(2803 S. K .m. 3, 4, 7, 8, 15, 19, Ek. m. 7, Geç. m. 5) (1632 S. K. m. 66) (5237 S. K. m. 50, 52, 62)
Askeri Mahkemece; sanığın, 25.9.2014-25.4.2015 tarihleri arasında izin tecavüzü suçunu işlediği kabul edilerek, ASCKnın 66/1-b ve TCKnın 62, 50/1-a ve 52nci maddeleri uyarınca 6.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Hüküm; sanık tarafından esasa ilişkin sebepler ileri sürülerek, temyiz edilmiştir.
Tebliğnamede; hükmün görev yönünden bozulması gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Yapılan incelemede; sanık hakkında, Askeri Mahkemece, yukarıda yazılı olduğu şekilde mahkûmiyet hükmü tesis edilmiş ise de;
Mahkemelerin görev durumları kamu düzenini ilgilendirmekte olup, Tabii hâkim ilkesi ile de doğrudan bağlantılı bulunmakta, adil yargılamaya ilişkin temel bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Yargılamanın her aşamasında Görev durumunun dikkate alınması gerekmektedir.
Dairemizin 19.10.2016 tarihli, 2016/516-571 Esas ve Karar sayılı ilamında da ayrıntıları ile izah edildiği üzere;
Suç tarihlerinde Jandarma Er statüsünde bulunan sanığın kamu davasına konu edilen eyleminden dolayı yargılama yapmaya Askeri Mahkemenin görevli olup olmadığının, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun, 25.7.2016 tarihli, 668 ve 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile yapılan değişiklikler ışığında yeniden irdelenmesi gerekmektedir.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda, 25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklikler sonucunda; Jandarmanın askeri bir güvenlik kuvveti olmaktan çıkarıldığı ve kural olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinden ayrıldığı, Jandarma personelinin askeri görevlerinin sınırlandırıldığı, Jandarma personeline askeri görev verilmesinin istisnai olduğu ve belirli şartlar gerçekleştiğinde, ancak askeri görev verilebileceği, askeri mahkemelerin Jandarma personelini yargılama görevinin sadece askeri görev verildiği takdirde söz konusu olabileceği anlaşılmaktadır. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 7nci maddesine göre, Jandarmaya sadece Kanunlarla askeri görev verilebilecek ve aynı Kanunun 15/d maddesine göre, Jandarma personeli sadece askeri görev verildiği takdirde, bu görevlerden doğan suçlarda askeri mahkemelerde yargılanabilecektir.
669 sayılı KHKnın 111inci maddesi ile 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununa ilave edilen Geçici 5inci maddede yer alan;
Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen er ve erbaşlar ile askerlik yükümlüleri hakkında, diğer er ve erbaşlar ile askerlik yükümlülerinin tabi olduğu hükümler uygulanır. hükmü nedeniyle, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta olan erbaş ve erlerin, askeri mahkemelerin genel görevini düzenleyen 353 sayılı Kanunun 9uncu maddesi kapsamına giren tüm suçlar açısından askeri mahkemelerde yargılanmaları gerektiği düşünülebilir ise de; 2803 sayılı Kanunun Disiplin ve soruşturma usulleri başlıklı 15inci maddesinin 1inci fıkrasında, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görevli personel arasında herhangi bir ayrıma gidilmeyerek, Jandarma personeli hakkında disiplin ve soruşturma işlemleri aşağıdaki usullere göre yapılır. denildikten sonra, tüm jandarma personelinin disiplin işlemlerinin usulü, adli, mülki ve (verildiği takdirde) askeri görevlerinden doğan suçları ile kişisel suçlarının soruşturma usulü düzenlenmiştir.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun, 25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı KHK ile değişik 15inci maddesi, tüm jandarma personelinin işlediği suçların yargılamasında, hangi yargı kolunun görevli olduğunu açıkça düzenleyen bir usul hükmüdür ve tüm usul hükümleri gibi, yürürlüğe girdiği tarihten sonra, derdest olan davalarda uygulanması gereklidir.
353 sayılı Kanunun 9uncu maddesinde, askeri mahkemelerin genel görevi düzenlenirken, hükmün başında kanunlarda aksi yazılı olmadıkça ifadesi kullanılarak, askeri mahkemelerin genel görevine kanunlarla istisna getirilebileceğinin hüküm altına alındığı göz önünde bulundurulduğunda, 2803 sayılı Kanunun 15inci maddesi d bendinin, askeri mahkemelerin Jandarma personeli üzerindeki yargılama görevini düzenlediği ve askeri mahkemelerin genel görevinin hüküm altına alındığı 353 sayılı Kanunun 9uncu maddesine açıkça istisna getirdiği sonucuna varılmıştır.
Yapılan açıklamaların ışığı altında; zorunlu askerlik hizmetini Jandarma Genel Komutanlığı emrinde yapan erbaş ve erler, Jandarma personeli statüsünü kazandıklarından, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görevli tüm personelin işledikleri suçlardan dolayı soruşturma usulünü özel olarak düzenleyen 2803 sayılı Kanunun 15inci maddesi hükmüne tabi oldukları, 2803 sayılı Kanunun Geçici 5inci maddesinde yer alan;
Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen er ve erbaşlar ile askerlik yükümlüleri hakkında, diğer er ve erbaşlar ile askerlik yükümlülerinin tabi olduğu hükümler uygulanır. hükmünün, bu durumdaki erbaş ve erlerin işledikleri suçlardan dolayı, TSK bünyesindeki diğer erbaş ve erler hakkında yargılama yapmakla görevli yargı yerini düzenleyen hükümleri de kapsayacak şekilde geniş yorumlanmasının Tabii hâkim ilkesine aykırı olduğu, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde zorunlu askerlik hizmetini yapan erbaş ve erlerin işledikleri suçlardan dolayı yargılama merci belirlenirken, bu konudaki özel düzenleme olan 2803 sayılı Kanunun 15inci maddesi esas alınarak görevli yargı yerinin belirlenmesi gerektiği, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde zorunlu askerlik hizmetini yapan erbaş ve erlerin, diğer Jandarma personeli gibi, sadece kendilerine kanunlarla askeri görev verildiği takdirde, bu görevlerden doğan suçlarında askeri mahkemelerde yargılanabilecekleri, bunun dışındaki tüm suçlarından dolayı adli yargıda yargılanmaları gerektiği, sanığın kamu davasına konu edilen eyleminin, Jandarma personeline kanunlarla tevdi edilmiş askeri bir görevden kaynaklanmadığı, bu nedenle 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 15inci maddesinin d bendine göre, dava konusu eyleminden dolayı yargılama yapmaya askeri mahkemelerin görevli olmadığı sonucuna varıldığından, hükmün görev yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç Ve Karar: Açıklanan nedenlerle;
Sanığın temyizine atfen ve resen, 353 sayılı Kanunun 221/1inci maddesi gereğince mahkûmiyet hükmünün, görev yönünden BOZULMASINA;
22.2.2017 tarihinde, tebliğnamedeki görüşe uygun olarak, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy