(1632 S. K. m. 66)
Askeri Yargıtay Genel Kurulunun 10 Şubat 1948 gün ve 3485, 16 Mart 1948 gün ve 1279, 16 Nisan 1946 tarih ve 746 sayılı ve 30 Mart 1948 gün ve 265 sayılı genel kurul kararları arasında mevcut mübayenetin kaldırılması için bu hususa müteallik dava evrakı savcılığın 16.11.1948 tarih ve 3168/3364 sayılı tevhidi içtihat talebini havi tebliğnamesiyle gelmiştir.
TEBLİĞNAMEDE: Memuren bir mahalle gönderilen erlerin bu memuriyete taalluk eden ve memuriyet sebeplerinin esasını teşkil eden vazifeleri ikmal eyledikten sonra birliklerine dönmeyerek memleketlerine veya ahar mahallere savuşanların hareketi vakıalarının mahiyeti hakkında önceleri Yargıtay'ın birinci ve ikinci daireleri ile Genel kurulunca muhtelif içtihatlarda bulunulmuş ve bu inanların en nihayet tevhidi içtihat genel kurulunca 16 Nisan 1946 gün ve esas 746 sayılı kararla (.....vazifenin isbatı vücut etmeğe mecbur kıldığı mahalden mazeretsiz altı günden fazla uzaklaşanlar hakkında müstakil bir ceza tayin edilmiş bulunmasına nazaran olayda tatbiki gereken kanun ve ilgili maddenin ancak As.C.K.nun 66.maddesinin (A) fıkrası olacağına ve bu emsali hadiselerde tatbikat yapılması adı geçen maddenin metnine uygun düşeceğine ve binaenaleyh böylelikle mübayin kararların bu şekilde birleştirilmesine ) genel bir prensip tesis edilmişdi. Bu inanlar vahdetinden sonra birinci ve ikinci dairelerden buna aykırı olarak çıkan kararlara karşı memuriyetimizce zamanında ve miadında itirazatda bulunulmuş ise de bu itirazlarımız (yerinde görülmediğinden reddi) formalitesi ile müsmer olamamış ve böylelikle maruz muahhar daire kararları kesinleşmiş bulunmaktadır. Halbuki As. Y.U.K.nun 248. maddesinin (3) sayılı bendinin son fıkrasında sarahaten belirtildiği veçhile (tevhidi içtihat kararının evvelki mukarrarata tesir edemeyeceği ve fakat kanunun bu ibaresindeki mefhumu muhalif itibari ile bundan sonraki mukarrareta müessir olacakları) cihetle bunun hüküm tesisinde gözetilmesi bir zarureti hukukiye ve lazimei kanuniyedir. Bu vecibe bakımından hükümetçe resmi gazete ile de (Yargıtay'ların tevhidi içtihatları) neşir ve tamim edilmekle beraber özel olarak neşredilmekte ve bütün adli amirliklere dağıtılmakta bulunan adalet dergisinde dahi yer almaktadır. Binaenaleyh arz ve izah olunan sebeplerden ötürü bahis konusu kararların tasdikli birer örnekleri bağlanmış olduğundan keyfiyetin genel kurul tevhidi içtihad kurulunca incelenerek inanların te'lif ve tevhidi talebi ile belgeler yüksek başkanlığa sunulur.
ASKERİ YARGITAY GENEL KURUL KARARI: 1-Savcılığın 16 Kasım 1948 tarih ve 3364/3168 sayılı inanların birleştirilmesi istemine ekli 10 Şubat 1948, 16 Mart 1948, 30 Mart 1948 ve 16 Nisan 1946 tarihli dört genel kurul kararlarından:
A-10 Şubat 1948, 16 Mart 1948, 16 Nisan 1946 tarihli genel kurul kararları ile bir askeri şahsın memuriyetten avdeti esnasında kıt'asından veya vazifenin isbatı vücut etmeğe mecbur ettiği mahalden uzaklaşanların eylemlerinin As. C.K.nun 66. maddesinin (A) bendi tarifatına dahil suçlardan olduğu kabul edilmiş olması itibari ile bu kararlar arasında bir mübayenet görülmemiştir.
B-30 Mart 1948 tarihli genel kurul kararında; 13 Şubat 1948 tarihli daire kararında sanığın soruşturma noksanına matuf temyiz isteği yerinde görülerek hüküm bozulmuş olduğundan mahalli mahkemece bu cihetlerin ikmalinden sonra hüküm tes'isi lazım geleceğinden bu sebeple savcılığın itirazının reddine karar verilmiş isede daire kararına karşı vaki itiraznamesi münderecatına göre sanığın firar etmeyip vazifeli olarak gönderildigine mütedair temyiz sebebinin dairece ve savcılığın itirazi üzerine de genelkurulca kabul edildiği anlaşılmış olmakla işbu genelkurul kararı ile 1 sayılı bendde gösterilen genelkurul kararları arasında mübayenet görülmüştür.
2-Yukarıda mübayenetleri belirtilen kararlar incelendikçe:
Memuren bir yere gönderilen askeri bir şahsın memuriyetin ifasından sonra doğruca kıt'a veya müessesesine (yani vazifenin isbati vücut etmeğe mecbur ettiği yere) dönmesi icabeder. Her hangi suret ve vesile ile izinsiz köyüne veyahut sair bir tarafa giderek kıt'a veya müessesine iltihakda gecikmek izinsiz kıt'a veya vazifenin isbatı vücut etmeğe mecbur ettiği mahalden uzaklaşmak demektir.
As. C.K.nun 66.maddesinin (A) bendi ise kıt'asından veya vazifenin isbatı vücut etmeğe mecbur ettiği mahalden izinsiz uzaklaşanları tecziye etmiş ve bazı sebeplerden 68. ve 73.maddelerindeki kanuni tahfif sebeplerle cezayı azaltmıştır.
Bu sebeplerle 10 Şubat 1948, 16 Mart 1948 ve 16 Nisan 1946 tarihli genelkurul kararları veçhile memuren bir yere gönderilen askeri bir şahsın bu kabil eylemlerinin As. C.K.nun 66.maddesinin (A) bendi tarifatina dahil suçlardan olduğu sonucuna varılmış ve bu suretle inanların birleştirilmesine 30 Kasım 1948 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy