(765 S. K. m. 312)
KONU: Cemiyetin muhtelif sınıflarını umumun emniyeti için tehlikeli bir tarzda kin ve adavete tahrik suretiyle T.C.K.nun312.md.hükmüne aykırı davranış suçundan dolayı muhtelif Synt.As.Mah.leri tarafından verilen hükümlerin temyiz incelemesi sırasında As.Yrg.1., 3. ve 4.D.Kararları arasında, görev konusunda meydana gelen farklı görüşlerin 127 S.K.nun 13.md.si gereğince içtihatları birleştirme kurulunda incelenmesinden ibarettir.
İNCELEME: 1-Sanık sivil kişinin üzerinde taşıdığı (Zam, Zam, Zam, ucuzluk ne zaman), (İşçiler, Köylüler, Askerler, Yurtseverler, Halk düşmanlarının zulmüne baş kaldırın), (kahrolsun işsizliği, pahalılığı yaratan Amerikancı iktidar, yaşasın bağımsız Türkiye), (Faşizim, Amerikancı patronların, Paşaların zorbalık düzenidir) şeklindeki yazıları ihtiva eden ve tab'i aletleriyle çoğaltılan bildirilerden ilk ikisinden bir kaç tanesini 8.4.1971 günü (Sıkıyönetim ilanından evvel) ve Kütahya Cinigardaki sütunlara (Sıkıyönetim bölgesi dışında) yapıştırılıp asmak suretiyle cemiyetin muhtelif sınıflarını umumun emniyeti için tehlikeli bir tarzda kin ve adavete tahrik eylediği sabit görülerek Eskişehir Sıkıyönetim Askeri Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmü sanık vekillerinin temyizi üzerine As. Yargıtay 3 ncü dairesinde incelenmiş ve sübuta, fiilin suç teşkil etmediğine ve bilirkişi mütalaasının alınmadığına ilişkin temyiz sebepleri red edilmek suretiyle hüküm 10.8.1971 gün ve 1971/333 esas, 1971/334 karar sayılı ilam ile onanmış ve bu suretle Sıkıyönetim Askeri Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olduğu zimnen kabul edilmiştir.
2- Sanık Sivil kişinin Ankara'dan getirilip kendisine verilen (Zam, Zam, Zam, ucuzluk ne zaman), (İşçiler, köylüler, askerler, yurtseverler halk düşmanlarının zulmune baş kaldırın), (Kahrolsun İşsizliği, pahalılığı yaratan Amerikan iktidar, yaşasın bağımsız Türkiye), (Faşizm, Amerikancı patronların, ağaların, paşaların zorbalık düzenidir.) cümlelerini ihtiva eden 6x8 ebadındaki arkası zamklı beyaz kağıt üzerine matbaa harfleri ile yazılmış beyannameleri Saruhan ilçe merkezinde (Sıkıyönetim bölgesi dışında) ve 15.4.1971 tarihinde ve daha sonra (Sıkıyönetim ilanından evvel) herkesin okuyabileceği yerlere yapıştırmak suretiyle Cemiyetin muhtelif sınıflarını umumun emniyeti için tehlikeli bir tarzda kin ve adavete tahrik eylediği sabit görülerek İzmir Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesince Mahkumiyet kararı verilmiş, sanıklar vekili tarafından vaki temyiz talebi üzerine Askeri Yargıtay 1 nci dairesinde gerekli inceleme yapılmış ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununun 13 ve 15 nci maddelerine istinaden suçu Sıkıyönetim ilanı ile ilgili bularak kendisini görevli kabul eden Askeri Mahkemenin hükmünde kanuna aykırı bir cihet görmediğinden, 4.10.1971 gün ve 1971/375 esas, 1971/373 karar sayılı ilamı ile hükmü onamıştır.
3- Sanık sivil kişinin yazı işleri müdürü ve yazarı bulunduğu Zonguldakta 15 günde bir yayınlanan (Sömürücüye yumruk) adlı gazetenin Mayıs 1969 tarihli 120 nci sayısında "Madenciler" başlıklı yazısı ile (Sıkıyönetim bölgesi içinde ve fakat Sıkıyönetim ilanından önce) işçi sınıfını fabrika yöneticileri aleyhine tehlikeli bir şekilde kin ve adavete tahrik ettiği iddia edilerek kamu davası açılmış, İstanbul 2 numaralı Sıkıyönetim Askeri Mahkemesince;
a) Fiilin Sıkıyönetim ilanından evvel işlenmesi,
b) Fiilin mahiyeti icabı eylemli bir kalkışma niteliğinde bulunmaması,
c) Sıkıyönetim Askeri Mahkemelerinde görülen davalarla alakalı olmaması, nedenleriyle görevsizlik kararı verilmiş ve nezdinde Askeri Mahkeme kurulan Komutanın temyizi üzerine Askeri Yargıtay 4 ncü Dairesinde tetkikat yapılarak,
Sanığa isnad olunan suçun Sıkıyönetimin ilanından iki yıla yakın bir zaman önce işlenmesi,
Müsnet suçun eylemli bir kalkışma mahiyetinde olmaması,
Sıkıyönetim Mahkemelerinde görülmekte olan davalarla irtibatlı bulunmaması, nedenleriyle temyiz sebepleri red edilip 28.9.1971 gün ve 1971/389 esas, 1971/400 karar sayılı ilam ile görevsizlik kararının onanmasına karar verilmiştir.
4- Askeri Yargıtay Başsavcılığının 15.10.1971 gün ve 1971/2124 sayılı yazılarında;
T.C.K.nun 312 nci maddesi hükmüne aykırı davranış suçundan dolayı İstanbul, İzmir ve Eskişehir Sıkıyönetim komutanlıkları nezdinde kurulan Askeri Mahkemelerce tesis edilen çeşitli hükümlerin Askeri Yargıtayda yapılan temyiz incelemeleri sonunda 3 ncü ve 4 ncü Daire kararı ile 1 nci daire kararları arasında farklı içtihatlar meydana geldiğinden bir uyuşmazlığın İçtihatları Birleştirme yoluyla çözümlenmesi istenmiştir.
MÜZAKERE VE GEREKÇE: Raportör üyenin konu ile ilgili raporu okunup, ilgili mevzuat ve gerekçeleri incelendi,
Konu bidayette usül yönünden müzakere edildi.
Her ne kadar Askeri Yargıtay Başsavcılığının 15.10.1971 tarihli yazılarında Askeri Yargıtay
3 ncü dairesinin 10.8.1971 gün 1971/333-334 sayılı kararı, 4 ncü dairesinin 4.10.1971 gün 1971/389-400 sayılı kararı ile 1 nci dairesinin 4.10.1971 gün ve 1971/375-373 sayılı kararları arasında aykırılık bulunduğu ileri sürülerek içtihatların birleştirilmesi talep edilmiş ise de; 3 ncü daire kararı ile 4 ncü daire kararının temas ettiği olayların "benzer olay" olduğu ve Sıkıyönetim Askeri Mahkemelerinin davaya bakmaya kendilerini görevli gördükleri ve her iki dairenin bu görüşü benimseyerek verilen mahkumiyet kararlarını onadıkları ve dolayısiyle 3 ncü daire kararı ile 4 ncü daire kararı arasında bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
3 ncü ve 4 ncü Daire kararları ile 1 nci Daire kararı arasında aykırılık müşahede edilmiş ise
de; T.C.K.nun 312 nci maddesine aykırı davranışların işleniş şekli, işlendiği yer ve tarih itibarıyla her zaman ayniyet göstermesine imkan olmadığından içtihatların Birleştirilmesi için bizatihi fiillerin temas ettiği kanun maddesinin aynı olması yeterli görülmeyip, bu fiillerin "Benzer Olay"lara taalluk etmesi gerekir.
Halbuki 3 ncü ve 4 ncü daire kararlarına konu olan olay Sıkıyönetim ilanından evvel, Sıkıyönetim bölgeleri dışında bir takım bildirilerin yapıştırılması suretiyle halkı kanuna itaatsizliğe ve cemiyetin sınıflarını kin ve adavete tahrik etmek olduğu halde 1 nci daire kararına konu yapılan olay Sıkıyönetim ilanından evvel Sıkıyönetim bölgesi içinde (Zonguldak da) yayınlanan "Sömürücüye Yumruk" adlı gazetede yayınlanan "Madenciler" başlıklı yazı ile işçi sınıfını fabrika yöneticileri aleyhine tehlikeli bir şekilde kin ve adavete tahrik etmektir.
Böylece işleniş şekilleri ve mahiyetleri ayrı ayrı olan ve birbirlerinden farklı bulunan olaylar hakkında, bu olayların özellikleri de dikkat nazara alınarak Sıkıyönetim Askeri mahkemelerince (görev meselesi) ayrı ayrı halledilmiş ve Askeri Yargıtay Dairelerince de hadiselerine maksut şekilde bu kararların onandığı anlaşılmıştır.
SONUÇ VE KARAR: Yukarıda izah olunan düşünce ve sebeplere dayanılarak,
1- Askeri Yargıtay 3 ncü dairesinin 10.8.1971 gün ve 1971/333-334 sayılı kararı ile 1 nci
dairesinin 4.10.1971 gün ve 1971/375-373 sayılı kararı Benzer olaylara taalluk edip, aralarında görev konusunun tayini ile ilgili aykırılık bulunmadığından,
2- 3 ncü ve 1 nci Daire kararları ile 4 ncü dairenin 4.10.1971 gün ve 1971/389-400 sayılı kararları arasında görev meselesinde aykırılık mevcut ise de olayların T.C.K.nun 312 nci maddesini ihlal etmesine rağmen mahiyetleri, işleniş şekilleri ve sonuçları itibariyle, Benzer olaylara taalluk etmediğinden ve farklı konuları kapsadığından,
127 Sayılı Kanununun 13 ncü maddesinin (A) bendi muvacehesinde adı geçen daire kararları arasında mevcut farklı içtihatların birleştirilmesine mahal olmadığına 29 Mart 1972 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy