(1632 S. K. m. 3)
Askeri Temyiz Mahkemesi 1.Ceza dairesinin 24.9.1951 gün ve esas 1109 karar 1082 sayılı ilamı ile 2.Ceza dairesinin 12.7.1952 gün ve 1220 esas ve 1162 karar sayılı kararı ile buna muhalif bir içtihad te'sis edilmiş olmakla bu kararlar arasındaki mübayenetin kaldırılması hususunda M.S. V.nin 14.1.1953 gün ve 53/372 sayılı yazısı ile Md. U.liğin 29.1.1953 günlü tebliğnamesiyle gelmiştir.
TEBLİĞNAMEDE: Ceza Hukuku bakımından askeri şahıslardan ma'dut olan talebelerin emre itaatsizlik ve itaatsizlikte ısrar gibi sırf askeri suçları işleyebilecekleri ve bunlardan dolayı cezalandırılabilineceği Askeri Temyiz Mahkemesi 1.Ceza dairesinin 24.9.1951 gün ve esas 1109 ve 1082 karar sayılı ilamı ile içtihad edilmiş iken ahiren 2.Ceza dairesinin 12.7.1952 gün ve 1220 esas ve 1162 karar sayılı kararı ile buna muhalif bir içtihad te'sis edilmiş bulunmaktadır. Yekdiğerine mübayin olan bu ilamların birer suretleri ile Milli Savunma Vekaletinin bu hususdaki yazısı bağlıdır.
As. Mah.Us. K.nun 248.maddesinin 3 no.lu bendi gereğince içtihadların tevhidini ister, keyfiyeti umumi hey'ete arz ederim.
ASKERİ TEMYİZ TEVHİDİ İÇTİHAT HEY'ETİ UMUMİYE KARARI: Askeri şahıslardan ma'dut olan askeri talebelerin emre itaatsizlik ve emre itaatsizlikte ısrar gibi sırf askeri suçları işleyebilecekleri ve bu suçlardan ötürü cezalandırılabilecekleri As. Temyiz Mahkemesi 1.Ceza dairesinin 24.9.1951 gün ve esas 1109 ve 1082 sayılı ilamı ile içtihad edilmiş iken ahiren 2. Ceza dairesinin 12.7.1952 gün ve 1220 esas ve 1162 karar sayılı kararı ile buna muhalif bir içtihad te'sis edilmiş bulunduğu cihetle yekdiğerine mübayin iki kararın As. Usulün 248.maddesi mucibince birleştirilmesi Md.U.liğin tebliğnamesiyle istenmesi üzerine tebliğname muhtevası ve bağlısı iki karar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
As. C.K.nun 3.maddesinde (askeri talebeleri) de (askeri şahıslar meyanında saymış olması askeri lise ve orta okul öğrencilerinin (askeri itaat ve inkiyadı bozucu) fiilleri işliyebilirler, manasına gelmemektedir.
Şöyle ki:
1- Askeri lise ve ortaokul öğrencilerinin askeri mükellefiyet çağında bulunmamalarına ve henüz askeri bir mükellefiyet ve taahhüd altına girmek medeni ehliyetini haiz olmamalarına,
2- Okula girmezden evvel velilerince akdedilen mukaveleye göre taahhüd edilen tazminatı (okul masraflarını) ödemek suretiyle okullarından her zaman ayrılabilmelerine ve bu suretle her vakit (askeri talebeliği) bırakabileceklerine,
3- Askeri lise ve orta okul tabirindeki (askeri) kelimesini, Ordu dahili hizmet kanunundaki (asker) anlamı ve tarifi meyanına sokmağa ve bu mefhum içinde öğrencilerin durumlarını mütalea etmeye imkan olmamasına;
4- Bu öğrencilerin durumları mütalea edilirken As. C.K.nun 3.maddesindeki (askeri şahıs) kaydını mücerred değil, bu öğrenciler için mevcut mevzuatı, diğer mevzuatla birlikte, kül olarak mütalea ve tetkik icabedeceğine,
5- As. C.K.nun 3.maddesi, bu kanunun sureti umumiyede hükmüne tabi olan eşhası ta'dat eden bir tarif olup, öğrencilerin sıfatları itibarile işlemeleri mümkün olan suçlarda askerler gibi muameleye tabi olacaklarını beyan mahiyetinde olduğuna, yoksa askerlik sıfat ve mükellefiyetini taşıyan (askerler) olduklarına delalet edemeyeceğine binaen;
Askeri lise ve orta okul öğrencileri sırf askeri suçlardan olan (emre itaatsizlik, itaatsizlikte ısrar) gibi suçları işleyemezler.
Bu itibarla mevcut içtihadların bu esas dahilinde birleştirilmesine 11.12.1953 tarihinde ekseriyetle karar verildi.
MUHALEFET SEBEPLERİ: As. C.K.nun 30.maddesi askeri talebeleri Askeri şahıslar meyanına taadad etmiş ve burada Harp Ok. veya lise talebesi diye bir tarif yapmıyarak bütün askeri talebeleri âm ve şamil bir ifade ile çerçevesi içine almıştır. Bu itibarla askeri lise talebelerinin de As. C.K.nuna göre tecziyeleri icab edeceği aşikardır. Ancak kanun negibi hallerde askeri lise talebesinin As. C.K.nuna göre tecziye edilemiyeceğini tasrih etmiştir.
Meselâ; C.Kanunun 23.maddesinin (D) bendi (askeri lise talebelerine kısa hapis cezası verilemez) demekte olduğundan bunlara (göz, oda, katıksız hapis) cezalarının verilemiyeceği ve bunun mefhum muhalefetinden de As. C.K.nunu hükmüne tabi oldukları bir def'a daha anlaşılır.
Tevhidi içtihat kararının 4.maddesinde temas olunduğu gibi As. C.K.nun 3.maddesindeki askeri şahıs kayıdını bu öğrenciler için mevcut diğer mevzuatla birlikte kül halinde mütalea etsek dahi ayni neticeye varmış oluruz. Zira diğer mevzuatta da buna muhalif hüküm mevcud olmayıp bil'akis askeri lise talebelerinin As. C.K.hükmüne tabi olduklarına dair âmir hükümler vardır. 941 tab'ı (D-97) talimatının 122.maddesi ve gerekse halen yürürlükte olan 949 tab'ılı kara askeri lise ve gedikli hazırlama orta okulları talimatının 95.maddesi askeri okulların taltif ve tecziye hususunda askeri kanunlara ve disiplin talimatına tabi olduğunu sarahatan zikretmiştir. Şu hale göre As. C.Kanununda ve mektep talimatında bu şekilde kat'i hükümler mevcud iken askeri lise talebesinin As. C.K.nuna tabi olmayıp T.C.K.nunu hükmüne tabi olduklarını düşünmekte kanaatımızca bir isabet bulunmamaktadır.
Mektep disiplin talimat mevcut ise ve bir askeri lise talebesinin işlediği bir fiilin talimatta cezası varsa evvelemirde o talimata şayet disiplin talimatında bir hüküm yoksa o vakit T.C.K.nuna göre değil ancak As. C.K.nuna göre ceza tayini icap etmektedir. Askeri ve sivil liselerin tevhidi tedrisat kanununa tabi olmaları askeri lise talebesinin umumi kültür bakımından sivil lise talebesinden geri kalmamalarını te'min maksadına matuftur. Askeri lise talebeleri Harp okuluna ve subaylığa menba teşkil eden ve bu itibarla askeri bir ruh ve bir disiplin ile talebe yetiştiren birer ilim müessesesidir.
Talebelerin iaşe ve ilbaslari Milli Savunma bütçesinden yapılır. Askeri lise müfettişliğine bağlı olup talebeleri de Askeri kisveyi taşırlar. Bundan başka As. C.K.nunda bu talebelerin bazı muayyen suçları da düşünülerek bu suçlara ayrıca ceza konulmuş bulunmaktadır. Mesalâ herhangi sivil bir lise talebesinin okuması memnu olmayan ve T.C.K.na göre bir suç da teşkil etmeyen hallerde aynı kitabı askeri lise talebesi okur veya taşırsa ve Erkânı Harbiyei Umumiyece bu kitabı askeri talebenin okuması men edilmiş ise As. C.K.nun 154.maddesinin 2.fıkrasına göre talebenin disiplin kurulunun vereceği bir karara itirazı halinde bu karar Askeri mahkemeler tarafından As. C.K.nun hükümleri çerçevesinde tetkik ve bir hükme bağlanır. Askeri Lise talebesinin T.C.K.na tabi olduğu kabul olunursa o halde As. C.K.nunda bir haşiv var demektir ki vaz'ı kanuna böyle bir hata asla atf edilemez. Şu halde bu keyfiyette askeri lise talebelerinin As. C.K.na ve askeri mahkemelere tabi olduklarını gösteren birer delildir. Eğer bu talebelerin As. C.K.na tabi olmadığı kabul olunursa bu maddenin mahal tatbiki de yok demektir.
5401 sayılı kanunun da hadise ile bir ilgisi görülememiştir. Zira bu kanun Askeri öğrencilerden başarı gösteremiyenler hakkındaki yapılacak muameleyi gösteren yedi maddelik bir kanundur. Bunun birinci maddesi askeri lise ve ortaokullar talebelerinden ayni kanunun 2.maddesinin (C) fıkrasında yazılı sebepler dışında çıkarılan öğrencilerin askerlik kanunu hükümlerine tabi olmak üzere serbest bırakılacaklarını 2 ve müteakib maddeleri ise; Harp okulları ile Ordu hesabına diğer yüksek öğretim kurumlarında bulunan öğrencilerden dersten başarı gösteremeyen, sağlık durumları müsaid olmıyan ve As. C.K.nun 154.maddesi hükmü uygulanan talebelere yapılacak muameleyi göstermektedir ki tevhidi içtihad kararının alınmasını icab ettiren kararlardaki hadise ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Bu kanuni sebeblerle tevhidi içtihat kararına muhalifiz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy