(1632 S. K. m. 84)
7.Kor. Hayvan Hastanesinde bulunan nalbant Onbaşısı Nazım Kalender'in usulsüz şikayetinden hakkında bu kor. mahkemesince: 3 ay müddetle hapsine dair 11.02.1941'de verilen hüküm; maznun tarafından: temyiz edilmekle temyiz 1.dairece 21.04.941'de bozulmasına karşı müddeiumumiklik tarafından işbu karara 28.4.941'de itiraz edilmiş olmakla Hey'eti Umumiyece tetkik edilerek 1. dairece kabule şayan görülen suçlunun 3 numaralı temyiz sebebebinde reddine dair 7.7.941'de verilen karar üzerine yine Müddeiumumilik tarafından: tevhidi içtihat talebini havi 13.10.941 tarihli tebliğnamesile Hey'eti Umumiye gelmiştir.
TEBLİĞNAMEDE: As. C.K.nun 84 ncü maddesi şikayet için muayyen usul ve yollardan ayrılan askeri şahısları şumulüne almıştır. Dahili Hizmet Kanununun 24.maddesi münderecatın, 26 ncı maddesinin birinci fıkrası da şikayetin en yakın amire yapılacağını tasrih eylemiştir. O halde bu usül ve yol haricinde diğer icra makamlarına vaki olacak şikayetler, bilhassa şikayet edilen makam takip selahiyetini haiz olunca usulsüz şikayet suçunun unsurlarını cami olmak icabeder. Hadisemizde nalbant Onbaşısı Nazım, Dilekçe ile Reisicumhur hazretlerine şikayette bulunmuş, makamı müşarünileyhaca istida muameleye konmuş ve icabeden kanuni muamele yapılmıştır.
Her ne kadar Askeri Temyiz Mahkemesinin 31/8/936 tarih ve 537/1093 sayılı heyeti umumiye kararı Reisicumhur hazretlerine tazallümü hali mutazammın yazılan mektupların 84 ncü madde şumulüne girecek mahiyette bir suçun tekevvününe sebeb olamıyacağı ve Reisicumhur hazretlerinin askeri şahıslardan olmadığını tespit etmekte ise de 84 ncü madde şikayet edilecek makamın asker veya sivil olmasını değil şikayet edecek şahsın askeri şahıs olmasını aramakta, maddenin kuruluşuna nazaran böyle bir tefrik hem lüzumsuz ve hemde mahzurlu görülmektedir. Çünkü usulsüz şikayetin suç olmasından maksat ordunun disiplinini korumak, herkese amirini tanıtmak, birliğin ahenksizliğini müteselsilen birlik komutanlarına islah ettirmektir. Bunlar haricindeki komutanlar ve makamlara vaki ve hususi dilek mahiyetinde olmayan şikayetler bilhassa şikayet edilen makam takip selahiyetini haiz olunca vazii kanunun yukarıda izah edilen maksadını; iç hizmet kanununun 24 ve 26 ncı maddeleri hükümlerini disiplini ihlal edeceğine Ordu ve askerlik idaresi hakkında menfi ve şüpheli kanaatlar tevlit eyliyeceğine, ordunun dahilinde kalması lazım gelen esrarı doğru veya yanlış ordu haricinde aksettireceğine; bilhassa riyaseti cumhur makamını her askerin mübah görülen bu kabil şikayetlerile mütemadiyen işgale yol açacağına şüphe yoktur. Reisi Cumhur Hazretlerinin hukuki durumuna gelince; Müşarünileyh teşkilati esasiye kanununun 32.maddesine nazaran devlet reisi ve adı geçen kanunun 40.maddesine göre de Meclisin şahsiyeti maneviyesinde mundemic başkomutanlığın mümessilidir. Bu itibarla Reisicumhur Hazretlerine dilekçe ile vaki şikayetler baş komutanlığı temsil sıfatının icabi olarak hazarda Genelkurmay kanalı ile kanuni mecraya intikal etmekte, bu mülahaza müvacehesinde de bir askeri şahsın Reisi Cumhur Hazretlerine şikayeti usülsüz şikayet suçunun tekevvününe müsait görülmektedir. Binaenaleyh As.Tz.Mh.si Temyiz Heyeti Umumiyesinin kısmen maruz nukatı nazara muhalif görülen 31/8/936 tarih ve 537/1093 sayılı Heyeti Umumiye kararının bu maksatlara uygun birinci Ceza Dairesinin 24/4/941 tarih ve 356/356 sayılı kararı dahilinde tevhidini talep ve As.Usulün 248. maddesinin 3.No.lu fıkrası hükmü dahilinde dosyayı heyeti umumiyeye tevdi eylerim.
TEMYİZ HEY'ETİ UMUMİYE KARARI: Askerliğe taallük eden her hususun dahili hizmet kanununun 24 ve 26.maddeleri hükümlerine muhalif olarak askeri veya sivil makamlara şifahen veya tahriren şikayet kastile bildirilmesi As. C. K.nun 84. maddesinin 2 nci fıkrasındaki şikayet için muayyen usullerden ayrılmak suçunu meydana getirerek failinin mezkür 84.madde ile cezalandırılmasını icabettireceğinden birinci dairenin 24/4/941 tarih ve 356/356 numaralı kararının yerinde görüldüğüne As. Us. 248.maddesine tevfikan 1/12/941 tarihinde ittifakla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy