(5271 S. K. m. 8, 10) (211 S. K. m. 87) (353 S. K. m. 21, 27, 32)
30.5.2010 tarihinde PKK/Kongra Gel terör örgütü üyesi teröristlerin 23.00-24.00 saatleri arasında İskenderun/Şehit Er R.İ. Kışlası içerisine sızdıkları, roketatarı kullanan teröristin de bulunduğu terörist grubun 7 numaralı nöbet kulübesinin hemen yakınındaki çöp istasyonu arkasına geldiği, diğer terörist grubun dere yatağından 7 numaralı nöbet kulübesine doğru ilerlediği ve 7 numaralı nöbet kulübesinin bulunduğu yerdeki köprünün Birlik tarafındaki ayağı civarında mevzi alarak saat 23.55'den itibaren saldırı yaptıkları bu saldırı neticesinde;
Topçu Er İ.K., Mhf. Er S.A., Topçu Er K. O.E., Mhf. Er Ü.A., Mhf. Er E.T. ve Mhf. Er E.T.'nin şehit oldukları, Topçu Er N. Ç.T. Onb. E.S. Ter.Er M. A., Mhf.Er T. A., Şof.Er M.A., Mhf.Er S.K. ve Mhf. Er O.T.'nin olay sebebiyle yaralandıkları, hastaneye gönderilen erlerden durumu kritik olan Mhf.Er O.T., Mhf.Er S.K. ve Topçu Er N.Ç.T.'nin ambulans uçak ile … Hastanesi'ne sevk edildikleri, Mhf.Çvş. Y.Ç.'nin yara almadan kurtulduğu,
Olay ile ilgili yapılan soruşturma esnasında … Askeri Savcılığınca; şüpheliler … Deniz Üs Komutanı Tuğamiral T.E., İkmal Destek Komutanı ve aynı zamanda Şehit Er R.İ. Kışla Komutanı Dz.Kd.Alb. H.Y. hakkında görevi kötüye kullanma ve zincirleme hakikate muhalif evrak tanzim etmek suçlarından şüpheliler hakkındaki dosyanın görevsizlik kararı verilerek, ... Başkanlığı Askeri Savcılığına gönderildiği;
1) … Askeri Savcılığınca devam eden soruşturma neticesinde Askeri Savcılığın 20 Haziran 2012 tarihli, 2012/61-218 E.K. sayılı iddianamesi ile;
Sanık Dz.Topçu Uzm.Çvş. K.Y.'nin, 30.5.2010-31.5.2010 tarihinde Şehit Er R.İ. Kışlası Güvenlik Harekat Merkezinde kamera sistemini izlemekle görevli Güvenlik Nöbetçi Uzman Çavuşu olduğu, görevi gereği kapalı devre kamera sistemini, Güvenlik Nöbetçi Uzman Çavuşlarının Kamera İzlerken Dikkat Edeceği Hususlar Talimatı esaslarına göre izlemediği, fiziki güvenlik amaçlı tel örgülere yaklaşan şahıs ve araçları kontrol etmek ve fiziki güvenlik amaçlı şüpheli bir cismin kamera görüntüsünü kontrol etmek şeklindeki görevlerini yerine getirmediğinden bahisle memuriyet görevini kötüye kullanmak suçunu işlediği iddiasıyla cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı;
Sanık Dz.Çrk.Bçvş. M.K.'nin, 30.5.2010-31.5.2010 tarihinde Şehit Er R.İ. Kışlası İkmal Destek Komutanlığı Nöbetçi Astsubayı olduğu, İç Hizmet Kanunu’nun 87'nci maddesi uyarınca hizmete ait bir vazifeyi yaparken maruz kaldığı bir mukavemeti bertaraf etmek veyahut askere veya askeri eşyaya karşı yapılan bir tecavüze karşı koymak için silah kullanmak zarureti hasıl olursa silah kullanmakla yetkili ve görevli olmasına rağmen, olay tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca yapılan saldırıya karşı koymak için silahını kullanmak zorunda olduğu halde silahını kullanmayarak, görevinin gereklerine aykırı hareket ettiğinden bahisle memuriyet görevini kötüye kullanmak suçunu işlediği iddiasıyla cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı;
2) … Askeri Savcılığının yapmış olduğu soruşturma neticesinde; Askeri Savcılığın 1.9.2014 tarihli 2013/19 E. 2014/168 K. sayılı iddianamesi ile;
Şehit Er R. İ. Kışlasının terör tehdidi altında bulunduğu, konuya ilişkin çok sayıda eylem ikazı ve emniyet tedbirleri konulu mesajlar yayınlandığı, Aralık 2009 tarihi itibariyle sanıkların bilgisine ulaştırılan kışlanın teröristlerce yapılan keşfine dair CD'den de kışlaya saldırı gerçekleştirilme ihtimali bulunduğunun anlaşıldığı, kışlanın keşfine dair CD'nin ölü bir teröristin üzerinde ele geçirilmesine, faaliyetlerinin açığa çıkmasına rağmen Şehit Er R.İ. Kışlasındaki güvenlik zaafiyetleri nedeniyle teröristlerce saldırının yine de gerçekleştirilebildiği, bu durumun ise kışla güvenliğine dair zaafiyetlerin devam ettiğinin teröristlerce de tespit edildiğini gösterdiği, yukarıda açıklandığı şekilde, sanıklar Kışla Komutanı Dz.Alb. H.Y., … Hava Savunma Tabur Komutanı Dz.Bnb.Ş.D. ve … Deniz Üs Komutanı Tuğa. T.E. tarafından kışlanın saldırıya uğramasına engel olacak mahiyette gerekli ve yeterli tedbirlerin alınmadığı, böylelikle Şehit Er R.İ. Kışlasının saldırıya uğradığı, personelin de zarar gördüğü, neticeten sanıkların ayrı ayrı ihmal suretiyle memuriyet görevini kötüye kullanmak suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davasının açıldığı;
… Askeri Mahkemesinin 2.12.2014 tarihli duruşmasında; aynı olayda sanıklarla aralarında bağlantı bulunan Dz.Kd.Alb. H.Y., Dz.Bnb. Ş.D. ve Emekli Tuğamiral T.E. hakkında … Askeri Mahkemesinde ihmal suretiyle memuriyet görevi kötüye kullanmak suçundan kamu davası açıldığı; Askeri Mahkemedeki bu dava ile sanıklar Dz.Kd.Alb. H.Y., Dz.Bnb. Ş.D. ve Emekli Tuğamiral T.E. hakkında açılan kamu davasında, 5271 sayılı CMK'nın 8'inci maddesi anlamında bağlantı bulunduğu gerekçesiyle, sanıklar Dz.Çrk.Bçvş. M.K. ve Dz.Topçu Uzm.Çvş. K.Y. hakkındaki dava dosyasında, … Askeri Mahkemesinin yetkisizliğine karar verilip, yargılama yetkisinin … Askeri Mahkemesinde olduğu belirtilerek, sanıklar hakkındaki yargılamanın yapılması için dava dosyasının … Askeri Mahkemesine gönderildiği;
… Askeri Mahkemesinin 9.2.2016 tarihli yetkisizlik kararı ile; … Askeri Savcılığının 20.6.2012 tarihli, 2012/ 61-218 E.K. sayılı iddianamesi kapsamında, sanıklar K.Y. ile M.K.'a isnat edilen eylemler ile aynı olayda haklarında … Askeri Mahkemesinde memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan kamu davası açılan sanıklar Emekli Tuğamiral T.E., Emekli Dz.Kd.Alb. H.Y. ve Dz.Alb. Ş.D.'nin yargılamaya konu eylemleri arasında CMK'nın 8'inci maddesinde düzenlendiği şekilde bir bağlantının bulunmaması karşısında, Askeri Mahkemenin bahse konu suçtan sanıklar K.Y. ile M.K.'yi yargılamaya yetkili olmadığı, … Askeri Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmesinin usule ve hukuka uygun olmadığı belirtilerek, 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu’nun 21'inci maddesi gereğince … Askeri Mahkemesinin yetkisizliğine;
Karar verildiği anlaşılmaktadır.
Askeri Mahkemelerin yetkisi, 353 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, “Askeri Mahkemelerin yetkisi, teşkilatında Askeri Mahkeme kurulan Kıta Komutanı veya Askeri Kurum Amirinin kadro ve kuruluş itibariyle emirleri altında bulunan kişiler ile adli bakımdan kendisine bağlanmış birlik ve askeri kurum mensupları hakkında caridir”. Aynı Kanun’un 27’nci maddesinde, “Bir kimse birden çok Askeri Mahkemenin yetkisine giren, birden fazla suçtan sanık olursa veya bir suçta birkaç sanık bulunur ve bunlar birden fazla Askeri Mahkemenin yetkisine tabi olursa; Askeri Mahkemeler arasındaki uyuşma üzerine bu davaların hepsine veya bir kısmına bu Askeri Mahkemelerden birinde birleştirilerek bakılabilir.
Askeri Mahkemeler uzlaşamazlar ise, nezdinde Askeri Mahkeme kurulan Kıta Komutanı veya Askeri Kurum Amiri veya Askeri Savcılardan birinin istemi üzerine Askeri Yargıtay tarafından, davalara bakacak Askeri Mahkeme tayin olunur.”, “Yetkisizlik İddiası” başlıklı 32’nci maddesinde ise “Sanık, sınıf ve rütbe yönünden olmayan yetkisizlik iddiasını duruşmada sorgusundan önce Askeri Mahkemeye bildirir.
Yetkisizlik iddiası üzerine Askeri Mahkeme bu iddiayı, sanığın sorgusundan önce karara bağlar. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi Mahkemeler de bu hususta resen karar veremez.” hükümlerinin bulunduğu, CMK’nın 18’inci maddesinde de 353 sayılı Kanun’un 32’nci maddesi ile benzer şekilde bir düzenleme yapıldığı görülmektedir.
Ceza hukukunda görev konusu kamu düzenine taalluk ettiği için mahkemece her zaman görevsizlik kararı verilmesi mümkün ve zorunlu olduğu halde yetki konusu böyle değildir. Mahkeme yetkili olup olmadığına ancak belli bir süre içerisinde karar verebilir. Bu da duruşmanın başlangıcından sanığın sorgu ve savunmasının tespitine kadar olan süredir. Taraflar bu süre içerisinde yetkisizlik iddialarını ileri sürebilecekleri gibi Mahkeme de itiraz üzerine veya resen yetkili olup olmadığına bu süre içerisinde karar verebilecektir. Bu sürenin geçmesinden sonra yetki meselesi kesinlik kazanacağından, Mahkemenin bundan sonra yetkisiz olduğundan bahisle yetkisizlik kararı vermesi mümkün değildir.
… Askeri Mahkemesi tarafından yetkisizlik kararı verilerek, suç dosyasının … Askeri Mahkemesine gönderilmesini müteakip, … Askeri Mahkemesi tarafından duruşma açıldığı ve yetkisizlikle ilgili sanıkların sorgu ve savunmaları tespit edilmeden yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
5271 sayılı CMK'nın 8'inci maddesinde bağlantı kavramı düzenlenmiş olup buna göre; "(1) Bir kişi, birden fazla suçtan sanık olur veya bir suçta her ne sıfatla olursa olsun birden fazla sanık bulunursa bağlantı var sayılır." denildiği;
Sanıklar Dz.Çrk.Bçvş. M.K. ve Dz.Topçu Uzm.Çvş. K.Y. hakkında, … Askeri Savcılığınca düzenlenen iddianamedeki eylemler ve sanıklar Dz.Alb. H.Y., Dz.Bnb. Ş.D. ve Tuğa. T.E. hakkında … Askeri Savcılığınca düzenlenen iddianamedeki eylemler değerlendirildiğinde;
Şehit Er R. İ. Kışlasının terör tehdidi altında bulunduğu, konuya ilişkin çok sayıda eylem ikazı ve emniyet tedbirleri konulu mesajlar yayınlandığı, Aralık 2009 tarihi itibariyle sanıkların bilgisine ulaştırılan kışlanın teröristlerce yapılan keşfine dair CD'den de kışlaya saldırı gerçekleştirilme ihtimali bulunduğunun anlaşıldığı, kışlanın keşfine dair CD'nin ölü bir teröristin üzerinde ele geçirilmesine, faaliyetlerinin açığa çıkmasına rağmen Şehit Er R.İ. Kışlasındaki güvenlik zaafiyetleri nedeniyle teröristlerce saldırının yinede gerçekleştirilebildiği, bu durumun ise kışla güvenliğine dair zaafiyetlerin devam ettiğinin teröristlerce de tespit edildiğini gösterdiği, yukarıda açıklandığı şekilde, sanıklar Kışla Komutanı Dz.Alb. H.Y., … Tabur Komutanı Dz.Bnb. Ş.D. ve … Deniz Üs Komutanı Tuğa.T.E. tarafından kışlanın saldırıya uğramasına engel olacak mahiyette gerekli ve yeterli tedbirlerin alınmadığı, bununla birlikte kışla güvenliğinin temini maksadıyla kışla sınırlarında nöbetçi, devriye ve kamera ile izlenebilen emniyet ve güvenlik sistemlerinin kurulduğu, bu bağlamda sanık Dz.Topçu Uzm.Çvş. K.Y.'nin, 30.5.2010-31.5.2010 tarihinde Şehit Er R.İ. Kışlası Güvenlik Harekat Merkezinde kamera sistemini izlemekle görevli Güvenlik Nöbetçi Uzman Çavuşu olduğu, görevi gereği kapalı devre kamera sistemini, Güvenlik Nöbetçi Uzman Çavuşlarının Kamera İzlerken Dikkat Edeceği Hususlar Talimatı esaslarına göre izlemediği, fiziki güvenlik amaçlı tel örgülere yaklaşan şahıs ve araçları kontrol etmek ve fiziki güvenlik amaçlı şüpheli bir cismin kamera görüntüsünü kontrol etmek şeklindeki görevlerini yerine getirmediği, sanık Dz.Çrk.Bçvş. M.K.'nin, 30.5.2010-31.5.2010 tarihinde Şehit Er R.İ. Kışlası İkmal Destek Komutanlığı Nöbetçi Astsubayı olduğu, İç Hizmet Kanunu’nun 87'nci maddesi uyarınca hizmete ait bir vazifeyi yaparken maruz kaldığı bir mukavemeti bertaraf etmek veyahut askere veya askeri eşyaya karşı yapılan bir tecavüze karşı koymak için silah kullanmak zarureti hasıl olursa silah kullanmakla yetkili ve görevli olmasına rağmen, olay tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca yapılan saldırıya karşı koymak için silahını kullanmak zorunda olduğu halde silahını kullanmayarak görevinin gereklerine aykırı hareket ettiği, olay günü meydana gelen terör saldırısı neticesinde personelin de zarar gördüğü, iddianamelere konu sanıkların görevleri, meydana gelen zararın sebepleri ve sonuçları bir bütün olarak göz önüne alındığında; söz konusu olay ile ilgili sanıkların eylemleri arasında 5271 sayılı CMK'nın 8'inci maddesi anlamında bir bağlantının var olduğu, bu sebeple yargılamaların tek bir dosyada birleştirilerek aynı mahkemede yapılmasının gerektiği, somut olayın sanıklarından … Üs Komutanı Tuğa.T.E.'nin amiral rütbesinde olması sebebiyle, 353 sayılı Kanun'un 15'inci maddesi gereğince yargılamasının … Askeri Mahkemesinde yapılmasının yasal zorunluluk olduğu bu nedenle, … Askeri Mahkemesince verilen yetkisizlik kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, hukuka aykırı olduğu görülen … Askeri Mahkemesinin yetkisizlik kararının kaldırılmasına ve olumsuz yetki uyuşmazlığının bu şekilde çözümlenmesine karar verilmiş;
Söz konusu olayda sanıkların eylemleri arasında bağlantı bulunması nedeniyle, ilgili yargılamaların tek bir dosyada birleştirilerek aynı mahkemede yapılması gerektiğinden ve somut olayın sanıklarından … Üs Komutanı Tuğa.T.E. amiral rütbesinde olduğundan, 353 sayılı Kanun'un 15'inci maddesi gereğince yargılamanın … Askeri Mahkemesinde yapılmasında yasal zorunluluk bulunduğundan, tebliğnamede aksi yönde iletilen görüşe iştirak edilmemiştir.
Sonuç Ve Karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
… Askeri Mahkemesi ile … Askeri Mahkemesi arasında ortaya çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığının, 353 sayılı Kanun’un 31’inci maddesi gereğince, … Askeri Mahkemesinin 9.2.2016 tarihli, 2015/165 E. ve 2016/11 K. sayılı kararıyla verilen yetkisizlik kararının KALDIRILMASI suretiyle ÇÖZÜMLENMESİNE;
Dava dosyasının, yetkili ve görevli … Askeri Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE;
8.3.2016 tarihinde, tebliğnameye aykırı olarak ve oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy