgusundan önce verilmesi gerektiği, bu aşamadan sonra, başlangıçta yetkisiz olsa dahi Askeri Mahkemenin yetkili hale geleceği ve artık yetkisizlik kararı veremeyeceği, açıkça ifade edilmiştir (Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 07.06.2012 tarihli ve 2012/84-80 E.K., 04.07.2012 tarihli ve 2012/62-63 E.K. ve Askeri Yargıtay 2nci Dairesinin 01.02.2012 tarihli ve 2012/154-147 E.K. sayılı ilamları da bu doğrultudadır).
Somut olayda, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Savcılığının 25.09.2012 tarihli ve 2012/1094-554 E.K. ve 19.11.2012 tarihli ve 2012/1384-638 E.K. sayılı iddianameleri ile kamu davaları açıldığı, Askeri Mahkemece, 08.10.2012 ve 29.11.2012 tarihlerinde iddianamelerin kabulü kararları verilerek duruşma hazırlığı yapıldığı,
21.12.2012 tarihinde yapılan duruşmada, CMKnın 8 ve 16ncı maddeleri gereğince, şahsi irtibat nedeniyle her iki dava dosyasının birleştirilmesine, karar verildiği, 21.12.2012, 28.12.2012, 21.01.2013 ve 18.02.2013 tarihlerinde icra edilen duruşmalarda da, iddianamelerin okunduğu, iddianamelere karşı sanığın savunmalarının ve ek savunmasının alındığı, tanıkların dinlendiği, bilirkişi mütalaasına başvurulduğu, gelen müzekkere cevapların okunduğu, delil ikamesinden sonra dosyada mevcut tüm yazılı belgelerin okunduğu ve Askeri savcının esas hakkındaki mütalaası ile esas hakkındaki mütalaaya karşı sanık ve müdafiinin savunmalarının alındığı, bilahare duruşmaya son verilerek, yetkisizlik kararı verildiği, görülmektedir.
Bu durumda, iddianamelere karşı, sanığın sorgu ve savunmasının tespit edilmesinden sonra, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesince, artık yetkisizlik kararı verilmesi hukuka aykırı olduğundan, her iki Askeri Mahkeme arasında ortaya çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığının, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 18.02.2013 tarihli ve 2013/867-80 E.K. sayılı yetkisizlik kararının kaldırılması suretiyle çözümlenmesine, dava dosyasının, 2nci Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy