(1632 S. K. m. 88)
12.12.1997 günü 19.00-21.00 saatleri arasında yapılacak gece eğitimi sırasında saat 19.00 da alarm ziline basıldığı, herkesin görev yerlerine koştuğu, karakol tabldot işlerinden sorumlu olup saat 19.20 dan daha önce karakola gelen ve tabldot evraklarını inceleyen sanığın saat 19.20 olmasına rağmen henüz eğitim alanındaki gece eğitimine katılmaması nedeni ile amiri olan Karakol Komutanı tarafından Er Necmi VAR gönderilerek çağırtıldığı, üç uzman çavuş, on sekiz erbaş ve erin eğitim alanında eğitim maksadı ile toplu olarak bulundukları sırada sanığın saat 19.25 de binadan çıktığı, elleri arkada bağlı olarak, lakayt bir şekilde eğitim alanına doğru yürüdüğü Karakol Komutanının sanığa (Astsubayım ellerini arkadan indir) diye ikaz etmesi üzerine sanığın general misin) dediği, Karakol Komutanının (Ben general değilim. Karakol Komutanıyım) diyerek bağırdığı, sanığın (Bağırarak konuşma) diye karşılık verdiği, Karakol Komutanının sinirlenerek (Bağırırsam ne olacak lan) dediği, sanığın (Düzgün konuşun, lan diye hitap etmeyin) şeklinde karşılık verdiği. Karakol Komutanının sanığı (Esas duruşa geç) diye emir verdiği, esas duruşta olmayan sanığın (Ben esas duruştayım) diye cevap verdiği, Karakol Komutanın olay yerinde bulunan Uzm. Cvş. Sami ALAYBAYa dönerek "Uzman Çavuşum esas duruşta mı diye sorduğu, sanığın esas duruşta olmadığını gören uzman çavuşun olayın büyümesini önlemek maksadı ile bu soruya cevap vermediği ve sessiz kaldığı, akabinde Karakol Komutanının sanığa "Defol git seni eğitimde istemiyorum lan" diye emir verdiği, sanığın ise "ben eğitimdeyim, beni buraya devlet gönderdi, benim eğitime kasıtlı çıkmadığımı sanıyorsunuz, alarm sırasında tabldot ile uğraşıyordum, masanın üzerini toplamak için geç kaldım" dediği, Karakol Komutanının sanığa "sana emrediyorum içeri geç" diye emir tekrarlamasına rağmen sanığın içeri girmediği, bunun üzerine Karakol Komutanının kendisinin olay yerini terk edip Karakol binasına girdiği şeklinde cereyan ettiği anlaşılan olayda Karakol Komutanının sanığa "Defol git, seni eğitim alanında istemiyorum" şeklindeki sözleri ile hizmete ilişkin emir vermesine rağmen sanık Astsubay'ın bu emre uymadığı sabit görülerek Toplu Asker Karşısında Emre itaatsizlikte ısrar suçundan mahkûmiyetine karar verilmiş, sanığın temyizi üzerine hüküm 5 nci Dairece sanığa verilen emrin askeri hizmete ilişkin bir emir olmadığı, öyle kabul edilse bile Karakol Komutanının astı olan sanığa başlangıçta "Defol git seni eğitim alanında istemiyorum lan" şeklindeki sözlerin aralarındaki hizmet ilişkisini ortadan kaldırdığını kabul etmenin hukuki zorunluluk olduğu, bu nedenlerle müsned "Toplu asker huzurunda emre itaatsizlikle ısrar suçunun oluşmayacağı, sanık yönünden eylemin bir disiplin tecavüzünden ibaret olduğu belirtilmiş ve hüküm esastan bozulmuş, Başsavcılıkça bozma kararına süresinde itiraz edilmiş olmakla;
Yapılan incelemede,
Dosyadaki delillerden, dava konusu olayın yukarıda açıklandığı şekilde cereyan ettiği sanığın amiri olan Karakol Komutanı Astsubayın sanık Astsubayı aralarında eğitim alanında cereyan eden olay sırasında eğitim alanından "Defol git seni eğitim alanında istemiyorum lan" diyerek kovduğu (Dz:3l-32) Sanığın ise eğitim alanını terk etmediği ve içeri gitmediği hususu sabittir.
Sanık, Karakol Komutanı tarafından eğitim alanından yukarıda mahiyeti açıklanan sözler sarf edilerek kovulduğunda veya uzaklaştırılmak istendiğinde bu husus sanık için uyulması zorunlu, askeri hizmete ilişkin bir emir sayılabilir mi?
211 Sayılı İç Hizmet Kanunun 8 nci maddesinde emir "Hizmete ait bir talep veya yasağın sözle, yazı ile ve sair suretle ifadesidir" şeklinde aynı Kanunun 6 ncı maddesinde hizmet "Kanunlarla, nizamlarla yapılması ve yahut yapılmaması yazılmış olan hususlarla amir tarafından yazı veya söze emredilen veya yasak edilen işlerdir" seklinde tarif edilmiştir. Askeri Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarına göre bir emrin As. C.K.na göre emir sayılabilmesi, bir suçun unsuru olabilmesi için bu emrin "Askeri bir hizmete ilişkin" olması, yani askeri bir hizmet yaptırılmak için verilmiş olması lazımdır. Dava konusu olaya bu açıdan bakıldığında; sanığın amiri durumunda bulunan Karakol Komutanı Astsubayın sanığa söylediği "Defol git, seni eğitimde islemiyorum, lan' şeklindeki sözlerin sanık yönünden uyulması gereken bir askeri hizmet emri olarak kabulü ve o şekilde değerlendirilmesi mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle, Karakol Komutanı tarafından sanık Astsubaya verilen "Defol git, seni eğitim alanında istemiyorum, lan" şeklindeki sözlerin sanık için bir askeri hizmet emri olmadığı, dolayısı ile sanığın bu sözlere uygun hareket etmemesinin de "Toplu Asker Karşısında Emre İtaatsizlikte Israr" suçunu oluşturmayacağı, sonuç ve kanaatine varıldığından mahalli mahkemenin sanık hakkında tesis ettiği mahkûmiyet hükmünü bu gerekçelerle bozan 5 nci Dairenin bozma kararında isabet görüldüğünden, Başsavcılığın yerinde görülmeyen itirazının reddine oybirliği ile karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy