(1632 S. K. m. 130)
Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan uyuşmazlık, silâhlı devriye nöbetçisi olan sanığın havaya bir el ateş etmek şeklindeki eyleminin hangi suça vücut verdiği noktasındadır.
Daire; rahatlamak amacıyla keyfi olarak havaya ateş eden sanığın suç kastına nazaran, eylemin, "askeri hizmete mahsus eşyayı özel menfaatinde kullanmak" suçuna vücut verdiğinin kabulü gerektiği sonucuna ulaşmış iken; Başsavcılık; sanığın saikının suç vasfının belirlenmesinde etken olmadığı ve silâh konusunda uyulacak tedbirlere ilişkin talimata aykırı davranan sanığın, ASCK' nın 130'uncu maddesindeki suça göre daha özel bir suç olan "mazarratı mucip olacak şekilde nöbet talimatına aykırı hareket etmek" suçunu işlediği düşüncesindedir.
Bu çerçevede yapılan incelemede; Ana Mayın Grup Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini ifa eden sanığın, 28.9.2003 tarihinde 20.00-24.00 saatleri arasında "fünyelik silâhlı devriye nöbetçisi" iken, hizmet gereği yanında bulunan silahıyla havaya bir el ateş ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Askeri Ceza Kanununun "Mallara Karşı Yapılan Diğer Cürümler" başlıklı sekizinci faslında yer alan ASCK'nın 130'uncu maddesi: "Askeri eşyayı kasten terk veya kısmen yahut tamamen tahrip eden, özürsüz kaybeden veya harap olmasına sebebiyet veren veya özel menfaati için kullanan asker kişiler..." şeklindedir.
Askeri Ceza Kanununun "Hizmet ve Vazifenin İhlâli" başlıklı dokuzuncu faslında yer alan ASCK' nın 136'ncı maddesi: "1. Her kim askeri" karakolun veya müfrezenin veyahut hususi bir vazife ile mükellef olan bir kısım askerin kumandanı veya subaylarından veyahut nöbetçi iken kasten veya tekâsülünden:
A: Kendisini verilen vazifeyi yapamayacak hâle korsa;
B: Nöbet mahallini terk ederse yahut verilen sair talimata mugayir hareket ederse;
C: Her iki hâlde de bir mazarratı mucip olursa..." hükmünü içermektedir.
ASCK'nın 130'uncu maddesinde düzenlenmiş "askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak" suçu ile ASCK'nın 136'ncı maddesinde düzenlenmiş "mazarratı mucip nöbet talimatına aykırı hareket etmek' suçlarının, maddi ve manevi unsurları ile Askeri Ceza Kanunu içerisinde yer aldıkları fasıllara nazaran farklı hukuki menfaatleri korudukları açıktır. "Askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak" suçu; askeri eşyanın, statüsü ne olursa olsun tüm askeri şahıslar tarafından askeri hizmet dışında kullanımını engellemeye yönelik olarak ihdas edilmiş iken; "mazarratı mucip nöbet talimatına aykırı hareket etmek" suçu; nöbet hizmetini ifa eden asker kişilerin nöbetle ilgili talimatlara aykırı davranmalarını ve nöbet hizmetinin aksamasını veya talimata aykırılık nedeniyle zarar oluşmasını önlemeyi amaçlayan bir askeri cürüm olarak düzenlenmiştir, ilk suçun koruduğu hukuki değer "askeri eşya", diğerinin ise, öncelikle, "askeri vazife ve hizmettir." Bu nedenlerle söz konusu suçlardan birisinin diğerine göre özel bir suç niteliğini haiz olmadığı ortadadır.
Yerleşik Askeri Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, "askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak" suçunun oluşabilmesi için, failin "askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak" özel kastıyla hareket etmesi gereklidir. "Mazarratı mucip nöbet talimatına aykırı hareket etmek" suçu ise, tekâsülle veya genel kasıtla işlenebilir.
Somut olayımızda; nöbet hizmeti sırasında, "Silâhlı Nöbet Kıt'ası Erlerinin Silâh Konusunda Uyacakları Emniyet Tedbirleri" başlıklı talimata aykırı hareket ederek havaya bir el ateş eden sanığın, bir an için "mazarratı mucip nöbet talimatına aykırı hareket etmek" suçunu işlediği düşünülebilir ise de, suçun manevi unsuru yeterince irdelenmeksizin ulaşılacak bu sonucun isabetli olmayacağı aşikârdır. Zira, aksi ispatlanamayan savunmasına göre, sanık, üç haftadır çarşıya çıkamamış olmasının, çok sık nöbet tutmasının ve devrecilik nedeniyle arkadaşıyla yaptığı tartışmanın etkisiyle sıkıntılı ve sinirli ruh hâli içerisindeyken havaya ateş etmiştir. Sanığın rahatlamak maksadıyla yaptığı bu atış sırasında, hizmet gereği yanında bulunan silâhı hizmet gayesi dışında kullandığı, dolayısıyla "askeri eşyayı özel menfaati için kullanmak" kastıyla hareket ettiği açıktır. Bu nedenle, özel kasıt ile ika edilen bu eylemin, ASCK'nın 130'uncu maddesinde düzenlenmiş "askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak" suçunu oluşturduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; askeri mahkemenin "mazarratı mucip olacak şekilde nöbet talimatına aykırı hareket etmek" suçundan kurulmuş mahkûmiyet hükmünü, sanığın eyleminin "askeri eşyayı özel menfaatinde kullanmak suçuna" vücut verdiği gerekçesiyle suç vasfı noktasından bozan Daire kararı yerinde bulunmuş ve Başsavcılığın isabetli görülmeyen itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy