(7201 S. K. m. 28) (5271 S. K. m. 231)
Daire ile Başsavcılık arasındaki uyuşmazlık, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla ilgili uyarlama yargılamasında görevsizlik kararı verilip verilmeyeceğine ilişkin bulunmaktadır.
Daire; kesinleşmiş ve henüz infazı tamamlanmamış hükümlerle ilgili olarak, sonradan yürürlüğe giren ve hükümlü lehine sonuçlar doğurma olasılığı bulunan hükümlerin uygulanması için yapılan uyarlama yargılamasında da görev konusunun dikkate alınması gerektiğini kabul etmişken; Başsavcılık; uyarlama yargılamasında kesinleşmiş mahkumiyet hükmüne konu davayla ilgili görev incelemesi yapılmasının mümkün olmadığı, uyarlama yargılamasının kesinleşmiş mahkumiyet hükmünü veren mahkeme tarafından yapılması gerektiği, mahkumiyet hükmünü vermiş olan mahkemenin esas itibarıyla görevsiz olduğunun belirlenmesinin bunu değiştirmeyeceği görüşündedir.
Uyuşmazlık konusunun çözümü için, öncelikle, hükümlü hakkındaki mahkumiyet hükmünün hukuka uygun olarak kesinleştirilip kesinleştirilmediğinin, bir başka deyişle, ortada uyarlama yargılamasına konu olabilecek kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Mahkumiyet Hükmünün Tebliğ İşlemleri Tebliğ işlemleri incelendiğinde; mahkumiyet hükmünün 14.05.2007 tarihinde sanığın yokluğunda yapılan duruşma sonunda verildiği;
Hükmün sanığa tebliğ edilmesi için, Ağrı, Doğubeyazıt, Yeni Mah. Gülden sok. No: 82 adresine tebliğ mazbatalı zarf çıkarıldığı;
Bu adresin, sanığın; 23.05.2005 tarihinde Askeri Savcı tarafından ifadesi alınmadan önce, 25.05.2005 tarihinde tutuklama nedeniyle sevk edildiği Askeri Mahkeme tarafından ifadesi alınmadan önce ve 21.06.2005 tarihinde yargılama başladığında, kimlik tespiti sırasında beyan etmiş olduğu adres olduğu; Tebliğ mazbatasının, adresin yetersiz olduğu, Yeni Mahallede böyle bir sokak bulunmadığı ve muhatabın ismen tanınmadığı gerekçeleriyle tebligat yapılamadan 24.07.2007 tarihinde iade edildiği;
Askeri Mahkemenin 10.10.2007 tarihli yazısıyla, sanığın adresinde bulunamaması sebebiyle, 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28 ve müteakip maddeleri uyarınca karar özetinin Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle ilanen tebligat yapılmasının temini için yazı yazıldığı;
11.11.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ilanla; sanık hakkında hükümlü ve tutukluların ayaklanması suçundan altı ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair 14.05.2007 tarihli ve 2007/130-215 sayılı gerekçeli hükmün sanığın adresinde bulunamaması sebebiyle tebliğ edilemediğinden, 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28 ve müteakip maddeleri uyarınca karar özetinin Resmi Gazete'de bir defa yayınlanmak üzere tebliği ve tebliğ tarihinden itibaren kararın 15 gün sonra tebliğ edilmiş sayılacağının ilan olunduğunun bildirildiği;
Askeri Mahkeme Kıdemli Hakimi tarafından 26.06.2009 tarihinde gerekçeli hüküm altına düşülen notla (şerhle), sanık hakkındaki hükmün 04.12.2007 tarihi itibarıyla kesinleşmiş olduğuna ve hükmün infaz edilmesi gerektiğine işaret edildiği;
Cezanın infazı için Askeri Savcılık tarafından 29.06.2009 tarihinde Doğubeyazıt Cumhuriyet Savcılığına yazı yazıldığı; Doğubeyazıt Cumhuriyet Savcılığının 15.07.2009 tarihli yazısıyla 5728 sayılı Kanunla CMKnın 231inci maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle 5275 sayılı Kanun'un 98inci maddesi uyarınca ek karar alınmasının istenildiği;
Bu nedenle yapılan uyarlama yargılaması sonucu verilen görevsizlik kararının tebliği aşamasında sanığın adresinin Mernis Kimlik Paylaşım Sisteminden araştırıldığı ve ...sok. No: 70 olarak belirlendiği; tebligatın 06.04.2011 tarihinde bu adreste yapıldığı; o tarihte Silivri Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olduğu anlaşılan sanığın 12.04.2011 tarihli dilekçesi ile süresinde temyiz isteminde bulunduğu ve bu dilekçenin 13.04.2011 tarihli yazıyla Askeri Mahkemeye gönderildiği;
anlaşılmaktadır.
Anayasanın Temel hak ve hürriyetlerin korunması başlıklı 40ıncı maddesinin birinci fıkrasında; Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkesin, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra, ikinci fıkrasında; Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. hükmüne yer verilmiş;
Tebligat Kanununun 28inci maddesinde; önceki maddeler uyarınca tebligat yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamayan kimselerin adresinin meçhul sayılacağı ve bu kişilere ilanen tebligat yapılacağı; adresin meçhul olması halinin tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tespit edileceği, bununla birlikte, tebliği çıkaran merci tarafından, muhatabın adresinin resmi veya hususi müessese ve dairelerden gerekli görülenlere sorulmak ve zabıta vasıtasıyla araştırılmak suretiyle belirleneceği düzenlenmiş bulunmaktadır.
14.05.2007 tarihli gerekçeli hükmün sanığa tebliğ edilmesi amacıyla yapılan ve yukarıda anlatılan işlemler incelendiğinde; beyan ettiği adreste bulunamayan sanığın adresinin belirlenmesi için Tebligat Kanununun 28inci maddesinde öngörülen hiçbir araştırma yapılmadan ilanen tebligat yoluna gidildiği, Resmi Gazetede yayımlanan tebligat metninde de, hangi kanun yolları ve mercilere başvurulacağı ile süresinin gösterilmediği anlaşılmaktadır.
Yapılan bu tebligatın hukuka uygun ve geçerli bir tebligat olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, gerekçeli hükmün sanığa tebliğ edilmemiş ve dolayısıyla mahkumiyet hükmünün kesinleşmemiş olduğu açıktır.
Kesinleşmemiş bir mahkumiyet hükmüyle ilgili olarak uyarlama yargılaması yapılmasına olanak bulunmadığından; yapılmış olan uyarlama yargılaması sonunda verilmiş olan görevsizlik kararının ve bu karara yönelik temyiz incelemesi sonunda verilmiş olan onama kararının yok hükmünde olduğunun ve sanığın uyarlama yargılamasına yönelik temyiz isteminin mahkumiyet hükmüne yönelik olduğunun kabul edilmesi ve temyiz incelemesi yapılması gerekmektedir.
Bu sebeplerle; uyarlama yargılaması sonunda verilmiş olan görevsizlik kararının ve bu karara yönelik temyiz incelemesi sonunda verilmiş olan Daire kararının kaldırılmasına ve mahkumiyet hükmü ile ilgili temyiz incelemesi yapılması için dava dosyasının Daireye gönderilmesine karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy