(765 S. K. m. 29)
Daire ile Askeri Yargıtay Başsavcılığı arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, tayin olunan temel cezanın alt sınırın üzerinde belirlenmesinde gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olup olmadığına ilişkindir.
Askeri Yargıtay Başsavcılığı; sanığın önceki eyleminden dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunmadığı hâlde, Askeri Mahkemece asgari hâddin üzerinde temel cezanın tayini için gösterilen gerekçenin yasal olmadığı, mahkûmiyet hükmünün bu nedenle bozulması gerektiği görüşünü ileri sürerken, Daire gösterilen gerekçenin yasal ve yeterli olduğu sonucuna varmıştır.
Dosya içeriğine göre; Hava Er Eğitim Tugay K.lığı 1 nci Tb.l.Bl.K.lığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta olan sanığın 4.9.2002 tarihinde toplu asker karşısında tüfeğini teslim alması emredildiğinde tüfeği teslim almaması nedeniyle hakkında emre itaatsizlikte ısrar suçundan soruşturma yapıldığı, bu nedenle 10.9.2002 tarihinden 9.10.2002 tarihine kadar tutuklu kaldığı, tahliyesini müteakip birliğine katıldıktan sonra 16.10.2002 tarihinde eğitim alanında, öğlen yoklaması sırasında Bl.K.Vekili Hv.P.Tğm. H.T.S.'nin 60 civarında personelden oluşan bölüğe tüfekleri alarak silâhlı eğitim yapmalarını emrettiği, sanığın kendisine verilmesi plânlanan silâhı almadığı ve emir tekrar edilmesine rağmen Yehova Şahidi olduğunu, inancına göre silâh kullanmanın yasak olduğunu ifade ederek emri yerine getirmediği anlaşılmakta olup Daire ile Askeri Yargıtay Başsavcılığı arasında oluş ve suçun sübutunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
TCK'nın 29/son maddesinde hâkimin iki sınır arasında ceza tayin ederken (ceza alt sınırdan belirlense dahi) mutlaka gerekçe göstermesi gerektiği düzenlenmiş ve sınırlı olmayacak bir şekilde hangi hususların gerekçe olarak gösterilebileceği örnekseme metodu ile sayılmıştır. Bu suretle, kanun koyucu cezanın kişiselleştirilmesini sağlaması bakımından hakimin her olayın özelliğine ve failin kişiliğine göre gerekçesini göstererek, iki sınır arasında temel cezayı belirlemesine olanak sağlamıştır. Anılan maddede öngörüldüğü üzere bu gerekçe, suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan araç, suç konusunun önem ve değeri, suçun işlendiği yer ve zaman, fiilin diğer özellikleri, zarar ve tehlikenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu, suç sebepleri ve saikleri, failin amacı, geçmişi, şahsi ve sosyal durumu, fiilden sonraki davranışları gibi ilgili dosyaya yansıyan bilgi ve belgelerin isabetle değerlendirildiğini gösterir biçimde yasal ve yeterli olmalıdır.
Yerel Askeri Mahkemece sanık hakkındaki ceza alt sınırdan ayrılmak suretiyle belirlenirken "sanığın eğitim birliğine katılmasını müteakip inancını gerekçe göstererek daha önce de tüfek almayıp silâhlı eğitime katılmamak suretiyle toplu asker karşısında emre itaatsizlikle ısrar suçundan tutuklu olarak yargılanmış olmasına rağmen, tahliyesini müteakip birliğine katıldığında yine aynı gerekçe ile aynı vasıftaki eylemde ısrar ederek yeniden aynı suçu işlemiş olmasının sanığın uslanmaz bir tutum içerisinde olduğu ve itaatsizlik kastının yoğunlaşmış olduğu" gerekçesine dayanılmıştır.
Somut olayda; sanığın görevi gereği kendisine teslim edilmek istenen tüfeği teslim almasına ilişkin emre inancını gerekçe göstererek riayet etmediği, bu nedenle emre itaatsizlikte ısrar suçundan tutuklu olarak yargılandığı, yargılaması devam etmekte iken tahliyesini müteakip aynı eylemi yeniden gerçekleştirmesi nedeniyle hakkında bu davanın açıldığı sabit olduğundan, Askeri Mahkemece asgari hâddin üzerinde ceza tayini için gösterilen gerekçeler, sanık hakkında aynı eylemden dolayı kesinleşmiş bir büküm olduğunu ortaya koymadan ve böyle bir kabule dayanılmadan, suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, suç sebepleri ve saikleri, sanığın geçmişi, şahsi hâli ile ilgili suçun yoğun kast ile işlendiğini gösteren sanığın kişiliğine ve dosya içeriğine uygun gerekçeler olduğundan, Askeri Mahkemenin kabulünde ve gösterdiği gerekçelerde bir isabetsizlik görülmemiş, Askeri Yargıtay Başsavcılığının itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy