(5271 S. K. m. 191) (353 S. K. m. 120, 146) (1412 S. K. m. 135, 236)
Firar suçundan sanık (Ter.) Top. Er M.G.'nin istinabe olunan; C.savcısının katılmayıp, daha sonra "görüldü" kaydını ve imzasını içeren Keşan Asliye Ceza Mahkemesince düzenlenen duruşma tutanağında, kimlik tespitinden sonra "...talimatları okundu..." şeklindeki yazılımına; sanığın vareste istemi ve yasal haklan hatırlatılıp süre istemediğine yer verildiği, devamında "Sanık savunmasında: Müsnet suçlamayı kabul ediyorum, psikolojik rahatsızlığım sebebi ile birliğimden firar ettim. 9.8.2003 tarihine kadar firarda kaldım. Daha sonra kendim gelip teslim oldum dedi. Sanığın talimat ekindeki hazırlık beyanı okundu. Benzer olduğu görüldü." şeklinde tutanağın sonlandırıldığı görülmektedir.
Askerî mahkemece, sözü edilen talimat tutanağı sanığın sorgu ve savunmasına esas alınarak, sanığın yokluğundaki 15.12.2003 tarihindeki duruşmada iddianame okunduktan sonra, celp edilen ve 30.12.2003 tarihli duruşmaya gelen sanığın kimliği tespit edilip, sorgusu saptanmayıp (talimatla sorgusu saptanıp vareste kararı alındığından), sadece birliği komutanlığınca elden gönderilen raporlan hakkında açıklamasına yer verilip, psikiyatri uzmanı bilirkişinin muayenesine tabi tutulduğu, bu duruşmada "iddianame okunmadığı gibi, yokluğundaki yargısal işlemlerin de kendisine okunup diyeceğinin sorulmadığı ve daha sonraki duruşmaların yokluğunda sürdürüldüğü anlaşılmaktadır.
Usulüne uygun "görüldü" kaydı bulunan, C.savcısının katılmadığı istinabe suretiyle belirlenen savunma öncesi, iddianameyi C.savcısının okumasına fiilen olanak yoksa da, yukarıda açıklanan tutanak içeriğinden, hâkim tarafından da iddianamenin okunduğu anlaşılamamaktadır. Sanığa 353 sayılı Yasanın 120 ve CMUK'un 135'inci maddesindeki hakların hatırlatılması, dolaylı olarak iddianamenin okunduğunu göstermez; 353 sayılı Yasanın 146 ve CMUK'un 236'ncı maddelerinin amir hükümlerine göre, iddianamenin okunması zorunlu olup, yargılamanın, kamunun bilgisine ulaşmasını amaçlayan "Alenilik" ilkesi gereğidir. Anılan usule aykırılığın, askerî mahkemece sanığın hazır bulunduğu duruşmada da giderilmediği anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen durum karşısında, sanığın hazır bulunduğu oturumlarda, iddianamenin okunmamış olması nedeniyle, iddianamede anlatılan eyleme göre sanığın sorgu ve savunmasının tespit edildiğini de söylemek mümkün değildir.
Bu nedenle, onamaya ilişkin Askerî Yargıtay 1 'inci Daire ilamına yönelik, Askerî Yargıtay Başsavcılığının itirazının kabulüne ve sanık hakkındaki mahkûmiyet hükmünün usule aykırılıktan bozulmasına karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy