(353 S. K. m. 19, 196, 205, 227) (5271 S. K. m. 10, 223, 230, 307) (1412 S. K. m. 326) (AYDK. 31.05.2007 T. 2007/76 E. 2007/70 K.) (YCGK. 28.09.1992 T. 1992/5-190 E. 1992/237 K.)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunda çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, delil yetersizliği nedeniyle kurulan beraat hükmünün, sanık müdafii tarafından gerekçe yönünden temyizi üzerine, suçun sübutu kabul edilerek, sanık aleyhine bozulmasına karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Daire, mevcut deliller karşısında, sanığa atılı suçun unsurlarının oluşmadığı ya da sanığın atılı suçu işlemediğinin sabit olduğu şeklinde bir sonuca varılmasının mümkün bulunmadığı görüşü yanında, aleyhe temyiz bulunmadığını da dikkate alarak delil yetersizliği nedeniyle verilen beraat hükmünün onanmasına karar vermişken,

Başsavcılık, Daire ilamında sübutun varlığının zımnen kabul edilmesine rağmen, aleyhe temyiz bulunmadığından zorunlu olarak beraat hükmünün onanmasına karar verilmesinin yerinde olmadığı, mevcut deliller karşısında, sanığın atılı suçu işlediği sabit olduğundan, cezada kazanılmış hakkının korunması suretiyle, sübut yönünden hukuka aykırı kurulan beraat hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerektiğini öne sürerek, Daire ilamına süresinde itiraz etmiştir.

Öğretide ve uygulamada, ilgililerin kanun yollarından yararlanabilmeleri için iki ölçüt kabul edilmektedir. Öncelikle, ilgiliye kanun yollarından yaralanma hakkının tanınmış olması ve kişinin kanun yoluna başvurmakta hukuki bir yararının bulunması gerekmektedir.

Hukuka aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat oluşturan kanun yoluna kimlerin başvurabileceği hususu, 353 sayılı Kanun'un 196'ncı maddesinde açıklanmış bulunmaktadır. Buna göre, sanığın ve müdafiin, kanun yoluna başvurabileceği hususunda duraksama bulunmamaktadır.

Öte yandan, 353 sayılı Kanun'un Temyiz edilebilen veya edilemeyen hükümler başlıklı 205'inci maddesinde, kendiliğinden temyize tabi hükümler ile temyiz yoluna başvurulması mümkün olmayan hükümler açıkça sayılmak suretiyle gösterilmiştir. Buna göre, üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan tesis olunan beraat hükümleri ile kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere karşı temyiz kanun yoluna başvurma olanağı bulunmamaktadır.

5271 sayılı CMK'nın 223/1'inci maddesinde, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararının hüküm olduğu, aynı maddenin 10'uncu fıkrasında da, adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararının kanun yolu bakımından hüküm sayılacağı belirtilmektedir. Diğer taraftan, 353 sayılı Kanun'un 19/Son maddesinde, görülmekte olan davalar nedeniyle tek hâkim ile askeri mahkeme kurulu arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını Askeri Yargıtayın çözümleyeceği düzenlenmektedir.

Açıklanan bu kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, beraat hükümlerinin sadece sanık veya müdafii tarafından temyiz edilemeyeceğine ilişkin bir hükmün bulunmadığı görülmektedir.

Bu bağlamda, hakkında tesis olunan beraat hükmünün sanık veya müdafii tarafından temyiz edilebilmesi için, 353 sayılı Kanun'un 205'inci maddesinde sayılan kararlardan olmaması, diğer bir deyişle, temyizi mümkün kararlardan olması ve beraat kararıyla sanığın esaslı hukuki yararının ihlal edildiğinin kabul edilmesi, başka bir ifadeyle, sanığın hükmü temyiz etmesinde hukuki yararının bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, sanık hakkında tesis olunan beraat hükmünün temyizi mümkün kararlardan olduğu görülmektedir.

Ancak, beraat hükmü, sanığı atılı suç yönünden aklayıcı, kurtarıcı nitelikte olduğundan, sanığın beraat hükmünü temyizde herhangi bir yararının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Yarar, sözcük olarak, bir işten elde edilen iyi sonuç, çıkar (Türkçe Sözlük, TDK, Ankara 2005, B. 10, s. 2133) olarak, Hukuki yarar ise, hukuken korunması gereken yarar (Ejder YILMAZ, Hukuk Sözlüğü, B. 3, s. 292) olarak tanımlanmaktadır.

Bu bağlamda, beraat hükmünün gerekçesinin sanığın hukuksal çıkarlarına uygun düşmediği ve sanık aleyhine sonuç doğurmasının mümkün olduğu hâllerde, sanığın temyiz kanun yoluna başvurmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekmektedir. Beraat hükmünün, Delil yetersizliği nedeniyle verilmesi hâlinde, sanığın hükmü temyiz etmede hukuki yararının bulunduğu uygulamada kabul edilmektedir (Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 31.05.2007 tarihli ve 2007/76-70 sayılı, 1 'inci Dairesinin 13.06.2007 tarihli ve 2007/1240-1235 sayılı, 15.09.2004 tarihli ve 2004/832-832 sayılı, 2'nci Dairesinin 11.02.2004 tarihl