(765 S. K. m. 59, 522, 523) (1632 S. K. m. 130, 131, 132, 133)
Hırsızlıktan suçlu ve mevkuf 68.Piyade alayı 7 nci Bl. Çavuşlarından Mehmet Oğlu 337 doğumlu Ahmet Yılmaz ve suç ortağı er Hasan Gömbek haklarında 46.Tüm. As. Mahkemesince verilen 15 Haziran 1944 tarihli mahkumiyet kararına müteallik dava dosyası tevhidi içtihat için Müddeiumumiliğin 9 Eylül 1944 tarihli talepnamesiyle gelmiştir.
MÜDDEİUMUMİLİĞİN 1 - Eyl. - 944 TARİHLİ TALEPNAMESİ: Hırsızlıktan suçlu Ahmet Yılmaz ve arkadaşlarına ait mahkumiyet kararının bozulmasını isteyen tebliğnamemiz üzerine As.Tz.Mahkemesinin 19 Ağustos 944 tarihli 2715/2499 sayılı ilamında As.C.K.nun 131. maddesinin 1 numaralı bendinin 2. fıkrası (az vahim hallerde 3 seneye kadar hapis hükmolunacağını natık bulunmasına ve TCK.nun 522. maddesinin kıymet hakkında mevzu umumi prensibin As.C.K.nun tatbikatında da cereyan edeceği As.Tz.Mh.nin 28 Eylül 1935 gün ve 476 sayılı Hey'eti Umumiye içtihadı cümlesinden olmasına.... binaen) tebliğnamemiz münderecatı red edilmiş isede;
Evvelce (TCK. nun 10. maddesinin sarahatına ve As. C.K.nunda ve bilhassa 132. maddesinde TCK. nun 522. maddesinin tatbik edilemiyeceğine dair bir güna kayıt ve muhalif hüküm bulunmamasına binaen bu maddenin tatbiki icab edeceği) yolundaki mütalaamız temyiz mahkemesinin 22/12/943 tarihli 3976/3693 sayılı kararile red edildiği gibi 21/1/944 tarihli 2774/199 sayılı Hey'eti Umumiye kararı da temyizin bu içtihadını müeyyit bulunduğundan artık ilamda sözü geçen 935 tarihli içtihada istinat caiz olmayacağından As.Muh.Us.K.nun 248. maddesinin 1 nci fıkrası mucibince tevhidini talep eder ve dosyayı umumi hey'ete tevdi eylerim.
TEMYİZ MAHKEMESİ TEVHİDİ İÇTİHAT HEY'ETİ UMUMİYE KARARI: T.C.K.nun
522.maddesinde mevzu ve esbabı muhaffefei takdiriye esasatına müntehi bulunan esasın Askeri Mahkemelerce As. C.K.nun maali suçlara müteallik (130,131,132,133.) maddelerini ihtiva eyleyen sekizinci faslından tatbikat yapılırken nazari dikkate alınabileceğine ait 28/Eylül/935 gün ve 478/386 sayılı hey'eti umumiye kararile bunun muhalif ve nakızı bulunan 21/2.kanun/944 gün ve 2774/199 sayılı hey'eti umumiye kararının tevhidi içtihat suretile bir kararda birleştirilmesi hususunda Müddeiumumiliğin 1/09/944 gün ve 2812 sayılı talepname ile vaki isteği tevhidi içtihat hey'eti umumiyesinde tetkik olundu.
Her iki kararların asılları ve TCK. nun Adliye Vekaletince 1928 tarihinde hakimlere mahsus olarak tab ve tevzii edilmiş olan (Ceza Kanunu Şerhi) eserle ve yine Adliye Vekaletince 1936 yılında Mahkemelere mahsus olarak tab ve tevzi edilmiş bulunan ( TCK. ve bu kanunun mevkii meriyete vazına müteallik kanun tadilleri ve esbabı mucibe layiha ve mazbataları) unvanlı eser mütalaa edildikten ve adı geçen kararlara da Raportörlük yapan Adli azaların izahatı dinlendikten sonra keyfiyet müzakere edilerek neticede:
T.C.K.nun gerek 522. ve gerekse 523.maddelerinde mevzu hal hakimlerin takdiren nazarı itibara alacakları esbabı muhaffefeye müteallik ve müntehi bulunması itibarile adı geçen K.nun 59.maddesinden mülhem ve ondan teşauup eden bir esasdan bulunmasına ve mezkur maddede icmalen vuku bulan takdiri tahfif sebebinin mücerred mali suçlarda tafsilini beyan ve şerh suretile hakime vasi selahiyeti takdiriye verilmiş olduğunu izah ve itmamdan ibaret olmasına ve T.C.K.nun 10.maddesi (Türk Ceza Kanunundaki alelitlak hükümlerin hususi ceza kanunlarının buna muhalif olmıyan mevaddi hakkında dahi tatbik olunacağını) tasrih etmek suretile bunun adı geçen kanunun 1-124.maddelerde münderiç ahkamı esasiyeye hasr ve kasreylememiş ve As. C.K.nun da hasseten bahsi geçen sekizinci faslına dahil mevad hakkında T.C.K.nun 522, 523.maddelerinin tatbik edilmiyeceğine ve edilemiyeceğine dair bir güna kaydı ihtirazi ve muhalif hüküm dahi mevcut ve münderiç bulunmamış ve As. C.K.nun zikri geçen maddelerinin bir kısmı vahim, az vahim halleri Türk Ceza Kanununun 59, 522, 523. maddelerindeki esaslardan gayri bir tasniften ibaret olduğu görülmüş olmasına mebni birinci heyeti umumiye kararının tesisine amil bulunan esasların daima suçlu lehine düşünmek ve failin lehinde olan ahkamın tatbik ve infazı gibi hukuku ceza prensiplerine istinat eylediği anlaşılmıştır. Binaenaleyh Askeri Muhakeme Us. K.nun 248.maddesinin 3.No.lu bendinde tasrih kılındığı üzere bundan evvelki mukarrerata müessir olmamak kaydile T.C.K.nun 522 ve 523.maddelerinin Askeri C.K.nun (130, 131, 132 ve 133.) maddelerinden tatbikat yapılırken nazari itibare alınması lazım geleceğine 25/1.Tes./944 tarihinde bir muhalif reye karşı ekseriyetle karar verildi.
MUHALEFET: Askeri Temyiz Mahkemesi Hey'eti Umumiyesinin 21/2.Kanun/944 tarihli ve 2774 esas 199 karar sayılı kararı mevzuat hükümlerine daha uygun bulunduğu cihetle bu bapta tevellüt eden içtihat ihtilafının bu karar dairesinde tevhidi muvafık olacağı reyindeyim. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy