(5271 S. K. m. 231) (2709 S. K. m. 174) (353 S. K. Ek m. 1) (5237 S. K. m. 7) (AYDK 21.02.2008 T. 2008/20 E. 2008/20 K.)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, temyiz aşamasında 8.2.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun'un 562'nci maddesiyle değişik, 5271 sayılı CMK'nın 231/5-14'üncü madde ve fıkralarında düzenlenen Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun, mahkemesince takdir ve değerlendirilmesine olanak sağlanması bakımından, Dairece hükmün, diğer yönlerden temyiz incelemesi yapılmadan sadece bu yönden mi bozulacağı, yoksa hükmün usul, sübut, vasıf, takdir ve uygulama yönlerinden de incelenmesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Daire, hükmün verildiği tarihten sonra yürürlüğe konulan yasa değişikliği ve sanık hakkında belirlenen ceza miktarı gözetilerek, öncelikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip verilmeyeceğinin, mahkemesince tartışılıp değerlendirilmesine olanak sağlanması bakımından hükmü öncelikle bu yönden bozarken,

Başsavcılık, normal bir temyiz incelemesi gibi hükmün, usul, sübut, vasıf, takdir ve uygulama yönlerinden incelenip, bu sıra ve esaslara uygun olarak verilip verilmediğinin saptanmasından sonra, 5728 sayılı Kanun'un 562'nci maddesiyle değişik, 5271 sayılı CMK'nın 231'inci maddesi hükümlerinden, sanığın faydalanıp faydalanamayacağının değerlendirilmesi bakımından hükmün bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına süresinde itiraz etmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 231'inci maddesinin 5 ila 14'üncü fıkralarında düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, 8 Şubat 2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 562'nci maddesiyle yapılan değişiklikle uygulama alanı genişletilmiştir. Buna göre,

Bir sanık hakkında yapılan yargılama sonunda, Anayasanın 174'üncü maddesinde koruma altına alınan inkılap kanunlarında yazılı suçların dışındaki bir suçtan dolayı, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmolunmuş ise,

Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı mahkum olmamış bulunması,

Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

Hallerinde, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek,

Sanık beş yıllık denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlemediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davrandığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak, davanın düşmesine karar verilecektir.

5530 sayılı Kanun'un 61'inci maddesiyle değişik, 353 sayılı Kanun'un Ek 1'inci maddesiyle CMK'ya yapılan genel atıf nedeniyle bu kurumun (CMK'nın 231inci maddesinin) askeri yargıda da uygulanacağı bir gerçektir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, yargılamada hükmün açıklanması sırasında dikkate alınması gereken, davayı ve cezayı ertelememekle birlikte, hükmün açıklan