(1632 S. K. m. 87, 88) (765 S. K. m. 80)
Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, sanığın sabit görülen eylemlerinin; hizmetten kısmen veya tamamen sıyrılmak kastıyla emre itaatsizlikte ısrar suçunu mu, yoksa müteselsilen, ASCK'nın 87/1'inci madde ve fıkrasının ikinci cümlesi kapsamına giren emre itaatsizlikte ısrar suçunu mu oluşturduğu konusuna ilişkindir.
Dosya kapsamına göre, olay tarihinde Çameli İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik görevini yapan ve 26.6.2001 tarihinde bir hafta istirahatı uygun görülen sanık Ter. J.Er M.Ö.'nün; 1) Nöb. Onb. tarafından 3.7.2001 günü sabah saat 06.00'da uyandırılmasına rağmen kalkmadığı, 2) Nöb. Onb. tarafından saat 07.30'da 08.00-10.00 garaj nöbetine çağrıldığında Ben kalkmıyorum, nöbet de tutmuyorum, kim yazdıysa o kaldırsın diyerek yine kalkmadığı, haber verilmesi üzerine koğuşa gelen Nöb. Astsb. Uzm. J.Çvş. Y.B.'nin çağırmasını duymazlıktan gelip yatmaya devam ettiği, 3) Karakol içinde terlikle ve bozuk kıyafetle dolaştığını gören Karakol Komutanı J.Kd. Üçvş. Ö.A.'nın kılık kıyafetini düzeltmesi konusundaki emrine uymayıp aynı şekilde dolaşmaya devam ettiği, 4) Karakol komutanının Herkes saat 13.30'da öğle içtimasına katılacak şeklindeki emrini ileten Nöb. Onb. ya Ben içtimaya falan çıkmam beni kimse içtimaya çıkaramaz deyip, el kol hareketi yaparak içtimaya çıkmadığı, 5) 10-15 dakika öncesinde Nöb. Onb. tarafından çağrılmasına rağmen 14.00-16.00 garaj nöbetine de gitmediği, delillerden maddi olgu olarak anlaşılmakta, esasen bu konuda da bir ihtilaf da bulunmamaktadır.
Daire, sanığın sübut bulan eylemlerinin, askeri mahkemenin belirlediği şekilde, müteselsilen emre itaatsizlikte ısrar (ASCK'nın 87/1'inci madde ve fıkrasının ikinci cümlesi kapsamında) suçunu oluşturduğunu kabul ederken; Başsavcılık, aynı eylemlerin ASCK'nın 88'inci maddesinde yazılı hizmetten sıyrılmak kastıyla emre itaatsizlikte ısrar suçunu oluşturduğunu ileri sürerek Daire kararına itiraz etmiştir.
4551 sayılı Kanunla değişik Askeri Ceza Kanununun: 87/1'inci madde ve fıkrasının ikinci cümlesinde; Hizmete ilişkin ... emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddeden veya emir tekrar edildiği halde emri yerine getirmeyenler, üç aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar...
Suç tarihinde yürürlükte bulunup, sanığın lehine olan 765 sayılı TCK'nın 80'inci maddesinde; Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün birkaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vaki olsa bile bir suç sayılır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artırılır.
Yine 4551 sayılı Kanunla değişik Askeri Ceza Kanununun 88'inci maddesinde; 87'nci madde de yazılı itaatsizlik suçlarını...hizmetten kısmen veya tamamen sıyrılmak kastı ile yapanlar altı aydan beş seneye kadar hapis...cezasıyla cezalandırılırlar.
Düzenlemeleri (hükümleri) yer almaktadır.
ASCK'nın 87'nci maddesinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar suçunun oluşması için;
1) Hizmete ilişkin bir emrin bulunması,
2) Astın bu emri hiç yapmaması veya emrin ifasını söz veya fiili ile açıkça reddetmesi ya da emrin tekrarlanmasına rağmen itaat etmemekte ısrar etmesi,
3) Sanıkta emre itaatsizlikte ısrar kastının bulunması, gerekmektedir.
765 sayılı TCK'nın 80'inci maddesinin uygulanabilmesi içinde;
1) Bir suç işleme kararı kapsamında,
2) Değişik zamanlarda,
3) Kanunun aynı hükmünün birkaç defe ihlal edilmesi, öngörülmektedir.
ASCK'nın 88'inci maddesinin tatbiki için ise; sanığın 87'nci maddede yazılı emre itaatsizlikte ısrar fiillerini hizmetten kısmen veya tamamen sıyrılmak kastı ile yaptığının açık bir şekilde tespiti gerekmektedir.
Somut olaya baktığımızda, sanığın, tahsili ve kültür yapısı itibariyle 26.6.2001 tarihinde verilen bir haftalık istirahat süresine göre 3.7.2001 tarihinde kendisini istirahatlı zannetmesinin imkan dahilinde olduğu, nitekim Nöb. Onb. E.A.'ya istirahat edeceğini, Uzm. Çvş. Y.B.'ye de istirahatlı olduğunu söyleyen ve vaka kanaat raporuna göre de daha önce herhangi bir vukuatı bulunmayan sanığın, gün boyunca dava konusu hizmetlere bu düşünceyle katılmamış olabileceği, sanığın bu düşüncesi; kendisine yapılan tebligat ve ikazlara rağmen dava konusu emirlerin gereklerini yerine getirmemesinin müteselsilen emre itaatsizlikte ısrar suçunun oluşmasına engel olmamakla birlikte, bu fiilleri hizmetten kısmen veya tamamen sıyrılmak amacı ile gerçekleştirdiği iddiasını şüpheli hale getirdiği, bunun yanında dava dosyasında sanığın askeri hizmetten sıyrılmak kastıyla hareket ettiği konusunda tam bir vicdani kanaat oluşmasına elverişli yeterli delil bulunmadığı hususları gözetilerek, sanığın sübut bulan eylemlerinin müteselsilen emre itaatsizlikte ısrar (ASCK'nın 87/1'inci madde ve fıkrasının 2'nci cümlesi kapsamında) suçuna vücut verdiği ve Dairenin bu suçtan verilen mahkumiyet kararını onamasında bir isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varıldığından Askeri Yargıtay Başsavcılığının suç vasfına ilişkin itirazının reddine karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy