(353 S. K. m. 207, 256) (5271 S. K. m. 147, 231) (AYDK. 04.03.2010 T. 2010/26 E. 2010/20 K.) (AYDK. 02.06.2011 T. 2011/61 E. 2011/52 K.)
Askeri Mahkemece, sanığın, 22.12.2013 tarihinde, hizmette tekasülle askeri aracın mühimce hasarına sebebiyet vermek suçunu işlediği sabit görülerek, yazılı olduğu şekilde mahkûmiyetine karar verildiği anlaşılmış ise de;
353 sayılı Yasanın yargılama giderleri başlıklı 256’ncı maddesinde, “Askeri mahkemelerde görülecek davaların ve askeri makamlar aracılığı ile uygulanacak cezaların giderleri, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden ödenir.” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümden askeri mahkemelerde bakılan davalara ilişkin yargılama giderlerinin Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden ödeneceği anlaşılmakta olup, yapılan bu ödeme nedeniyle sanık veya sanıklara rücu edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu nedenle, istinabe olunan … Ceza Mahkemesince, 23.06.2014 tarihinde savunması, 03.11.2014 tarihinde de hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını isteyip istemediği hususunda beyanı tespit olunan sanığa, CMK’nın 147’nci maddesinde düzenlenen hakları hatırlatılırken, müdafi seçecek durumda olmadığı ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından görevlendirilecek müdafie yapılacak ödemenin Milli Savunma Bakanlığının bütçesinden karşılanacağının bildirilmesinden sonra, mahkûmiyeti ve ödeme gücünün olduğunun anlaşılması halinde kendisinden tahsil edileceğinin bildirilmiş olması, As.Yrg.Drl.Krl.nun 04.03.2010 tarihli ve 2010/40-22; 2010/26-20 E.K sayılı, 02.06.2011 tarihli ve 2011/61-52 E.K. sayılı ve 30.06.2011 tarihli ve 2011/73-71 E.K sayılı kararlarında ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, 353 sayılı Kanun’un 256’nci maddesindeki “Askeri mahkemelerde görülecek davaların …giderleri, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden ödenir” hükmüne aykırılık oluşturduğu gibi, aynı Kanun’un 207/3-H maddesindeki sanığın “savunma hakkı kısıtlanması” anlamında Kanun’a mutlak aykırılık teşkil ettiğinden, mahkûmiyet hükmünün öncelikle bu usule aykırılıktan dolayı bozulmasına karar verilmiştir.
Keza, Askeri Mahkemece “Sanığın meydana gelen hazine zararını karşılamaması ve karşılamak istemediğini beyan etmesi nedeniyle, sanık hakkında CMK’nın 231/5’inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.” şeklindeki bir gerekçeyle, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu uygulanmamışsa da;
Öncelikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanması talep eden, ancak, 10977.91 TL’lik zararı karşılayacak durumunun bulunmadığını savunmasında belirten sanığın, hazine zararını karşılamak istemediğine dair bir beyanı bulunmamaktır. Öte yandan, 5271 sayılı CMK’nın 231/6’ncı maddesi gereğince “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi” gerekmektedir.
Aynı maddenin 9’uncu fıkrasında ise; “... Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda; sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmadan önce, hazine zararını ödemesi halinde CMK’nın 231’inci maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde karar verilebileceği hususunda sanığa bildirim yapılmış ve sanık 10977.91 TL’lik zararı karşılayacak durumunun bulunmadığını beyan etmiştir. Ancak, aynı maddenin 9’uncu fıkrası uyarınca, deneme süresi içerisinde, hazine zararını taksitlendirme suretiyle ödeyebileceği yönündeki hakkının sanığa hatırlatılmaması hukuka aykırıdır ( Dairemizin 11.03.2009 tarihli ve 2009/553-550 E.K., 29.04.2009 tarihli ve 2009/987-980 E.K., Askeri Yargıtay 4’üncü Dairesinin 21.04.2010 tarihli ve 2010/1166-1159 E.K. sayılı ilamları da aynı doğrultudadır). Bu nedenlerle, mahkûmiyet hükmünün aynı zamanda uygulamaya bağlı bu usul yönünden de bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç Ve Karar: Açıklanan nedenlerle;
Sanığın temyizine atfen ve resen, mahkûmiyet hükmünün, 353 sayılı Kanunun 221/1’inci maddesi gereğince usul yönünden hukuka aykırılıklar sebebiyle BOZULMASINA,
Tebliğnameye uygun olarak, 09.03.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy