(1632 S. K. m. 66)
İNCELEME KONUSU: Sanık Er İ.Ç. hakkında izin tecavüzü suçundan 9 ncu P. Tümen Komutanlığı Askeri Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünü onayan Askerî Yargıtay 4 ncü Dairesinin bu kararına karşı Başsavcılığın itirazının incelenmesidir.
OLAY VE ÎDDİA: 9 ncu P. Tümen Komutanlığı Askeri Savcılığının 11.12.1997 gün ve 1997/1991-825 sayılı iddianamesi ile;
3.8.1997 tarihinde Samsun'daki Eğt. Birliğinden Çukurca'ya 10 gün dağıtım izni ile gönderilen sanığın, güvenlik nedeniyle, 3.8.1997-5.8.1997 tarihleri arasında Elazığ; 5.8.1997-6.8.1997 tarihleri arasında Tatvan; 6.8.1997-9.8.1997 tarihleri arasında Van toplanma merkezlerinde kaldığı, bu sebeple izninin 9.8.1997 tarihinde başlatılması gerektiği,
Bu duruma göre en geç 19.8.1997 tarihinde yeni birliği olan Kars Gaziler 8 nci Hudut Taburu'na katılması gerekirken, 27.8.1997 tarihinde Van 21 nci Sınır Tümen Komutanlığına müracaat ettiği,
Sanık ifadesinde 19.8.1997 tarihinde Hakkari Toplanma merkezine başvurduğunu belirtmekte ise de, dava dosyasında mevcut tutanaktan anlaşılacağı üzere, sanığın 11.8.1997 tarihinde Hakkari Toplanma merkezine müracaat ettiği, kendisine Hakkari-Van arası ayın 7,17 ve 27 nci günlerinde konvoy olduğunun tebliğ edildiği,
Şu hale göre sanığın 17.8.1 §97 tarihinde Hakkari Toplanma merkezine başvurarak şevkini yaptırması gerekirken, müracaat etmediği, böylece19.8.1997-27.8.1997 tarihleri arasında izin tecavüzü suçunu işlediği iddia edilerek As. C.K. nun 66/1-b ve 73 ncü maddeleri gereğince cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmıştır.
HÜKÜM: 9 ncu P. Tüm. K.lığı Askeri Mahkemesinin 19.2.1988 gün ve 1998/211-38 sayılı hükmü ile;
İddianame metni tekrar edilerek 19.8,1997-27.8.1997 tarihleri arasında izin tecavüzü suçunu işlediğinin kabulü ile As. C.K. nun 66/1-b,73 ve TCK. nun 59/2 nci maddeleri gereğince neticeten 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedildiği anlaşılmıştır.
TEMYİZ: Hüküm, sanık tarafından izninin 19.8.1997 tarihinde sona erdiğinden 27.8,1997 tarihinde gidecek konvoya katıldığı belirtilerek temyiz edilmiştir.
TEBLİĞNAME; Askeri Yargıtay Başsavcılığının 30.3.1998 gün ve 1998/908 sayılı tebliğnamesi ile;
17.8.1997 tarihinde izinli bulunması nedeniyle bu tarihteki konvoya katılmayan sanığın 27.8.1997 tarihinde hareket eden konvoya katıldığı, (Dz.2) deki tutanağa göre de Hakkari Toplanma merkezinin sevk ve seyahat edecek erata konaklama ve iaşe imkanı sunmadığı anlaşıldığından 20.8.1997-27.8.1997 tarihleri arasında evinde kalan sanığın eyleminin suç teşkil etmediği açıklanarak sanığın yerinde görülen temyizinin kabulü ile yasaya aykırı olan mahkumiyet hükmünün bozulmasına karar verilmesi yönünde görüş bildirmiştir.
DAİRE KARARI: Askeri Yargıtay 4 ncü Dairesinin 14.4.1998 gün ve 1998/221-217 sayılı ilamı ile;
Dosya 2 nci sırada Hakkari Merkez Komutanlığınca sanığa 11 Ağustos 1997 tarihinde tebliğ edilen tutanağa göre; Hakkari-Van arası konvoy günlerinin her ayın 7,17 ve 27 sinde olduğu, izinli gelen erbaş ve erlerin izni bitmeden bir önceki konvoyla birliğine gitmek üzere hareket edeceği kendisine duyurulmuştur. Sanık Ticaret Lisesi mezunu olup (Dosya-4) tebliğin konusunu anlayabilecek kapasiteye sahiptir. Bu duruma göre izni bitmeden önceki 17 Ağustos 1997 tarihindeki konvoya katılması gerekirdi. 19 Ağustos 1997 tarihine kadar köyünde kalması (iznini kullanması) tabii hakkıdır denemez. Zira kullandığı izin dağıtım izni olup 1111 sayılı kanunun 77. maddesine göre bu 10 güne zaten yol dahildir. Esasen başlangıçta yolda (toplanma merkezlerinde) geçen 6 gün izninden hariç tutulmuştur. Fiilen 3 Ağustos 1997 ile 4 Eylül 1997 (bu tarih Erzurum Toplanma Merkezinden ayrıldığı tarih olup, Gaziler' deki birliğine katılışı daha sonraki bir tarih olmalıdır) tarihleri arasında kıt'asından ayrı kalmıştır. Mahkemenin, 17 Ağustos 1997 tarihinde Hakkari toplanma merkezine müracaatla şevkini yaptırması gerekirken bunu yapmamak suretiyle 19-27 Ağustos tarihleri arasında tein tecavüzü suçunu işlediği yolundaki kabulü de, esas itibariyle budur.
Bu tespit ve değerlendirmeler karşısında; Başsavcılığın 19 Ağustos 1997 tarihinde izni biten sanığın bu tarihten önceki 17 Ağustos 1997 tarihli konvoya katılmasının söz konusu olamayacağı, izninin bitmesinden sonra 27 Ağustos 1997 tarihli ilk konvoya katılmış olan sanığın herhangi bir gecikmesi veya suç kastı bulunmadığı yolundaki düşüncesine katılmak imkanı bulunamamış, Başsavcılıkça tebellüğ belgesinin ikinci maddesinin göz ardı edildiği kanaatına varılarak, mahkumiyet kararının onanması cihetine gidilmiştir....." denilerek hükmün onanmasına oybirliği ile karar verilmiştir.
İTİRAZ TEBLİĞNAMESİ: Askeri Yargıtay Başsavcılığının 28.4.1998 gün ve 1998/908 sayılı tebliğnamesi ile;
.......izinde iken başvurduğu Hakkari Merkez Komutanlığı tarafından sanığa konvoy tarihleri ve hareket tarzı bildirilmiştir. Buna göre her ayın 7-17-27sinde konvoyun yola çıkacağı, konvoy sırası gelen eratın sabah saat 06.00'da Merkez Komutanlığında hazır bulunması gerektiği ortaya konulmaktadır.
Sanığın izni 19.8.1997 tarihinin son saatinde bittiği açık olmakla beraber 20.8.1997 tarihinden itibaren ilk konvoyun 27.8.1997 tarihinde alacağı için bu kadar süreyi güvenli sevk nedeniyle beklemek zorunda olacağı kuşkusuzdur.(Dz.2) deki tutanak içeriğine göre Hakkari Toplanma Merkezinin seyahat edecek veya sevk edilecek erata konaklama ve iaşe imkanı da sunmadığı veya sunamadığı belirlenmektedir. Bu itibarla 20.8.1997 tarihinden itibaren 27.8.1997 tarihine kadar olan süreyi evinde zorunlu olarak geçirmesinde herhangi bir suçu oluşturacak bir husus yoktur..... denilerek itirazda bulunulmuştur.
DAİRELER KURULU KARARI
Rapor okunup, sözcü üyenin açıklamaları dinlenildikten sonra, hasıl olan vicdani kanaate göre,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: 3.8.1997 tarihinde Samsun'daki Eğt. Birliğinden Çukurca'ya 10 gün dağıtım izni ile gönderilen sanığın, güvenlik nedeniyle, 3.8.1997-5.8.1997 tarihleri arasında Elazığ; 5.8.1997-6.8.1997 tarihleri arasında Tatvan; 6.8.1997-9.8.1997 tarihleri arasında Van Toplanma merkezlerinde kaldığı, bu sebeple izninin 9.8.1997 tarihinde başlatılması gerektiği,
Bu duruma göre en geç 19.8.1997 tarihinde yeni birliği olan Kars Gaziler 8 nci Hudut Taburu'na katılması gerekirken, 27.8.1997 tarihinde Van 21 nci Sınır Tümen Komutanlığına müracaat ettiği anlaşılmaktadır.
İzinde iken başvurduğu Hakkari Merkez Komutanlığı tarafından sanığa konvoy tarihleri ve hareket tarzı bildirilmiştir. Buna göre her ayın 7-17-27'sinde konvoyun yola çıkacağı, konvoy sırası gelen eratın sabah saat 06.00'da Merkez Komutanlığında hazır bulunması gerektiği (Dz.2) deki belge ile sanığa tebliğ edildiği görülmekte ise de;
Tebliğnamede de açıklanıp belirtildiği üzere, sanığın izni 19.8.1997 tarihinin son saatinde bittiği açıktır. Ancak 20.8.1997 tarihinden itibaren ilk konvoyun 27.8.1997 tarihinde olacağı için bu kadar süreyi güvenli sevk nedeniyle beklemek zorunda olacağı kuşkusuzdur. Bu itibarla 20.8.1997- 27.8.1997 tarihleri arasındaki süreyi evinde geçirme mecburiyetinde kaldığını kabul etmek gerekir.
Şüphesiz ki, 1111 sayılı yasanın 77. maddesine göre verilen on günlük dağıtım izninin içerisine yol müddeti de dahildir. Ancak sanık, memleketi olan Hakkari'den, tertip edildiği kıtasının bulunduğu yer olan Kars-Kağızman'a gitmek durumundadır. M.S.B.lığınca yayınlanan yol çizelgesine göre Hakkari-Kars arası gidiş için bir gün yol süresi öngörülmektedir. Sanığın, dağıtım izninden kıtasına zamanında katılması için bu izni bitmeden bir gün önce ve dolayısıyla 19.8.1997 günü erken saatlerde yola çıkması gerektiğini ileri sürmek mümkünse de; bu yol süresini de aşacak ve kullanması gereken iznine taşacak şekilde üç gün daha önce 17.7.1997 tarihli konvoya katılmasını beklemek açıkça yasal izin hakkının kullanılmasını önlemek anlamına gelecektir. Bu durumun da yasa, hukuk ve hakkaniyet ile bağdaşamayacağı kuşkusuzdur.
Dağıtım izni bitmeden önce 19.8.1997 günü erken saatlerde yola çıkmak istese de, yol güvenliği ve bu hususta yayımlanan emirler uyarınca sanığın yola çıkması hukuken ve hatta fiilen imkansızdır 17.7.1997 tarihinde (yol müddeti hariç tutulduğunda bile) halen dağıtım izninden kullanması gereken süreyi kullanmakta olduğundan, kendisinden bu tarihli konvoya katılması hukuken talep edilemez. Bu yüzden (Dz.2)'deki tutanağın ikinci maddesinde yer alan "izinli gelen erbaş ve erler izni bitmeden bir önceki konvoy ile birliğine katılmak üzere Hakkari'den belirtilen tarihte hareket edecektir." Şeklindeki bildirimin sanık yönünden hukuken geçerliliği bulunmamaktadır.
Bu itibarla, izninin bitmesinden sonra 27.8.1997 tarihli ilk konvoya katılmış olan sanığın gecikmesi veya suç kastı bulunmadığı halde; 19-27 Ağustos 1997 tarihleri arasında izin tecavüzü suçunu işlediğinden bahisle mahkemece tesis edilen mahkumiyet hükmünü onayan Daire kararında isabet görülmemiştir.
SONUÇ VE KARAR: Açıklanan nedenlerden dolayı Askeri Yargıtay Başsavcılığının itirazının kabulü ile Askeri Yargıtay 4 ncü Dairesinin 14.4.1998 gün ve 1998/221-217 sayılı yerel mahkeme hükmünün onanmasına dair kararının KALDIRILMASINA,
Yerel mahkemece verilen mahkumiyet hükmünün 353 sayılı kanunun 221/1 maddesi uyarınca ESASTAN BOZULMASINA, Bşk. Hak. Tuğg. Ö.AYHAN, Hak. Alb. N.YÜCEL ve Hak. Alb. V.ÖZENİRLER' in karşı oyları ve OYÇOKLUĞU ile 21.5.1998 tarihinde karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
İzin tecavüzü suçundan sanık er İbrahim ÇİFTÇİ hakkında yapılan yargılama sonunda dosyada mevcut delillere göre Askeri Mahkemece yerinde ve uygun gerekçelere dayalı olarak sanığın 19.8.1997 ile 27.8.1997 tarihleri arasında izin tecavüzü suçunun sabit görülerek mahkumiyet hükmü kurulmasında usul ve esas yönünden yasaya aykırı ve isabetsiz bir durum olmadığından aynı şekilde bu hükmün onanmasına dair 4 ncü Dairenin 14.4.1998 tarih ve 1998/221-217 sayılı kararma karşı Başsavcılığın yapmış olduğu itirazındaki öne sürülen nedenler yerinde görülmediğinden aksi yöndeki çoğunluk kararma muhalif kaldık. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy