Askeri Yargıtay Daireler Kurulu 2014/101 Esas 2014/107 Karar

(353 S. K. m. 195, 202, 214, 254) (5275 S. K. m. 98, 99, 100, 107)

Daire ile Başsavcılık arasında itiraza konu olan uyuşmazlık, hükümlü hakkında şartla salıverilme kararının geri alınmasına dair verilen duruşmasız işlere ait karara karşı yapılan itirazı inceleme görevinin Askeri Yargıtay’a mı, yoksa en yakın askeri mahkemeye mi, ait olduğunun tespitine ilişkindir.

Daire; şartla tahliye kararının geri alınması kararına yönelik itirazı inceleme merciinin, Askeri Yargıtay olmayıp; 353 sayılı Kanun’un 202/2’nci maddesi gereğince, en yakın askeri mahkeme olduğuna karar vermişken, Başsavcılık, 5275 sayılı Kanun’un 107’inci maddesinde düzenlenen bu hususun, 353 sayılı Kanun’un 254’üncü maddesi kapsamında verilmiş bir karar olduğunu, bu nedenle itirazı inceleme görevinin Askeri Yargıtay’a ait olduğunu ileri sürerek Daire kararına itiraz etmiştir.

… Askeri Mahkemesinin 18.03.2014 tarihli, 2004/1190 Esas ve 2014/2 D.İş. Karar sayılı duruşmasız işlere ait kararı; Manisa Ağır Ceza Mahkemesinin 31.01.2005 tarih ve 2005/282 Değişik İş, 2005/5 Müt. K. sayılı koşullu salıverme kararının geri alınmasına ilişkin bir karardır.
Koşullu salıverilmeye ve bu kararın geri alınmasına ilişkin düzenlemeler, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yer almakta olup, Kanun’un 107/12’nci maddesinde;

“Koşullu salıverilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, hakimin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde koşullu salıverilme kararı geri alınır.”;
13’üncü fıkrasında; “Koşullu salıverilme kararının geri alınması halinde hükümlünün;

a) Sonraki suçu işlediği tarihten itibaren kalan cezasının aynen,

b) Yükümlülüklerine aykırı davranması halinde, bu yükümlülüklere uymama tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek koşuluyla takdir edilecek bir sürenin,

Ceza infaz kurumunda çektirilmesine karar verilir. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasından sonra aynı hükmün infazı ile ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.”
15’inci fıkrasında; “Koşullu salıverilme kararının geri alınmasına;

a) Hükümlü geri kalan süre içinde işlediği kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilirse, hükmü veren ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi tarafından,

b) Hükümlünün bağlı tutulduğu yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde koşullu salıverilme kararına esas teşkil eden hükmü veren ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi veya koşullu salıverilme kararını vermiş olan mahkeme tarafından,

Dosya üzerinden karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz yolu açıktır.” hükümleri yer almaktadır.
353 sayılı Kanun’un 195’inci maddesinde, kanun yollarının itiraz ve temyiz olduğu; 202’nci maddesinin birinci fıkrasında, itirazın, kanunda açıkça gösterilen hallerde kararlara veya askeri mahkeme kararlarına karşı yapılabileceği belirtildikten sonra, ikinci fıkrasında “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yapılacak itirazları en yakın askeri mahkeme inceler.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümle, itiraz kanun yolu görevinin kural olarak en yakın askeri mahkemeye ait olduğu, bu görevin, ancak kanunda açıkça gösterilen hallerde Askeri Yargıtay’ca yerine getirileceğinin öngörüldüğünde kuşku bulunmamaktadır.

353 sayılı Kanun’da Askeri Yargıtay’ın itiraz mercii olarak bakacağı işler, temyiz isteminin reddi konusuna ilişkin 214’üncü madde ile cezaların yerine getirilmesi sırasında alınması gereken kararlara ilişkin 254’üncü maddesinde gösterilmiş olup, bu maddelerin kapsamında bulunmayan itirazlara en yakın askeri mahkemede bakılacaktır.

353 sayılı Kanun’un “Cezaların yerine getirilmesi sırasında alınması gereken kararlar ve bu kararlara itiraz:” başlıklı 254’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, “Cezaların yerine getirilmesi sırasında, hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran haller nedeniyle geçirilmiş süreler ile hastanede geçen sürenin cezadan indirilmesine, değişik hükümlerdeki cezaların toplanmasına ve mahkûmiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksamaya ilişkin bir karar alınması gerekirse, hükmü veren askeri mahkemeden karar istenir. Bu kararlar duruşma yapılmaksızın verilir.”, 5’inci fıkrasında ise, “Bu kararların askeri mahkemelerden verilmesi hallerinde, askeri savcı ve teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt’a komutanı veya askeri kurum amiri ile hükümlü ve varsa müdafi bir hafta içinde itiraz edebilirler.” Son fıkrasında da “İtiraz üzerine Askeri Yargıtay karar verir.” hükümleri yer almaktadır.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un “infaz ile ilgili kararlar” başlıklı 8’inci bölümünün 98’inci maddesinde, mahkûmiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksama; 99’uncu maddesinde, birden fazla hükümdeki cezaların toplanması; 100’üncü maddesinde ise hastanede geçen sürenin cezadan indirilmesi, halleri hükme bağlanmış; 101’inci maddesinde de bu kararların ne şekilde verileceği ve kanun yolunun itiraz olduğu açıklanmıştır.

Yukarıda belirtilen kanun maddelerine göre, 353 sayılı Kanun’un 254/1’inci maddesinde itiraz mercii olarak Askeri Yargıtay’ın gösterildiği hallerin, 5275 sayılı Kanun’un 98, 99 ve 100’üncü maddelerinde gösterilenler ile sınırlı olduğu, bu kapsamda bulunmayan itirazların 353 sayılı Kanun’un 202’nci maddesi kapsamında, en yakın askeri mahkemede inceleneceği anlaşılmaktadır.

5275 sayılı Kanun’da koşullu salıverilme ile bu kararın geri alınması hususunun başka bir bölümde yer alan 107’inci maddede düzenlendiği dikkate alındığında, koşullu salıverilme kararının geri alınması işleminin, 353 sayılı Kanun’un 254’üncü maddesinde düzenlenen hususlardan farklı bir işlem olduğu, dolayısıyla böyle bir karara yönelik itirazı inceleme merciinin Askeri Yargıtay olmayıp, 353 sayılı Kanun’un 202/2’nci maddesi gereğince en yakın askeri mahkeme olduğu sonucuna varıldığından, itiraz hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına ve dava-infaz dosyalarının en yakın askeri mahkemeye gönderilmek üzere, … Askeri Mahkemesine tevdiine dair Daire kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, Başsavcılık tarafından yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy