(5271 S. K. m. 52, 221, 222) (353 S. K. m. 61, 178, Ek m. 1) (1412 S. K. m. 54, 226)

Daire ile askeri mahkeme arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık,

1) Aynı birlikte görevli sanık için ayrı, tanıklar için ayrı talimat yazılması nedeniyle aynı oturumda dinlenilmemeleri konusunun savunma hakkını kısıtlayıp kısıtlamadığına,

2) İstinabe mahkemesince tanıkların CMK'nın 52/1'inci maddesine uygun şekilde dinlenildiğine dair duruşma tutanağında bir tespit bulunmamasına rağmen, usulüne uygun şekilde dinlenildiklerinin kabul edilip edilmeyeceğine,

3) 3.11.2004 tarihli ve 2004/327 sayılı talimat duruşma tutanağı ile ifadesi alınan tanık F.E.'nin askeri mahkemede ifadesi okunurken, 1.11.2004 tarihli ve 2004/329 Tal. sayılı istinabe tutanağıyla tespit edilen yeminli ifadesi okundu denilmesi nedeniyle bu konuda kuşku yaratılıp yaratılmadığına, ilişkindir.

Daire, aynı birlikte görevli sanık için ayrı, tanıklar için ayrı talimat yazılmak suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlandığı, tanıklar S.Ö., İ.Ö., O.B. ve R.K.'nın bir arada dinlendiği, tanık F.E.'nin istinabe mahkemesince alınan ifadesi okunurken kuşku yaratıldığı, gerekçeleriyle beraat hükmünü usul yönünden hukuka aykırılık nedeniyle bozarken,

Askeri mahkeme, ilk bozmadan sonra tanık ifadeleri gönderilerek sanıktan ne diyeceğinin sorulduğu, hakkında beraat kararı verilen sanığın savunma hakkının kısıtlandığından bahsedilemeyeceği, sanığın da böyle bir savunmasının bulunmadığı, tanıkların bir arada dinlenildiğine dair bir tespitin bulunmadığı, yorum yoluyla bu sonuca varıldığı, bu aşamadan sonra tanıkların tek tek ifadelerinin alınıp, bu ifadelere karşı sanıktan ne diyeceğinin sorulmasının yargı faaliyetine bir şey katmayıp, yargılamayı uzatacağı, bu usulü eksikliklerin esasa ve neticeye bir etkisi olmadığı gerekçeleriyle beraat hükmünde direnmiştir.

1- Sanığın savunma hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkin inceleme,

İlk başlangıçta aynı birlikte görevli olan sanık için ayrı, tanıklar için ayrı talimat yazılmak suretiyle, tanık beyanlarına karşı sanığın kendisini savunma ve tanıklara soru sorma imkanı ortadan kalktığı için savunma hakkının kısıtlandığının kabulü gerekir. Nitekim askeri mahkeme de ilk bozmadan sonra bunu kabul edip, tanık beyanlarını talimata eklemek suretiyle bu beyanlara karşı sanığın savunmasını almıştır. Askeri mahkemece, hakkında beraat kararı verdiği sanığın savunma hakkının kısıtlandığının düşünülemeyeceği ileri sürülmüş ise de, askeri savcı tarafından, sadece sanık lehine olan usul kurallarına aykırılık nedeniyle değil, sübuta yönelik sanık aleyhine de temyize gelindiğinden askeri mahkemenin bu görüşü hukuka uygun bulunmamıştır. Ancak direnmeye ilişkin beraat hükmünün aşağıda izah edildiği şekilde tanıkların usulüne uygun şekilde dinlenmemesi nedeni ile bozulmasından sonra, bozmaya karşı sanığın sorgu ve savunması alınırken duruşmadan bağışık tutulmasını talep etmesi ve devam eden duruşmaları takip etmemesi halinde yeniden dinlenecek tanık beyanlar