(1632 S. K. m. 53, 63) (765 S. K. m. 59) (647 S. K. m. 4, 5, 6) (213 S. K. Mük. m. 298) (353 S. K. m. 243)
Yoklama Kaçağı suçundan hükümlü (Ter.) Ord.Onb. Nevzat ÇAKIR hakkında 8 nci Kor.K.lığı Askeri Mahkemesince verilen ve kesinleşen 13.08.2001 gün ye 2001/942 Esas, 2001/735 Karar sayılı mahkumiyet hükmünün yasaya aykırı olduğundan bahisle, bu hükme karşı Milli Savunma Bakanınca 06 Mayıs 2002 gün ve MİY.:26-B-108-2002/As.Adl. İşi. Rap. Tet. Ş.(230-2058) sayılı yazı ile Askeri Yargıtay Başsavcılığından Yazılı Emirle Bozma isteminde bulunulması üzerine, dava dosyası Başsavcılığın bu istemi içeren 09 Mayıs 2002 gün ve 2002/1880 sayılı tebliğnamesi ekinde Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Hükümlü (Ter) Ord. Onb. Nevzat ÇAKIR'ın 29.06.1999-05.10.1999 tarihleri arasında yoklama kaçağı suçunu işlediği idiası ve eylemine uyan As. C.K.nun 63/1-A maddesi (üç aydan sonra gelenler cümlesi) uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle açılan kamu davası üzerine yerel askeri mahkemece yapılan yargılama sonunda, hükümlünün 29.06.1999-06.10.1999 tarihleri arasında müsnet Yoklama Kaçağı suçunu işlediği sabit görülerek eylemine uyan As.C.K.nun 53/1-A maddesi (üç aydan sonra gelenler cümlesi), TCK.nun 59/2 nci maddesi ve 647 Sayılı Kanunun 4 üncü maddelerinin tatbiki suretiyle, neticeten ÜÇ YÜZ DÖRT MİLYON İKİ YÜZ BİN TL.sı AĞIR PARA CEZASI İLE MAHKUMİYETİNE,
Ağır para cezasının 647 Sayılı Kanununun 5 inci maddesi uyarınca hükümlüden birer ay arayla ON EŞİT TAKSİTTE TAHSİLİNE/Taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi halinde kalan miktarın TAHSİLİNE, hükmolunmuştur.
Yerel askeri mahkemenin işbu mahkumiyet hükmü (Dos.Dz.40-41) taraflarca temyiz edilmediğinden 26.09.2001 tarihi itibariyle kesinleşmiştir.
Milli Savunma Bakanlığınca, hükümlü hakkında hükmolunan Üç Ay On Gün hapis cezasının suç tarihi itibariyle günlüğü 2.000.000 (İki Milyon) TL. sı hesabıyla ağır para cezasına çevrilerek, hükümlünün 200.000.000 (İki Yüz Milyon) TL. sı ağır para cezası ile mahkumiyetine hükmedilmesi gerekirken, günlüğü 3.042.000 (Üç Milyon Kırk İki Bin) TL. sından ağır para cezasına çevrilerek hükümlünün 304.200.000 (Üçyüz Dört Milyon İki Yüz Bin) TL. sı ağır para cezası ile mahkumiyetine hükmedilmesinin ve fazla para cezası tayininin yasaya aykırılık oluşturduğu belirtilerek, bu nedene dayanılarak yazılı emirle bozma isteminde bulunulmuştur.
Yapılan incelemede;
Eskişehir-Beylikova Askerlik Şubesi Başkanlığı yükümlüsü olan ve 24 Temmuz 1998 tarihinde son yoklamasını yaptırmak üzere yerli veya yabancı askerlik şubesine müracaat etmesi gerektiğine dair adına düzenlenen son yoklama çağrı pusulası 28.06.1999 tarihinde babası Y.Gazi ÇAKIR'a tebliğ edilen hükümlü (Ter.) Ord.Onb. Nevzat ÇAKIR'ın zamanında son yoklamasını yaptırmadığı, hükümlünün son yoklamasını yaptırmasına engel olacak nitelikte yasal ve kabule değer bir mazereti olmaksızın son yoklamasını yaptırmak üzere 06.10.1999 tarihinde Eskişehir-Beylikova Askerlik Şubesi Başkanlığına müracaat ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Yerel Askeri Mahkemece hükümlünün 29.06.1999-06.10.1999 tarihleri arasında Yoklama Kaçağı suçunu işlediği sabit görülerek, eylemine uyan As.C.K.nun 63/1-A maddesi (üç aydan sonra gelenler cümlesi), T.CK.nun 59/2 ve 647 Sayılı Kanunun 4 üncü maddelerinin tatbiki suretiyle cezalandırılmasına hükmolunmuş ise de,
Hükümlü hakkında tayin olunan ÜÇ AY ON GÜN hapis cezası ağır para cezasına çevrilirken, hapis cezasının bir gününün 2.000.000 (İki Milyon) TL sı yerine 3.042.000 (Üç Milyon Kırk İki Bin) TL.den ağır para cezasına çevrilmesi yasaya aykırı görülmüştür. Zira Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 01.08.1999 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak bu tarihten itibaren yürürlüğe giren 4421 Sayılı Kanunun 3 üncü maddesi 13.7.1965 tarihli ve 647 Sayılı Cezaların İnfaz Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kabahatlerde beher gün karşılığı bir milyon ila iki milyon lira hafif, cürümlerde iki milyon ila üç milyon lira hesabıyla ağır para cezasına hükmünü, aynı Kanunun 6 ncı maddesinin son fıkrası Kanunlardaki para cezalan, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerlendirme oranında artırılarak uygulanır hükmünü içermektedir.
Görüldüğü üzere, 01.08.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4421 Sayılı Kanunun 3 ncü maddesi ile cürümlerde hapis cezasının beher gün karşılığı iki milyon ile üç milyon lira hesabıyla ağır para cezasına çevrileceği hüküm altına alınmış olup, 01.08.1999 ile 01.01.2000 tarihleri arasında işlenen cürümlerde beher gün karşılığı uygulanması gereken ağır para cezasının alt sının 2.000.000 (İki Milyon) TL. sıdır.
Maliye Bakanlığınca 2000 mali yılıyla ilgili olarak yeniden değerlendirme oranı % 52,1 olarak açıklanıp, 647 Sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin (1) numaralı bendinde öngörülen ağır para cezasının alt sınırı 2.000.000 x %52,1 = 3.042.000 TL. sı olacağından, 01.01.2000-01.01.2001 tarihleri arasında işlenen cürümlerde hapis cezasının her biri günü 3.042.000 TL. sı hesabıyla ağır para cezasına çevrilmesi gerekecektir.
Bu açıklamalar ışığında inceleme konusu olaya dönüldüğünde, temadi eden suçlardan olan yoklama kaçağı suçunun (cürüm) hükümlü tarafından 29.06.1999-06.10.1999 tarihleri arasında işlenildiğinin ve suçun temadisinin 06.10.1999 tarihinde sona erdiğinin kabul edildiğinin anlaşılması karşısında, hükümlü hakkında As.C.K.nun 63/1-A (Üç aydan, sonra gelenler cümlesi) ve T.C.K.nun 59/2 ncu maddeleri uyarınca tayin olunan ÜÇ AY ON GÜN hapis cezasının bir gün karşılığı 2.000.000 (İki Milyon) TL.sı hesabıyla ağır para cezasına çevrilerek, hükümlünün sonuç olarak 200.000.000 (İki Yüz Milyon) TL.sı ağır para cezası ile mahkumiyetine hükmolunması gerekirken, yanlış ve hükümlü aleyhine sonuç doğuran uygulama ile bir günü 3.042.000 (Üç Milyon Kırk İki Bin) TL.sı hesabıyla ağır para cezasına çevrilmesiyle hükümlünün neticeten 304.200.000 (Üç Yüz Dört Milyon İki Yüz Bin) TL.sı ağır para cezasıyla mahkumiyetine hükmolunması yasaya aykırı olduğundan. Milli Savunma Bakanının yazılı emirle bozma isteminde öne sürülen sebeplerin haklı ve yerinde olduğu anlaşılmakla, Milli Savunma Bakanının yazılı emirle bozma isteminin kabulüne ve hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar 17.06.1998 tarihinde adına düzenlenen son yoklama çağrı pusulasında (Dos.Dz.13) son yoklamasını yaptırmak üzere 24.07.1998 tarihinde Beylikova As.Şb.Sşk.lığında veya ikamet yerine en yakın askerlik şubesi başkanlığında hazır bulunması istenilen sanığın birlikte işleme tabi olduğu emsallerinin ilk kafilesinin askere sevk tarihinin son gününün 27.02.1999 tarihi olduğu ve son yoklama çağrı pusulasının sanığın babası Y.Gazi ÇAKIR'a 28.06.1999 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında, son yoklamada hazır bulunması gereken, hatta birlikte işleme tabi olduğu emsallerinin askere sevk tarihinin son günü olan 27.02.1999 tarihinden sonra 28.06.1999 tarihinde sanığın babası Y.Gazi ÇAKIR'a yapılmış olan tebligatın hukuken geçerli bir tebligat niteliğinde olmaması nedeniyle, müsnet suçun oluşup oluşmadığının tartışılması gerektiği düşünülebilir ise de;
353 Sayılı Kanunun 243 ncü maddesi uyarınca Yazılı Emirle Bozma isteminde incelemenin sadece Milli Savunma Bakanının isteminde ileri sürdüğü sebeplere bağlı olarak yapılabilmesi kuralı karşısında, suçun sübutuna ilişkin bu hususun incelenmesine girilememiş, inceleme Milli Savunma Bakanının Yazılı emirle bozma isteminde ileri sürdüğü yukarıda açıklanan hususa münhasır olarak yapılmıştır.
Bozma nedeni daha hafif cezanın uygulanmasını öngördüğünden, hükümlü hakkında yeni duruma göre ceza tayin edilmiştir.
Sonuç ve Karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Milli Savunma Bakanının, yazılı emirle bozma isteminin KABULÜNE, hükümlü (Ter) Ord.Onb. Nevzat ÇAKIR hakkında Yoklama Kaçağı suçundan 8 nci Kor.K.lığı Askeri Mahkemesince tesis edilen 13.08.2001 gün ve 2001/942-735 Esas ve Karar sayılı mahkumiyet hükmünün 353 Sayılı Kanunun 243/1-3 ncü maddesi uyarınca BOZULMASINA,
353 Sayılı Kanunun 243/5 (B) maddesine göre bozma nedeni hükümlü hakkında daha hafif cezanın uygulanmasını öngördüğünden, hükümlü (Ter) Ord.Onb. Nevzat ÇAKIR'ın Yoklama Kaçağı suçunu işlediği sübuta erdiğinden, eylemine uyan As.C.K.nun 53/1-A maddesi (üç aydan sonra gelenler cümlesi) gereğince alt sınırdan uzaklaşmayı gerektirir sebep bulunmadığından takdiren DÖRT AY HAPİS CEZASİ İLE MAHKUMİYETİNE,
Hükümlünün mahkemedeki olumlu hali lehine takdiri hafifletici sebep kabul edilerek T.C.K.nun 59/2 nci maddesi gereğince cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak ÜÇ AY ON GÜN HAPİS CEZASI İLE MAHKUMİYETİNE,
Hürriyeti bağlayıcı cezanın hükümlünün kişiliği, sabıkasızlığı, iyi niyetli şekilde duruşmalara icabet etmesi nazara alınarak 647 Sayılı Kanunun 4/1 nci maddesi gereğince takdiren 2.000.000 (İki milyon) TL. sı hesabıyla ağır para cezasına çevrilerek, neticeten 200.000.000 (İki Yüz Milyon) TL. sı ağır para cezası ile mahkumiyetine,
Para cezasının hükümlünün iktisadi durumu göz önünde tutularak 647 Sayılı Kanunun 5 nci maddesi gereğince birer ay arayla ON EŞİT TAKSİTTE TAHSİLİNE, taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi halinde geriye kalan miktarın tamamının TAHSİLİNE,
22.05.2002 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy