(1632 S. K. m. 100) (5237 S. K. m. 296) (353 S. K. m. 9, 12) (765 S. K. m. 304) (ANY. MAH. 15.03.2012 T 2011/30 E. 2012/36 K.)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, sanıkların eylemlerinin ASCKnın 100 ve devamı maddelerinde düzenlenen askeri isyan ve askeri isyana ön ayak olmak suçunu mu, yoksa 5237 sayılı TCKnın 296ncı maddesinde düzenlenen hükümlü ve tutukluların toplu olarak ayaklanması suçunu mu oluşturduğu, buna bağlı olarak yargılama görevinin Askeri Mahkemeye mi, Adliye Mahkemesine mi ait olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

Daire, olay tarihinde tutuklu veya hükümlü de olsalar askeri şahıs oldukları hususunda şüphe bulunmayan sanıkların, arkadaşları J.ErE.Ç.nin pansumana götürülmesine engel olmak için cezaevi gardiyanlarının, nöbetçi heyetinin ve Cezaevi Müdürünün ikaz ve müdahalelerine rağmen gürültü, patırtı ile alenen bir araya gelip, bağırmak, yangın çıkartmak, kapılara tekme ile vurmak, televizyon, masa ve sandalyeleri kırmak şeklindeki eylemlerinin ASCKnın 100 ve devamı maddelerinde düzenlenen askeri isyan ve askeri isyana ön ayak olmak suçunu oluşturduğunu kabul ederken,

Başsavcılık, sanıkların eylemlerinin, Devletin zor kullanma (Hürriyetten yoksun bırakma) yetkisini zedelemeye veya ortadan kaldırmaya yönelik olduğunu, TCKda düzenlenen hükümlü ve tutukluların ayaklanması suçunu oluşturduğunu, sanıklardan bazılarının halen, bazılarının suç tarihlerinde askerliğe elverişli olmadıklarını, yargılamanın Adliye Mahkemesinin görevine girdiğini, mahkumiyet hükümlerinin görev yönünden bozulması gerektiğini ileri sürerek Daire kararına itiraz etmiştir.

Dava dosyasındaki delillerden, hükümlü veya tutuklu olarak ...Komutanlığı Askeri Ceza ve Tutukevinde bulunan sanıkların, kendisini jiletle kesmek suretiyle yaralamasını müteakip tedavisi yapılan ancak ertesi gün pansumana gitmek istemeyen tutuklu J.Er E.Ç.nin pansumana götürülmesine engel olmak amacıyla, B Bloktaki koğuşta kendilerini jiletleyip, malzemeleri kırıp dökmeleri ve yangın çıkararak cezaevine zarar vermeleri, A Blokta kalan tutukluları toplayarak isyan çıkacağını, herkesin bu isyana katılacağını, katılmayanlara da günlerini göstereceklerini söylemek, isyana katılmak istemeyen tutuklu ve hükümlüleri cebir ve tehdit kullanarak A Blok Yemekhanesinde toplamak, çeşitli kesici aletler kullanarak kendilerine zarar vermek, isyana katılmak istemeyen tutuklu ve hükümlülerin ellerine kaşık ve kepçe vererek, demir kapı ve masalara vurmaları ve bağırmaları için baskı yapmak, yemekhanede bulunan televizyon, masa, sandalye ve cezaevi pencerelerini kırmak, yemekhanede bulunan masa üzerine çıkarak Savcı gelsin, biz terörist miyiz, yemeklerimiz soğuk geliyor şeklinde pencereden dışarıya bağırmak şeklinde eylemleri işledikleri anlaşılmakta olup, bu konuda Daire ile Başsavcılık arasında bir uyuşmazlık da bulunmamaktadır.

Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 21.01.2010 tarihli ve 2010/2-2 sayılı kararında da belirtildiği üzere,

Sanıkların eylemleriyle ilgili olabilecek tutuklu veya hükümlülerin toplu olarak ayaklanması suçu ve askeri isyan suçunun unsurlarının incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

ASCKnın 100üncü maddesinde askeri isyan suçu birden ziyade askeri şahsın gürültü, patırtı ile veya alenen toplanarak bir amire veya mafevke itaatsizliğe veya mukavemet veya fiilen taarruza birlikte kalkışmaları şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanıma göre, iki veya daha ziyade askeri şahsın, gürültü ve patırtı ile alenen toplanarak müşterek bir kast ve arzu içerisinde bir amire veya üste itaatsizliğe veya mukavemete veya fiilen taarruza birlikte teşebbüs etmeleri, suçun oluşumu için zorunlu unsurlardır. İtaatsizlik, mukavemet veya fiilen taarruz amacına yönelik anlaşma veya birleşme önceden olabileceği gibi sonra da gerçekleşebilir. Ancak, bu amaca yönelik ortak arzu ve kastın haricen anlaşılabilir