(1632 S. K. m. 115) (477 S. K. m. 53)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, sanığın eylemlerinin, 477 sayılı Kanunun 53üncü maddesinde düzenlenen astlarından borç para almak suçunu mu yoksa ASCKnın 115/2nci maddesinde düzenlenen kişisel çıkar sağlamak maksadıyla memuriyet nüfuzunu kötüye kullanmak suçunu mu oluşturduğuna ilişkindir.

Daire, sanığın, yasaların üste tanıdığı herhangi bir yetki, nüfuz ve gücü mağdurlar üzerinde kullanmaksızın, astlarından borç para alma şeklinde gerçekleştirdiği eylemlerinin, 477 sayılı Kanunun 53üncü maddesinde düzenlenen astlarından borç para almak disiplin suçunu oluşturduğunu kabul ederken,

Başsavcılık, mağdurlar ve katılanların, kendilerinden istenen değişik miktarlardaki parayı, aynı birlikte görev yapan sanığa vermemeleri halinde bazı olumsuzluklarla karşılaşacaklarını düşünerek hareket ettiklerinden dolayı sanığın eylemlerinin, ASCKnın 115/2nci maddesinde düzenlenen kişisel çıkar sağlamak maksadıyla memuriyet nüfuzunu kötüye kullanmak suçunu oluşturduğunu ileri sürerek, Daire kararına itiraz etmiştir.

Dosyada mevcut delillere göre, Su İkmal Astsubayı olarak görev yapan sanığın, aynı birlikte görevli olan erbaş ve erlerden çeşitli bahanelerle, katılan İs.Er S.S.den, 08.12.2007 tarihinde 100 TL, daha sonra da 150 TL ve 40 TL olmak üzere toplam 290 TL para aldığı, müteakiben bu paranın 50 TLsini ödediği, katılan İs.Çvş. A.M.Y.den 12.12.2007 ve 13.12.2007 tarihlerinde 50şer TL olmak üzere toplam 100 TL para aldığı, mağdur İs.Onb. Y.Y.den 2008 yılı Ocak ayında 100 TL para aldığı, katılan İs.Er R.A.dan 06.01.2008 tarihinde 150 TL para aldığı, katılan İs.Çvş. M.Y.den 14.01.2008 tarihinde 50 TL, iki gün sonra 100 TL para aldığı, mağdur İs.Onb. E.A.dan 100 TL ve ayrıca katılan İs.Onb. H.A.dan da 18.01.2008 tarihinde 100 TL para aldığı anlaşılmaktadır.

477 sayılı Kanunun 53üncü maddesinde düzenlenen astlarından borç para almak suçu, üst durumunda bulunan bir askerin, astının rızası ile ondan borç para almasıdır. Bu suçun unsurları arasında, üstün astına yönelik bir tehdidi, makam ve memuriyetinden doğan nüfuzunu kötüye kullanması ya da mevzuat dışında bir işlem yapma veya yapmamayı emretmesi söz konusu değildir.

Öte yandan, memuriyet nüfuzunun kötüye kullanılması suçu, ASCKnın 115/1inci maddesinde düzenlenmiş olup, eylemin kişisel bir çıkar sağlamak için işlenmesi halinde, aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ceza verileceği kabul edilmiştir.

Memuriyet nüfuzunu kötüye kullanmak suçunun oluşumu için, memurun kanun ve nizamın tayin ettiği ahvalden başka bir suretle herhangi bir gerçek veya tüzel kişi yahut astı hakkında keyfi bir muamele yapması veya yapılmasını emretmesi ya da ettirmesi gerekmektedir. Failin emir vermek yetkisini, makam ve rütbesini veya üstlük otoritesini kötüye kullanması, bu şekilde astına manevi baskı yapması, astın da bu nüfuz, otorite ve manevi baskıdan etkilenerek failin kanun veya nizam dışı emrine veya isteğine boyun eğmek zorunda kalmasıyla, memuriyet nüfuzunu kötüye kullanmak suçu oluşmaktadır. ASCKnın 115inci maddesi kapsamında kötüye kullanılan nüfuz soyut nitelikte olup, doğrudan görev ve yetkiyle ilintili bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, Katılan İs.Çvş. A.M.Y. nin aşamalardaki ifadelerinde özetle, sanığın 12.12.2007 tarihinde kendisinden 50 TL borç para istediğini, ertesi gün vereceğini söyleyerek yalvardığını, ayrıca kendisine hafta sonu evini kullanabileceğini söylediğini, iki gün sonra kendisinden yine 50 TL istediğini, verdiği paraları alamadığını, sanık tarafından kendisine herhangi bir baskının uygulanmadığını beyan ettiği,

Katılan İs.Er R.A.nın aşamalardaki ifadelerinde özetle, sanığın askerlere sürekli iyi davrandığını, paraya ihtiyacı olanın sürekli yanına gelmesini iste