(1632 S. K. m. 2, 3, 15, 106, 120, 130)
Astını dövüp sövmekten suçlu 5. Top. Alayı Kamacı Gedikli Bçvş. Muharrem Seyhan ve aynı Alay 3. Batarya Gedikli Bçvş. Ahmet oğlu Şükrü Saynak haklarında 5. Tüm. As. Mahkemesinden verilen hükmün bozulmasına mütealik 1. Dairenin 14.4.942 gün ve 623/715 sayılı kararile aynı daireden daha evvel sadır olan mümasili kararlar arasında tenakuz ve mubayenet bulunduğundan tevhidi içtihat suretile bu tenakuzun ref'i ve mubayenetin telifi için evrak müddeiumumiliğin 26.6.942 tarihli tebliğnamesile gelmiştir.
TEBLİĞNAMEDE: Askeri Ceza Kanununun 15. maddesi nöbetçi, karakol ve devriyeyi tarif etmiş, 106.maddesi bunlara fiilen taarruz veya hakaret edenleri amire karşı bu suçları yapmışçasına cezalandırmış, 120.maddesi de nöbetçi, karakol ve devriyenin 6.fasıldaki makam ve memuriyet nüfuzunu suiistimal suçlarını yapmaları halinde mafevk gibi ceza göreceğini tesbit ederek 3 madde arasında hakiki bir ahenk tesis edilmiştir. Yani bu maddeler tetkik edilerek kesin olarak çıkan netice;
Askeri şahıslardan hangisi tarafından olursa olsun nöbetçi, devriye ve karakola karşı işlenen suçların üste karşı işlenmiş sayılacağı ve bunların nüfuz ve memuriyetlerini suiistimal suretile kime karşı bulunursa bulunsun işledikleri suçların bir üstün bir asta karşı işlediği suç gibi tecziye edileceğidir.
İnzibat erlerine ve devriyelerine gelince; bu şahıslar hakkında ihtilaf mevcuttur. Bitişik 4/Nisan/942 tarih ve 710/564 sayılı kararda inzibat erinin üst olduğu kabul edilmiş, 3/02/1942 tarih ve 1594/1456 sayılı temyiz kararında inzibat karakolunda bir çavuş döven inzibat onbaşısı Tevfik hakkında 91.madde ile ceza tayin olunmuş, 17/nisan/942 tarih ve 623/715 sayılı temyiz kararında yine inzibat eri üst sayılmış ve suçlu baş çavuş hakkında 91.maddenin tatbiki istenmiş, 10/12/935 tarih ve 1031/907 sayılı kararda inzibat devriyelerinin As. C.K.nun 15 nci maddesindeki devriyelerden olmadığı hakkında yekdiğerine muhalif içtihatlarda bulunulmuştur. Kanaatimize nazaran ihtilafın esbabı dahili hizmet kanununun 87 nci maddesinin 2 nci fıkrasında (Askeri İnzibat eratı vazife esnasında diğer erata karşı karakol sıfatını ve karakolların kanuni selahiyet ve mesuliyetlerini haizdir) gibi tahdidi bir kayıt konarak bunların yalınız erata karşı bu hak ve selahiyetlerinin tanınması; Keza: Erat tabirinin aynı kanunun 1. maddesinin 2 numaralı fıkrasında ihtiyaçları devlet tarafından deruhte ve temin olunan rütbesiz askerdir. Onbaşı, Çavuş, Üst Çavuş, Baş Çavuş, Başgedikli bu rütbeleri haiz olan askerlerdir. Onbaşıdan madasına erbaş denilir. Yolundaki tarif yapılarak bu tarifin bazı temyiz kararlarında nazara alınması ve 2 nci maddenin son fıkrasındaki erat tabirinin Askeri Ceza Kanunun 3. maddesindeki tarife muvazi olduğu halde nazardan kaçmasıdır. Filhakika; inzibat devriyelerinin Askeri Ceza K.nun 15. maddesindeki devriyelerden farkı maddenin unsuru itibarile değil üstlük haklarının dahili hizmet kanununa göre yalınız Erata karşı (Er; Başgedikli dahil) kabul edilmesinde subay ve askeri memurları şümulüne almamasındandır.
Çünki; Bunlarında silahlı olduğu, tek veya çift olabileceği talimatları bulunduğu ve inzibat vazifesile mükellef oldukları bedihidir.
Binaenaleyh: yekdiğerine mubayin oldukları görülen yukardaki kararların
1- Askeri Ceza Kanununun 15.maddesindeki Nöbetçi Devriye ve karakolların Askeri Ceza Kanununun 106. ve 130. maddelerinde kabul edilen hakların bütün askeri şahıslara şamildir.
2- İnzibat er ve devriyeleri dahili hizmet kanununun 87.maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre ancak baş gedikli dahil erata karşı bu haklara sahiptirler, tarzında tevhidinin yukarıda adı geçen kanunların metin ve manalarına ve askeri maksat ve menfaatlara uygun olduğu mutalaasiyle mezkur kararları As. Us.248.maddesinin verdiği hakka istinaden umumi heyete tevdi eylerim.
TEVHİDİ İÇTİHAT KARARI: Tebliğnamede beyan olunduğu üzere As. C.K.nun 15 nci maddesinde Nöbetçi, Devriye ve Karakollara Askeri Ceza Kanununun 106. ve 120 nci maddelerinde kabul edilen hakları bütün askeri şahıslara şamil olduğundan ve inzibater ve devriyeleri dahili hizmet kanununun 87.maddesinin 2.fıkrası ve aynı kanunun 2. maddesinin 3. Nolu fıkrası hükmüne göre ancak baş gedikli dahil bütün erata karşı bu haklara sahip bulunduklarına As. Us. 248. maddesi mucibince tevhidi içtihat yoluyla 23.11.942 tarihinde ittifakla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy