(765 S. K. m. 455, 459)
KARAR METNİ: Askeri Temyiz I nci Ceza Dairesinin 15/10/957 tarih ve 57/3619/2943 ve Umumi Temyiz Mahkemesinin 4 ncü Ceza Dairesi 5/5/1948 tarih ve 541/4994, 4/1/952 tarih ve 50/50, 11/4/954 tarih ve 3748/4849 ve Ceza Hey'eti Umumiyesinin 9/2/953 tarih ve 4/28-19 sayılı muhtelif Daire ve Hey'eti Umumiye Kararları arasında mevcut mübayenetin kaldırılmasına mütedair dava evrakı Müddeiumumiliğin 14/5/958 ve 8/7/958 tarihli tebliğnamelerile Umumi Hey'ete gelmiştir.
14/5/1958 TARİHLİ TEBLİĞNAMEDE: T.C.K.nun 455,459 ve 4683 sayılı kanunla muaddel T.C.K.nun 480 ve 482.maddelerinde mevcut (bir kaç kişi) tabirini, bu baptaki Umumi Temyiz Mahkemesi Daire ve Hey'eti Umumiye kararlarına tebean ikiden fazla kimseye mahmul olarak kabul ve o suretle tatbikat yapılmakta iken bu kerre Askeri Temyiz Mahkemesi I.C.D.ce müttehaz 15/10/957 T.ve 57/3619/2943 sayılı kararda bir kaç kişi tabirinin birden ziyadeye mahmul olduğu içtihad edilmiştir.
Bu suretle Umumi Temyiz Mahkemesinin (4.C.D.5/5/948 T.ve 4994/541, 4/1/952 T.ve 50/50, 11/4/952 T.Ve 3748/3849 ve Ceza Hey'eti Umumiyesinin 9/2/953 T.ve 4/28/-19 sayılı) bu mevzudaki muhtelif daire ve Hey'eti Umumiye kararlarına aykırı bir içtihatta bulunulmuş olması itibarile yekdiğerine mübayin işbu içtihatların As. Muh. Us. K.nun 248/2. maddesi mucubince birleştirilmesi hususuna delalet buyrulmasını saygı ile arz eylerim.
8.7.958 TARİHLİ EK TEBLİĞNAMEDE: Vazıı kanun T.C.K.nun 455/1 maddesi ile tedbirsizlik veya meslek veya sanatta acemilik veya nizamat ve evamir ve talimata riayetsizlik ile bir kimsenin ölümü halinde gerekli müeyyideyi vaz eyledikten sonra 2.fıkrasında bir kaç kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü ile birlikte bir veya birkaç kişinin mecruhiyeti hallerini derpiş eylemiştir.
Maddenin 2. fıkrasındaki bir kaç kişi tabirinin ikiden ziyadeye mahmul olduğu mütalaa olunduğu takdirde iki kişinin ölümü halinde kanunun herhangi bir müeyyideyi ihtiva eylememesi itibarile I. fıkra hükmünün tatbiki zarureti kendiliğinden mezahür eder. Bu takdirde ise bir kişinin ölümü ile birlikte bir kişinin de mecruhiyetine sebebiyet verilmiş ise bir evvelkine nazaran daha ağır bir müeyyide tatbiki zarureti hasıl olur.
Bu itibarladır ki vazıı kanunun, bir kaç kişi tabiri ile birden ziyadeye kasdetmiş olduğu mütalaasile evrak Umumi Hey'ete sunulur.
TEMYİZ KARARI: T.C.K.nun 455,459 ve 4683 sayılı kanunla muaddel aynı kanunun 480 ve 482 maddelerinde mevcut (bir kaç kişi) tabirinin T.C.K.nun 459.maddesinin tatbikatı sebebile Adliye Temyiz Mahkemesi 4.Ceza D.nin 23.11.949 tarih ve 14951/12654, 4/1/951 tarih ve 50/50 ve Ceza Umumi Heyetinin 9/2/953 tarih ve esas 28/4 ve karar 19 sayılı kararlarında ikiden ziyadeye mahmul bulunduğu ve yine Adliye Temyiz Mahkemesi Ceza Umumi Hey'etinin 19/3/945 tarih ve esas 84/4 ve karar 82 sayılı kararile de T.C.K.nun 480.maddesindeki ihtilat unsurunun en aşağı üç şahsın madde ihtiva eden hakarete şahadet etmeleri tahassül edeceği içtihad edildiği halde Askeri Temyiz Mahkemesi I nci Ceza Dairesinin 15/10/957 tarih ve 2943/3619 sayılı kararlarında T.C.K.nun 455 maddesinde münderiç bir kaç kişi tabirinin birden ziyadeye mahmul bulunduğu içtihad edilmiş olması itibarile Adliye Temyiz Kararlarile Askeri Temyiz Mahkemesi Kararları arasında vukubulan işbu mübayenetin As. Muh. Us. K.nun 248/2.maddesi uyarınca ve kararların birleştirilmesi yolu ile giderilmesi As. Temyiz Mahkemesi Başmüddeiumumiliğinin 14/5/958 gün ve 2166/2066 sayılı tebliğnamesile istenilmiş ve 8/7/958 tarih ve aynı sayılı tebliğnamesinde de iki kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü ile birlikte bir kişinin de mecruhiyetine sebebiyet verilmiş ise vazıı kanunun (1) fıkraya nazaran daha ağır bir müeyyidenin tatbikini derpiş eylemiş olması itibarile işbu fıkrada yazılı bir kaç kisi tabirinin birden ziyadeye mahmul olması icab ettiği mütalaasında bulunarak mes'elei Hukukiyenin tezekkürü umumi hey'ete tevdi edilmiştir.
Yekdiğerine mübayin bulunduğu belirtilen kararlar ve Başmüddeiumumiliğin müteleası tetkik olunduktan sonra icabı düşünüldü:
1 - T.C.K.nun 480 maddesinin 6123 sayılı kanunla tadilinden evvelki metninde münderiç birkaç kişi tabirinin ihtilat unsuru ile birlikte mütalaasının zaruri ve ihtilatın ise toplu veya dağınık müteaddit şahısların mevcudiyetine vabeste bulunması itibarile bu maddede mevcut birkaç kişi tabirinin ikiden ziyade mahmul bulunmasında tereddüt edilmemek ile Adliye Temyiz Mahkemesi Ceza Hey'eti Umumiyesinin 19/3/945 tarih ve esas 84/4 ve karar 82 sayılı kararının münhasıran T.C.K.nun 480 ve müteakip maddelerine maksud olarak mütalaası icab eder.
Bu itibarla mezkur kararla Askeri Temyiz Mahkemesi I.Ceza Dairesinin buna muhalif olduğu bildirilen kararının birleştirilmesine mahal görülmemiştir.
2 - T.C.K.nun 455.maddesinin (1) nci ve 459 maddesinin (1 ve 2 nci) fıkralarında yalnız bir tek şahsın suçdan zarar görmesi hali derpiş olunduktan sonra 455.maddenin (2) ve 459 maddenin (3) fıkralarında müteaddit şahısların suçdan zarar görmeleri halinde müeyyidenin daha ağır olması esasına gidilmiştir.
Her iki maddede mezkur birkaç kişi tabirinin ikiden ziyadeye hamledilmesi takdirinde 455.maddenin tatbiki vesilesile iki kişinin ölümü, bir kişinin ölümü ile iki kişinin mecruhiyeti, iki kisinin ölümü ile birlikte bir veya iki kişinin mecruhiyeti ve 459.maddenin (3) fıkrasının tatbiki sebebile de iki kişinin birinci veya ikinci fıkralarda yazılı derecede mecruhiyeti hallerinde ya kanunda bazı boşlukların bulunduğu veya sayılan bu hallerin her birinin müstakil birer suç olduğunun kabulü ile o suretle tatbikat yapılması zarureti kendiliğinden belirir. Vazıı Kanunun bazı fiilleri müeyyidesiz bıraktığı ve böylece ihmal eylediği düşünülemez. Binaenaleyh bir kaç kişi tabirinin ikiden ziyade mahmul bulunduğunun kabulü halinde 455.maddenin şumulüne girer şekilde suç neticesi iki kişi ölmüş veya 459.maddenin (I ve 2.) fıkralarına girer şekilde iki kişi yaralanmış ise bunlar hakkında madde hükmünün bir kişinin öldüğü ve bir kişinin yaralandığı şekilde ayrı ayrı tatbikile cezaların içtimaına gidilmesi icab edecektir. Halbuki mezkur suçlar bir fiil neticesi meydana gelmiştir.
Bu gibi hallerde kanunumuzun kabul ettiği sistem en ağır neticeye göre ceza verilmesi nazariyesinden mülhem olup yukarıda izah edildiği şekilde tatbikat yapılması ise kanunumuzun kabul ettiği bu esasa tamamen aykırı düşmektedir.
Kaldı ki, birkaç kişi tabiri lügat manası itibarile de gayri muayyen miktardaki bir çoğunluğu ifade eder. Çokluğun ise birden ziyadeye mahmul bulunduğunda tereddüt edilemez.
NETİCE İTİBARİLE: Yukarıdaki mülahazalara binaen TCK. nun gerek 455.Ve gerekse 459.maddelerinde geçen bir kaç kişi tabirinin birden ziyade mahmul bulunduğuna ve yekdiğerine mübayin bulundukları belirtilen kararların As. Mah.Us. K.nun 248/I.maddesi mucibince bu yolda birleştirilmelerine 26.12.958 tarihinde karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy