(353 S. K. m. 9) (2803 S. K. m. 7) (1632 S. K. m. 88) (5237 S. K. m. 62) (ASKERİ YARGITAY 1 D. 11.06.2003 T. 2003/565 E. 2003/563 K.) (UYM. MAH. 09.12.1991 T. 1991/32 E. 1991/41 K.)
Askeri mahkemece; sanığın, 19.2.2005 tarihinde hizmetten sıyrılmak kastı ile emre itaatsizlikte ısrar suçunu işlediği kabul edilerek, ASCK'nın 88 ve 5237 sayılı TCK'nın 62/1'inci maddeleri gereğince, beş ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Sanık, hükmü süresinde temyiz ederek, suç tarihlerinde rahatsız olduğunu, ayağındaki ağrı nedeniyle istirahatlı olup, nöbetinin bulunmadığını, bu nedenle müsnet suçun oluşmadığını belirterek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.
Tebliğnamede, hükmün görev yönünden bozulması talep olunmuştur.
Yeşilova İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik görevini yapmakta olan sanığın 19.2.2005 tarihinde 06.00-08.00 saatleri arasında Yeşilova Kapalı Ceza Evi 1 no.lu kule nöbetçisi olmasına ve nöbetçi onbaşı tarafından kaldırılmasına rağmen, ayağının ağrıdığını ileri sürerek nöbetine kalkmadığı, Nöb. Astsb. M.TVye haber verilmesi üzerine aynı gün saat 08.00'de Yeşilova Devlet Hastanesine götürülerek yapılan muayenesi sonucu yürümesine engel olacak patolojik bulguya rastlanmadığının belirlenmesi üzerine, sanığın hizmetten sıyrılmak kastı ile emre itaatsizlikte ısrar suçunu işlediği kabul edilerek cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 7/a maddesi ile Jandarma Teşkilatı Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin 45/h maddesinde ceza infaz kurumları ve tutuk evlerinin dış korunmalarını sağlamanın jandarmanın mülki görevlerinden olduğu, 2803 sayılı Kanunun Disiplin ve Soruşturma Usulleri başlıklı 15'inci maddesinde de jandarma personelinin askeri görevleri dışında kalan görevleri sırasında işledikleri suçlarda adli yargıda yargılanacakları düzenlenmiştir.
353 sayılı Kanunun 9'uncu maddesinde, askeri mahkemelerin bakmakla görevli olduğu suçlar (Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları, bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlar) olarak sayılmıştır.
Dosyada mevcut delillere göre, dava konusu olayı oluşturan maddi vakıanın, askeri birlik, askeri kurum ya da kışla tanımı dışında kalan sivil bir kurum statüsündeki Yeşilova Kapalı Ceza Evinde tutulan kule nöbet yerine sanığın gitmemesi olduğu anlaşılmaktadır. Jandarma eri olan sanık tarafından anılan yerde yerine getirilen bu görevin jandarmanın mülki görevleri arasında olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 18.12.1974 tarihli ve 1974/730-1835 esas ve karar sayılı kararında, jandarmanın ceza evi nöbeti tutmasına ilişkin hizmetin askeri bir hizmet olmayıp, idari bir kolluk hizmeti olduğu, benzeri bir çok kararda jandarmanın mülki görevine ilişkin olarak işlediği suçlardan adli yargı yerinin görevli olduğunun kabul edildiği görülmektedir (Uyuşmazlık Mahkemesinin 9.12.1991/24-33, 9.12.1991/32-41, 13.3.1992/12-12 tarihli, esas ve karar sayılı kararları da bu yöndedir.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 14.11.1991/140-140 tarihli, esas ve karar sayılı kararında da, jandarmanın mülki görevine başladıktan sonra görevini gereği gibi yapmamasının, savsaklamasının veya görev yerini terk ederek gitmiş olmasının, adli yargıda yargılanmasını gerektirecek bir eylem ve suç olduğu, mülki görev başlamadan önce ve bittikten sonra askeri ceza ve askeri yargı kurallarına tabi olacağı, keza Askeri Yargıtay 1'inci Dairesinin 11.6.2003 tarihli ve 2003/565-563 esas ve karar sayılı ilamında, benzer bir olayda adli yargının görevli olduğu belirlendiğinden, dava konusu olayda, suçun sübutu halinde, sanığın mülki görevini yerine getirirken görevi ihmal suçunu işlediğinden bahisle, askeri mahkemenin görevsizlik kararı vererek dava dosyasını görevli ve yetkili adliye mahkemesine göndermesi gerekirken, mahkûmiyetine karar verilmesinde yasal isabet görülmemiş, görev konusu kamu düzenini doğrudan ilgilendirdiğinden ve davanın her aşamasında öncelikle ve resen gözönünde bulundurulması gerektiğinden, hükmün görev yönünden bozulmasına karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy