(2803 S. K. m. 3, 4, 15, Ek. m. 7) (353 S. K. m. 9)

Askeri Mahkemece, sanık terhisli J.Er İ.Ş. hakkında zimmet suçunu işlediğinden bahisle açılan kamu davasında, 25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı KHK ile değişikliğe uğrayan 2803 sayılı Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanunu hükümleri uyarınca, Askeri Mahkemenin yargılama görevinin sona erdiği belirtilerek Askeri Mahkemenin görevsizliğine, kararın kesinleşmesini müteakip dava dosyasının görevli ve yetkili .. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Karar, müdafi tarafından, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, temyiz edilmiştir.

Tebliğnamede, görevsizlik kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği yönünde, görüş bildirilmiştir.

Yapılan incelemede, 25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı KHK ile değişikliğe uğrayan 2803 sayılı Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanunu hükümleri uyarınca, Askeri Mahkemenin sanıkla ilgili yargılama görevinin sona erdiği belirtilerek, dava dosyasının görevli ve yetkili adliye mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemelerin görev durumları kamu düzenini ilgilendirmekte olup, Tabii hâkim ilkesi ile de doğrudan bağlantılı bulunmakta, adil yargılamaya ilişkin temel bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Yargılamanın her aşamasında Görev durumunun dikkate alınması gerekmektedir.

Suç tarihlerinde Jandarma Er statüsünde bulunan sanığın kamu davasına konu edilen eyleminden dolayı yargılama yapmaya Askeri Mahkemenin görevli olup olmadığının, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun, 25.7.2016 tarihli, 668 ve 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişikliğe uğramadan önceki ve sonraki hâlinin mukayese edilerek, irdelenmesi suretiyle ortaya konulması gerekmektedir.

1) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Tanım başlıklı 3üncü maddesi , Türkiye Cumhuriyeti Jandarması emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanun ve nizamların verdiği görevleri yerine getiren silahlı, askeri bir güvenlik ve kolluk kuvvetidir. şeklinde iken,

25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5inci maddesi ile yapılan değişiklikle, Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanunların verdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kolluk kuvvetidir. şeklini almıştır.

2) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Bağlılık başlıklı 4üncü maddesi Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir parçası olup, Silahlı Kuvvetlerle ilgili görevleri, eğitim ve öğrenim bakımından Genelkurmay Başkanlığına, emniyet ve asayiş işleriyle diğer görev ve hizmetlerin ifası yönünden İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Ancak Jandarma Genel Komutanı, Bakana karşı sorumludur. şeklinde iken,

25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6ncı maddesi ile yapılan değişiklikle, Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlıdır. şeklini almıştır.

3) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Jandarmanın genel olarak görevleri başlıklı 7nci maddesinin Askeri Görevleri başlıklı c bendi, Askeri kanun ve nizamların gereği görevlerle Genelkurmay Başkanlığınca verilen görevleri yapmak. şeklinde iken,

25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9uncu maddesi ile yapılan değişiklikle, Kanunlarla verilen askeri hizmetleri yerine getirmek şeklini almıştır.

4) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Jandarmanın sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hâlindeki görevleri başlıklı 8inci maddesi, Jandarma birlikleri, Genelkurmay Başkanlığınca lüzum görülen hallerle sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde gerekli olan bölümü ile Kuvvet Komutanlıkları emrine girer, kalan bölümü ile Jandarma Genel Komutanlığı emrinde normal görevlerine devam eder. şeklinde iken,

25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10uncu maddesi ile yapılan değişiklikle, Jandarma birlikleri, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hâllerinde, Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek bölümleriyle Kuvvet Komutanlıkları emrine girer, kalan bölümüyle normal görevlerine devam eder.

Ayrıca, Jandarma birlikleri, Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine İçişleri Bakanının, illerde ise garnizon komutanının talep etmesi halinde valinin onayıyla kendilerine verilen askeri görevleri de yaparlar. şeklini almıştır.

5) 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Disiplin ve soruşturma usulleri başlıklı 15inci maddesi, Jandarma personeli hakkında disiplin ve soruşturma işlemleri aşağıdaki usullere göre yapılır.

a) Subay, astsubay, uzman jandarma, askeri öğrenci, erbaş ve erlerle sivil memurların disiplin yolu ile cezalandırılmaları, Garnizon komutanlarının yetkileri saklı kalmak kaydıyla kendi yetkili disiplin amirlerince, işçilerle sözleşmeli ve geçici personelin cezalandırılmaları ise yürürlükte olan sözleşme hükümlerine göre yapılır.

(Ek fıkra: 20/08/1993-KHK-507/2 md.) Jandarmanın mülki görevlerini ilgilendiren ve disiplin cezasını gerektiren fiilleri ortaya çıktığında valiler, il jandarma alay komutanından, kaymakamlar, ilçe jandarma bölük komutanından gereken cezanın verilmesini talep ederler. Alay ve bölük komutanları bunlar hakkında, askeri mevzuat çerçevesinde gerekli işlemi yaparlar.

b) Jandarma personelinin işledikleri disiplin suçları için 477 sayılı "Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.

c) Jandarma personelinin askeri yargıya tabi suçlarında, 353 sayılı "Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu"na göre işlem yapılarak haklarında 1632 sayılı "Askeri Ceza Kanunu" ile 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu" hükümleri tatbik olunur.

d) Jandarma personelinin mülki hizmetten doğan veya bu tür hizmeti yaparken işlenen suçlarında, 15/05/1930 gün ve 1609 sayılı "Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakem