(1632 S. K. m. 12)
Daire ile Başsavcılık arasındaki uyuşmazlık, öncelikle Askeri Personele içki ve sigara alınmasıyla ilgili olarak, sanıklara verilen Gümrük Mal Alım Komisyonu başkan ve üyeliği ile komisyonun işlemlerinin onaylanması görevlerinin "askeri hizmet" olup olmadığına,
buna bağlı olarak da sanık Tnk Astsb Kd. Üçvş Y.Y. yönünden Askeri Mahkemenin mi görevli olduğu, yoksa Adliye Mahkemelerinin mi görevli olduğu, diğer taraftan, sanıklar Kur. Alb. G.T. ve Per. Bnb L. D. yönlerinden mahkemece memuriyet görevini ihmal sütundan tesis edilen mahkûmiyet hükmünün dairenin kararında belirtildiği üzere esas yönünden mi, yoksa itiraz tebliğnamesinde belirtildiği üzere uygulamadan mı bozulması gerektiğine ilişkindir.
Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığının 1 Mart 1989 gün ve GENSEK 3958-1189 sayılı yazısıyla, Yönergelerin yeniden yayımlandığı ve K.T.B.K. Komutanlığı Sivil işler Yönergesi Ek-D bölümünün bu yazıya eklendiği, bu bölümün "Gümrüksüz eşya alım ve kesin dönüşte uygulanacak esaslar yönergesi" adını taşımakta olup, bu yönergenin "Gümrüksüz içki ve sigara alımları" başlıklı 14 ncü maddesinde, gümrüksüz içki ve sigara alımları konusunda 17.3.1988 gün ve KOM. BŞK: 4946-48-88/62 sayılı talimatta yazılı olan hususların aynen geçerli olduğunun belirtildiği, bununla ilgili kuralların ise EK-1' de yer aldığı, gerek yönerge ve gerekse EK-1 incelendiğinde, sigara ve içki alımlarının (subay, astsubay, sivil memur ve erlere) belirtilen miktarlarda birliklerce düzenlenecek listelere göre gümrük mutemedi tarafından icmal edileceği, Personel Şube Müdürü tarafından komisyon başkanı sıfatıyla imzalanacağı ve 28 nci Motorize Piyade Tümen Kurmay Başkanı tarafından onaylanacağı ilgili komisyon başkanlığına gönderileceği, gümrük muafiyeti i içki-sigara ve diğer tüketim malzemelerinin komisyon başkanlığından alımı ve istihkak sahiplerine dağıtımının bu birliklerce görevlendirilen mutemetler tarafından yapılacağı ve komisyon başkanlığınca bu hususun takip edilmesi ile görevli olarak, 28 nci Motorize Piyade Tümen Komutanlığının 30 Mayıs 1998 gün ve MRK.Ş:4087-217-98/408 sayılı emri ile sanık Tnk. Astsb. Kd. Üçvş. Y.Y.' nin "Gümrük ve maaş mutemedi" olarak Dz:72 ve 73'deki "Teşkilat şeması" ve K.T.B. K.K.lığı Sivil İşler Yönergesine ek E-D ve LAHİKA-1' e nazaran "Gümrüksüz Mal Alım Komisyonu (GÜMAK)" üyesinin maaş mutemedi Tnk. Astsb. Y.Y., Komisyon Başkanının Personel Şube Müdürü Per. Kd. Yzb. L.D., Onay Makamı Kurmay Başkanı Kur. Yb.G.T.'nin görevlendirildikleri anlaşılmaktadır.
Bu görevin "askeri hizmet" olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir
211 Sayılı T.S.K. leri İç Hizmet Kanununun 6 nci maddesinde "Hizmet" in tanımı yapılmıştır. Buna göre "Hizmet Kanunlarla nizamlarda yapılması veyahut yapılmaması yazılmış olan hususlarla, amir tarafından yazı veya sözle emredilen veya yasak edilen işlerdir." şeklinde,
Aynı Kanunun 5 nci Maddesinde ise; "Nizam: Tüzükler, kararnameler, yönetmelikler, talimnamelerin ve talimatların hükümleridir" şeklinde;
Aynı Kanunun 7 nci maddesine "Vazife Hizmetin icap ettirdiği şeyi yapmak veya men ettiği şeyi yapmamaktır" şeklinde tanımı yapılmıştır.
Askeri Ceza Kanununun 12 nci maddesinde ise "Hizmetin Tarifi", "Bu kanunun tatbikatında (Hizmet) tabirinden maksat gerek malum ve muayyen olan ve gerek bir amil tarafından emredilen bir askeri vazifenin madun tarafından yapılması halidir" şeklinde yapılmıştır.
Askeri personelin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafından belirlenen limitler ve şartlar dahilinde gümrüksüz içki ve sigara alabilmeleri için, durumlarını gösterir resmi belgeleri alıp K.K.T.C. Gümrük Müdürlüğüne gitmeleri gerekmektedir Yurt savunması ile görevli Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir cüzü olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde barış ve huzurun devamım sağlamakla görevli, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığına mensup çok sayıda personelin, her ay plansız bir biçimde, gayri muayyen zamanlarda ve münferit olarak sigara ve içki alımı için Gümrük Müdürlüğüne gidip gelmesi emniyet ve disiplin bakımından sakıncalı olacağı gibi daha önemli askerlik görevlerinin aksayacağı da ortadadır. Bu durum muvacehesinde Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin kendi personeline tanıdığı bu hizmeti düzenlemek personelin, fizik ve moral gücünü yüksek tutmak amacıyla, 211 Sayılı Kanunun 5 nci Maddesinde belirtilen "Sivil İşler Yönergesi" (talimatı)' nı hazırlayarak birlikler nezdinde Gümrüksüz Mal Alım Komisyonu (GUMAK) teşkil edilmesi, önceden belirlenmiş bir talimatı olması, hizmete ilişkin ve gerek malum ve muayyen olan ve gerekse bir amir tarafından emredilen bir askeri vazife olduğu, yukarıda tanımları verilen ASCK nun 12 ve İç Hizmet Kanunun 5,6 ve 7 nci maddelerine uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Dairece, bu hizmet "askeri hizmet" olmadığından sanık Tnk. Kd. Uçvş Y.Y. hakkında "işlediği kabul edilen memuriyet görevini kötüye kullanmak suçundan veya T.C.K nunda yer alan başka bir maddeden, suçun sırf askeri suç veya askeri suç olmaması karşısında 353 Sayılı Kanunun 9 ncu maddesi kapsamında bulunmadığından askeri mahkemenin yargılama görevi bulunmamaktadır". Sanığın eylemi sahte belge düzenlemek suçu olarak kaimi edildiğinde, 353 Sayılı Kanunun 12 nci maddesinde yer alan Askeri Mahkemelere ve Adliye Mahkemelerine tabi kişiler tarafından bir suçun müşterek işlenmesi halinde eğer suç Askeri Ceza Kanununda yazılı bir suç ise sanıkların yargılanmaları Askeri Mahkemelere, eğer suç Askeri Ceza Kanununda yazılı olmayan bir suç ise Adliye Mahkemelerine aittir, hükmü uyarınca sivil kişilerle birlikte Adli Mahkemede yargılanması gerektiğinden Yerel Askeri Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, mahkûmiyet hükmü tesis etmesinin kanuna aykırı olduğundan hüküm bozulmuş ise de; Hizmetin Askeri Hizmet olduğu belirlenmiş bulunmakla sanığa müsnet suç mahkemenin kabulünde belirtildiği şekilde memuriyet görevini kötüye kullanmak olması halinde Askeri Ceza Kanunun 144 ncü Maddesi delaletiyle cezalandırıldığından, Asker kişinin askeri bir suç işlemesi söz konusudur. Tebliğname ve Dairede belirlendiği üzere suç vasfı "sahte belge düzenlemek" suçu olarak kabul edilse dahi suçun Asker kişinin Askeri Mahalde (Sanığın Merkez Komutanlığındaki odasında) askerlik hizmet ve gerekleri ile ilgili olarak imlenmiş olması sebebiyle, diğer taraftan Tebliğnamede ileri sürülen ASCK nun 134 ncü maddesinde yazılı "Hakikate muhalif rapor layiha sair evrak tanzim ve ita etmek" suçu olsa dahi asker kişinin askeri olan suçları ile askeri mahalde askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işlediği suçlar olması nedeniyle 353 Sayılı Kanunun 9 ncu maddesi gereğince bu suçlara ait davalara Askeri Mahkeme bakmakla görevli bulunduğundan, Başsavcılığın itirazının kabulü ile Daire kararının kaldırılması gerekmiştir (Sanık Kur. Alb. G.T. ve Per. Bnb. L.T nin görevi ihmal suçunun manevi unsur yönünden oluşmadığı kabul edilerek itirazın reddine karar verilmiştir ).
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy