(1412 S. K. m. 14)
Çeşitli suçlardan sanık Kurmay Albay Nedim ERENSOY hakkında disiplin noktasından davanın nakli M.S.B.lığından talep edilmekle dosya bu kerre savcılığın davaların nakline dair mübayin kararların birleştirilmesi talebi ile ve 27 Kasım 946 tarihli tebliğnamesi ile Genel kurula gelmiştir.
TEBLİĞNAMEDE: Askeri Yargıtay 2.Ceza Dairesinin 19 Kasım 1946 tarih ve 4525/4448 nolu kararında (olayda henüz açılmış bir dava olmadığına göre nakli istemi bahis konusu olamıyacağı) yazılı bulunmasına ve bu kararın verilmesine sebep olarak da As. Y.U.K.nun 24/2 ve C.Us. K.nun 14.maddelerindeki (dava) kaydına istinat ettirildiği gösterilmekte isede:
1- As. Y.U.K.nun 24/2.maddesinin mevcudiyeti C.Y.Us. K.nun 14.maddesini teemmül ve nazara almak veya bu maddeden mana istinbat ve istihraç eylemek yersiz olmakla beraber her iki maddedeki (dava) kelimesi mücerret kamu hakları davasının açılmış olacağını behemehal şart kılmayıp vukua gelen olayın ilerde suç sayılabileceği durumu karşısında-ihlal edilen kamu ve şahsi haklar sebebi ile-alakalı merci ve şahısların harekete geçerek dava ikameleri mümkün görülebilen bütün hadiselere şumulü aşikar bulunduğuna,
2- Yine mezkür maddelerdeki (tahkikat) kelimesini ifade eylediği hukuki manasına göre yalnız ilk ve son soruşturmalara hasrı ve kasrı doğru olmayıp davanın bütün safhalarına ve dolayısı ile hazırlık soruşturmasına da şamil bulunacağı şüphesiz olduğuna,
3- Ve yine As. Y.Us. K.nun 24/2. maddesindeki (mahkeme) tabirinin medlulünde yine As. Y.U.K.nun kabul eylediği prensiplere uygun olarak mahkemenin teşkilini ve toplanmasını emredebilen ve nezdinde mahkeme teşkiline cevaz verilen adli amirlerin refakatlarındaki adli organların dahi mevcut bulunduğuna,
4- Kanundaki (tahkikat) kelimesinin sadece ilk ve son soruşturmalara münhasır oluşunun kabulü halinde ağır cezayı müstelzim olmayan ve bu itibarla ilk soruşturmalarından sarfınazar edilen fakat mahallinde yapılması mahzurlu görülen hadiselerin yapılması gereken hazırlık tahkikatlarının (yani bu safhadaki davanın) başka bir yere nakline imkan bırakılmamış ve mahzura rağmen bu tahkikatın mahallinde icra edilmesinde icbar edilmiş bulunacağına,
5- As. Y.U.K.nun (amiri adli) başlıklı ikinci faslına giren 24.maddesine ikinci bir fıkra olarak 4033 no.lu kanunla ilave edilen (naklidav) müessesesinden, kanuni sevk ve teklif eden M.S. Bakanlığı da yukarıda sededilen mütaleaya istihraç ve bu mütaleaya mutabık olarak bir kısım hadiseleri Askeri Yargıtaya sevk ederek tahkikat mahallerini değiştirmiş ve tatbikat da bu şekilde teessüs eylemiş bulunduğuna göre tarih ve numarası yukarıda yazılı daire kararı musip görülmediği savcılıkça mütalaa olunmakta ve bilhassa bu daire kararına mübayin olarak evvelce ittihaz buyrulan 7/1.Teş./944 tarih ve 4063/3106 ve 1 Nisan 1946 tarih ve 1170/1328 no.lu 2.daire kararı da mevcut bulunmaktadır.
Bu suretle içtihat ve kararlarda vukua gelen aykırılıkların As.Y.U.K.nun 248/3.maddesi gereğince birleştirilmesine karar verilmesini ister ve dosyayı Genel kurula sunarım.
ASKERİ YARGITAY GENEL KURUL KARARI: İkinci ceza dairesinde As.Y.U.K.nun 24.maddesinin 2.bendindeki.........dava kaydına göre henüz dava açılmamış olduğundan M.S.B.nın davanın nakli isteminin REDDİ, gerekçesi ile ittihaz olunan 19 Kasım 1946 gün ve 4525 esas ve 4448 karar sayılı kararı ile bu karara aykırı olarak davanın nakli hakkında 2.Ceza dairesince müttehaz 7 Ekim 1944 gün ve 4063 karar ve 3106 esas sayılı 1.ceza dairesinin 1 Nisan 1946 gün ve 1170/1328 sayılı kararlarının birleştirilmesi için savcılığın 27 Kasım 1946 gün ve 4525/4760 sayılı yazısı ile istenmiş ve keyfiyet genel kurulca incelenerek aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: As. Y.U.K.nun 24.maddesindeki tahkikat kelimesinin mutlak ifadesine göre davanın nakli isteminin tebliğnamede açıklandığı üzere her soruşturma safhasında yapılabileceğine 24 Aralık 1946 tarihinde çoklukla karar verildi.
AYRIŞIKLIK: As. Y.U.K.nun 24.maddesi 2 nci bendinde ve ceza mahkemeleri usul kanunun 14.maddesinin ikinci fıkrasındaki (dava) kaydından davanın nakli isteminde bulunabilmek için As. Y.U.K.nun hükümleri dahilinde evvelemirde görevli mercice dava açılmış olması icap etmektedir.
Halbuki olayda henüz böyle bir kamu davası açılmamış olduğuna göre M.S.B.nın davanın nakli istemi yerinde olmadığından, dosyanın mahalline iadesine icap edeceği düşünce ve kanaatindeyiz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy