(765 S. K. m. 230)
Daire ile askeri mahkeme arasında ortaya çıkan uyuşmazlığın konusu, eylem bütünü içerisinde noksan soruşturma bulunup bulunmadığından ibarettir. Daire;
1) Kaybolduğu iddia edilen malzemelerin sanığa teslim edildiğine ilişkin devir teslim senetlerinin asıllarının veya onaylı suretlerinin ilgili saymanlıktan getirtilmesi,
2) Sanığın savunmasında belirttiği hususların somut ve ayrıntılı bir biçimde araştırılması,
3) Sanık ile Uzm.Çvş. K.K. arasında devir teslim işlemlerinde meydana gelen anlaşmazlıklardan dolayı herhangi bir açık veya kaybın oluşup oluşmadığının soruşturulması,
4) Sanığın açığı olduğu ileri sürülen kitapların yürürlükten kaldırılıp kaldırılmadığının ilgili saymanlıktan sorulması,
5) Sanığın açığı olarak tespit edilen malzemelerin sarfa tâbi ve miatlı olup olmadığının, bunun sonucu olarak da kayıtlarının silinip silinmeyeceğinin saymanlıktan araştırılması,
6) Sıklıkla çıkılan operasyon görevi nedeniyle bir kısmı deforme olan malzemelerin, sanığın açık miktarından düşülüp düşülmediğinin soruşturulması,
7) Sanığın görev yaptığı tugay karargâh bölüğünün, operasyon birliklerine sağladığı destek ve ikmalin ne şekilde gerçekleştirildiğinin, keza kaybolan veya harap olan malzemelere ilişkin olarak hangi usul ve prosedür dâhilinde işlem yapıldığının sorulması,
8) Kaybedildiği iddia edilen malzemelerin, nerede muhafaza edildiğinin, bunların kullanıcıya veya görevliye teslim edilip edilmediğinin araştırılması,
9) Sanığın bağlı bulunduğu mal saymanının da dinlenilerek, teşkil ettirilecek 3 kişilik bilirkişi heyeti marifetiyle tespiti gerçek açık miktarının (amortisman bedelleri düşüldükten sonra) ve Hazine zararının tespiti,
10) Tüm bu eksikliklerin giderilmesinin ardından; sanığın ihmal ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı konusunda değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek, beraat hükmünün noksan soruşturma sebebiyle bozulmasına karar vermiş iken,
Askeri mahkeme, noksan soruşturma olarak belirtilen hususların bir kısmının daha önceden araştırıldığını, araştırılmayan bölümünün ise, sanığın suç İşleme kastının bulunup bulunmadığının tespiti açısından herhangi bir tesirinin bulunmadığını, sadece toplam Hazine zararının tespitinde değişiklik meydana getirecek bu hususların, beraat hükmüne herhangi bir etkisinin olmadığını kabul ederek, eski hükümde direnmek suretiyle sanığın beraatına karar vermiştir.
Askeri mahkeme; direnme gerekçelerinin önemli bir bölümünü, sanığın görev yaptığı birliğin durumu ile ilgili olarak yazılan 5.1.2002 tarihli müzekkere cevabına dayandırmış ise de, söz konusu cevabi yazı içeriğinde bu sonuçlara hangi araştırmalar doğrultusunda ulaşıldığına ilişkin açıklayıcı mahiyette de herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir.
Kaybettiği belirtilen malzemelerin sanığa hangi tarihle ve ne şekilde teslim edildiğine ilişkin devir-teslim senetlerinin asılları veya onaylı suretleri (söz konusu malzemelerin sanığın zimmetinde olup olmadığının en önemli deliller inden biri olma özelliğine karşın) hiçbir suretle araştırılmamıştır.
Aşamalardaki beyanlarında, kaybettiği iddia olunan askeri malzemelerle ilgili olarak somut açıklamalarda bulunan sanığın, esasa etkili olabilecek nitelikteki bu savunmalarının ve açıklamalarının içerik ve mahiyeti ayrıntılı bir biçimde araştırılmamış, bunun yerine olayın detaylarını ortaya koymaktan uzak, genel nitelik taşıyan bir irdeleme ile hükme varılmıştır. Sanığın kaybettiği iddia edilen malzemelerin önemli bir bölümünü oluşturan kitapların, suç tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılıp kaldırılmadığı, keza kaybolduğu belirtilen malzemelerin bir kısmının sarfa tâbi veya miatlı olup olmadığı, bunun sonucu olarak da kayıtlarının silinip silinemeyeceği araştırılmamıştır.
Bir kısmı kullanma nedeni ile deforme olduğu açıklanan malzemelerin, sanığın açık miktarından düşülüp düşülmediği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.
Diğer yandan, sanık ile sanığın zimmeti (malzemeleri) devir-teslim aldığı belirtilen P.Uzm.Çvş. K.K. arasında el senedi eklerine göre yapılan devir teslim işlemlerinde ortaya çıkan uyuşmazlık ve anlaşmazlık sonucunda, herhangi bir açık veya kaybın oluşup oluşmadığı, hukuki denetlemeye imkân verecek biçimde ortaya konmuş değildir.
Kaybedildiği ileri sürülen askeri malzemelerin, tugay karargâh bölüğünün hangi ünitelerinde muhafaza edildiğinin, bu malzemelerin kullanıcılara veya demirbaş olarak bir başka görevliye teslim edilip edilmediği, böyle bir durumun var olması hâlinde sanığın bu şekilde teslim edilen söz konusu malzemeler üzerindeki denetim ve kontrollerinin nasıl ve ne şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği hususu, hüküm kurmaya yetecek mahiyetteki delil ve belgelerle ortaya konmuş değildir.
Oysaki yargılamaya esas maddi gerçeğin, tahmin, yorum, varsayım ve mukayeseye imkân bırakmayacak şekilde araştırılması. Ceza Yargılama Hukukunun temel görevidir.
Yukarıda belirtilen hususlar, gerek yargılama konusu maddi gerçeğin araştırılması, gerekse sanığın eylem bütünü içerisinde memuriyet görevini İhmal kastıyla hareket edip etmediğinin ortaya konabilmesi bakımından esaslı derecede önem ve özellik arz etmektedir.
Bu itibarla;
1-a) Sanığın zimmetinde olup da, eksik olduğu iddia edilen malzemelerin sanığa teslim edildiğine ilişkin devir-teslim senetlerinin aslının veya onaylı suretlerinin bağlı olduğu saymanlıktan istenerek, dosyaya dâhil edilmesi (anılan malzemelerin sanığa teslim edildiği tarih itibariyle),
b) Sanığın savunmalarında iddia ettiği hususların, birlik komutanlığına yeniden bir müzekkere yazılarak, doğru olup olmadığının açık ve ayrıntılı bir şekilde ortaya konulması,
c) Uzm.Çvş. K.K. ile sanık arasında, el senedi eklerine göre yapılan devir-teslim işlemlerinde meydana gelen anlaşmazlık ve uyuşmazlıklardan dolayı herhangi bir açığın veya kaybın oluşup oluşmadığının, bu hususta yasal soruşturma veya kovuşturma yapılıp yapılmadığının açıklığa kavuşturulması,
2-a) Sanığın açığı olarak tespit edilen kitapların yürürlükten kaldırılıp kaldırılmadığının ilgili saymanlıktan sorulması,
b) Birliği komutanlığınca gönderilen cevabi yazıdan, sanığın eksiği olarak gösterilen malzemelerle ilgili kayıl düzeltme ve kayıt silme işlemleri yapılmadığı anlaşıldığından, sanığın açığı olarak tespit edilen malzemelerin bir bölümünün sarfa tâbi ve miatlı malzeme olup olmadığının, bunun sonucunda kayıtlarının silinip silinmeyeceğinin ilgili saymanlıktan sorulması,
c) Sık sık operasyona çıkılması nedeniyle malzemelerden bir kısmının deforme olduğu bildirildiğinden, deforme olduğu açıklanan bu malzemelerin sanığın açık miktarından düşülüp düşülmediğinin araştırılması.
d) Sanığın görev yaptığı birlikle 3 kişilik heyet marifetiyle sayım yaptırılarak, daha sonra bulunan malzeme olup olmadığının belirlenmesi,
3) Birlik komutanlığına yazılacak bir müzekkere ile; 1998-2001 yıllan arasında düzenlenen operasyonlara karargâh bölüğünün malzeme destek ve İkmalinin nasıl ve ne şekilde yapıldığının, malzeme teslimatının ne suretle sağlandığının, operasyon dönüşü malzemenin ne şekilde teslim alındığının ve kaybolan veya harap olan malzemeye ilişkin olarak uygulanan usul ve prosedürün ne olduğunun sorulması,
4) Karargâh bölüğünün zimmet ve sorumluluğunda bulunan malzemelerin, hangi mahallerde muhafaza edildiğinin tespiti ile, malzemelerin kullanıcıya veya demirbaş olarak bölükte (takımda) başka bir görevliye zimmet veya tesliminin yapılıp yapılmadığının, bu duruma göre sanığın gözetim ve kontrollerini ne şekilde ve nasıl gerçekleştirmesi gerektiğinin, sanığın bu hususlardaki görev ve fonksiyonlarının neler olduğunun, yapması gerekip de yapmadığı görev ile göstermediği özen ve ihtimamın neler olduğunun tespiti amacıyla birlik mal saymanının dinlenilmesini müteakip, yukarıda belirtilen maddelerdeki noksanlıklar da giderildikten sonra, ordu donatım, levazım ve istihkâm sınıfına ait malzemeleri tanıyan ve sanığın görev ve yetkilerini (Kh.Bl. Astsubaylığı) bilebilecek konumda mal sorumlusu veya saymanı görevindeki bir personelin de iştiraki ile oluşturulacak 3 kişilik bir bilirkişi heyetine yaptırılacak inceleme sonunda, sanığın iddia ve savunmaları (doğrulandığı takdirde) ve elde edilecek diğer tüm bilgi ve belgeler karşısında, gerçek açık miktarının (amortisman bedelleri düşüldükten sonra) ve Hazine zararının tespiti, nihayetinde de sanığın eylem bütünü içerisinde memuriyet görevini ihmal kastıyla hareket edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekirken, bunlar yapılmadan noksan soruşturma ile tesis olunan beraat hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy