(926 S. K. m. 127) (Subay Meslek Programları Yönetmeliği m. 29)
Türk Silahlı Kuvvetleri personeline yurt dışı izinlerinin verilme, personelin eğitim öğretim amacıyla yurt dışına gönderilme usul ve esasları 926 sayılı. Kanunun 127 nci maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yurtdışı Eğitim öğrenime Personel Gönderme Esasları Yönergesi (Gnkur. 2964)'nde düzenlenmiştir.
926 sayılı Kanunun 127 nci maddesinde yurt dışına eğitim öğrenim için gönderileceklere, eğitim öğrenim süresi kadar izin verileceği öngörülmüştür.
T.S.K. Yurt dışı Eğitim öğrenime Personel Gönderme Esasları Yönergesinin 3 ncü maddesinde Lisansüstü öğrenim tanımlanmış, 9 ncu maddesinde de Yurtdışında kalış süresi kurs, lisansüstü eğitim ve burs için eğitim öğrenim süresi kadar... şeklinde belirtilmiştir.
T.S.K. Subay Meslek Programları Yönetmeliğinin 29 ncu maddesinin 2 nci fıkrasında da ayrıca, subay öğrencilerin hem bu yönetmelik hem de devam ettikleri okulların yönetmelik hükümlerine tabi olacakları vurgulanmıştır.
1984 yılı yaz döneminde Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Fakültesini bitiren, 1 EYLÜL 1984 tarihinden itibaren ve aynı öğrenim kurumunda Biyo Medikal Mühendisliği Dalında Doktora öğrenimi görmesi için kendisine lisansüstü öğrenim izini verilen, doktora öğreniminin ilk iki yıllık teorik kısmını adı geçen Üniversitede geçiren Davacının; araştırma yapmak, doktora tezini hazırlamak ve öğreniminin geri kalan kısmını A.B.D. The University Of AKRON'da BiyoMedikal Enstitüsünde tamamlamak üzere 24 NİSAN 1986 tarihli başvurusuyla yurtdışı eğitim-öğrenim izini verilmesi talebinde bulunduğu, istemi Kara Kuvvetleri Komutanlığınca uygun karşılanarak 30 NİSAN 1986 gün ve PER:4085l786/Pln. ve Mslk.Ynt.3.Ks. 377 sayılı emirle ...Doktora öğrenimi tez safhası için iki yıl süreyle A.B.D.'ne izinli gönderilmesi...nin uygun görüldüğü, Davacının doktora öğrenimine gönderildiği Üniversitede Bölüm Başkanı tarafından Kalp krizi kroner yetmezliğinin erken teşhisi konusunda araştırma yapmak üzere doktora tez öğrenciliğine kabul edildiği, öğrenimde bulunduğu New Jersey Eyalet Üniversitesi RUTGERS Biyomedikal Mühendisliği Bölüm Başkanlığının yazıları ve Davacının 6 MAYIS 1988 günlü dilekçesinde; RUTGERS Üniversitesinde BiyoMedikal Mühendisliği Doktora öğreniminin 2 kısımdan oluştuğu, 48 kredilik 1 nci kısmın akademik kurslar ve çalışmalara ayrıldığı ve dört yıl süreli olduğu, 2 nci kısmın ise iki yıl süreli araştırma ve tez hazırlama safhasını içerdiği; 4 yıllık ilk periyodun iki yılını Boğaziçi Üniversitesinde tamamladığı, geri kalan kurs ve çalışmalar kısmının 2 yıllık bölümü ile iki yıllık araştırma ve tez hazırlama kısmının tamamını RUTGERS Üniversitesinde geçirmesi gerektiği aksi halde öğrenimini tamamlamış sayılamayacağı açıklanarak eğitim öğrenim süresinin EYLÜL 1990 tarihine kadar uzatılması önerilmiş, istek Gnkur.Bşk. lığının 21 HAZİRAN 1988 gün ve PER:401358GEN.AMİRAL/2 sayılı emri ile reddedilmiş, iki yıllık öğrenim izini sonunda (EYLÜL 1988'de) yurda dönmesi bildirilmiştir.
Davacı BiyoMedikal Mühendisliği Doktora öğreniminin ikinci aşaması olan araştırma yapmak ve tez hazırlama çalışmalarında bulunmak üzere yurtdışına izinli gönderildiği, yurtdışı izin emrinde öngörülmekle birlikte, nezdinde lisansüstü öğrenim yapacağı RUTGERS Üniversitesi BiyoMedikal Mühendisliği Bölümü Yönetmeliğinde kurs ve teorik çalışmayla ilgili birinci periyodun öğrenim süresi dört yıl, araştırma ve tez hazırlama çalışmalarının öğrenim süresi ise en az iki yıl olarak düzenlenmiştir. Davacının Boğaziçi Üniversitesinde geçirdiği iki yılı ders ve teorik çalışmalara ait olup, öğreniminin araştırma yapma ve tez hazırlama evresine dahil değildir.
Yurtdışı öğrenim izini uzatılmayarak yurda çağırılmasına ilişkin işlemin hukuka uygunluk denetimi yapılırken, yukarıda açıklanan yasal ve düzenleyici tasarruf hükümleri elbette göz ardı edilemez. Zira anılan hükümlerde, özellikle yurtdışı eğitim öğrenim izinlerinin süresi konusunda ölçünün ne olması gerektiği bizatihi düzenlemiş bulunmaktadır. Gerek 926 sayılı Kanunun 127 ve gerekse T.S.K.Yurtdışı Eğitim öğrenime Personel Gönderme Esasları Yönergesinin 9 ncu maddesinde izinin eğitim öğrenim süresi kadar olacağı hükme bağlanmıştır. Davacı araştırma yapmak ve tez hazırlama çalışmalarında bulunmak amacıyla yurtdışına izinli gönderildiğine göre, hükümler uyarınca eğitim öğrenim izinin öğrenimde bulunduğu kurumun mevzuatında öngörülen süre kadar olacağı ve Davacının da bu süreye bağlı kalacağı pek tabiidir. İdarece Davacının iki yıl için izinli sayıldığını esas alarak, bu süre içinde öğrenimini tamamlaması gibi bir ayrıcalık tanıması, öğretimde bulunan kurumdan beklenemez. Esasen idarece ta işin başında iken, ilgili öğrenim kurumu ile koordine edilerek, eğitim öğrenim süresinin ne olduğu saptandıktan sonra yurtdışı izini verilip verilmeyeceği hususunda yapılacak tercihin sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekli iken, sonradan da olsa mevcut yasal ve düzenleyici tasarruf hükümlerinin amir ve bağlayıcılığına karşın, yurtdışı eğitim öğrenim izini uzatılmayan Davacı hakkında tesis olunan işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacının doktora yaptığı alanda uzmanlaşması ve böylelikle kamu hizmetinin ehil ellerde yürütülmesi idarenin asıl amacı olduğuna, bu amaç doğrultusunda yetişmesi için belirli bir süreye ihtiyaç bulunduğuna göre, ihtiyaç duyulan süre kadar eğitim öğrenim izinkinin uzatılmaması, hem bir çelişki ve hem de kamu hizmeti yararına uygun bir tercihin yapılmadığı kanaatini uyandırmıştır, idare, hizmetin en iyi düzeyde ve yararlı biçimde yürütülmesini sağlamak, faaliyetlerinde bunu gözetmek, gerekli önlemleri almak durumundadır. Biyo Medikal Mühendisliği alanında doktora öğrenimi yapmak için planladığı ve yetişmesi için toplam dört yıl izinli saydığı, bu sürenin iki yılını yurtiçinde, iki yılını yurtdışında fiilen kullandırdığı Davacıyı, bulunduğu öğrenim kurumundaki eğitim öğrenimini tamamlamak için mevzuat gereği ihtiyaç duyduğu ve esasen verilmesinde yasal zorunluluk bulunan süreyi esirgeyip, yurda geri çağırmakla isabetli davrandığından söz edilemez. Bir örnek vermek gerekirse, eğitim öğrenim süresi iki yıl olan bir öğrenim kurumuna yurt dışı izinliyle gönderilen birisinin, öğrenimde bulunduğu sırada eğitim öğrenim süresinin değiştirilerek dört yıla çıkarılması halinde eğitim öğrenim süresinin uzatılması talebinin reddi ne kadar isabetsiz ise Davacının durumu ve hakkında yapılan işlemin de aynı ve farksız olduğu görülecektir.
Her ne kadar Davalı idare, Davacının BiyoMedikal Mühendisliği Dalında doktora öğrenimi için planladığı ve bu amaçla eğitim öğrenim izni verilip yurtdışına gönderildiğini, oysa Davacının yurtdışında planladığı ve yetiştirilmesi düşünülen branşı değiştirerek Kalp krizi ve kroner yetmezliğinin erken teşhisi konusunda tez çalışmasına başlandığım; böylelikle doktora öğrenimini yetişme amacı dışına yönlendirdiğini; tıp doktorluğu ile ilgili bir alana kaydığını, bu nedenle yurt dışı öğrenim izinin uzatılmadığı iddia etmiş ise de; iddia konusunun teknik ve mesleki bilgiyi gerektirir olması gözetilerek, BiyoMedikal Mühendisliği Dalında doktora öğrenimi ile Kalp krizi ve kroner yetmezliğinin erken teşhisinin bağdaşırlığı, tez konusunun BiyoMedikal Mühendisliği Dalı ile ilgisi bulunup bulunmadığı, Kalp krizi ve kroner yetmezliğinin erken teşhisi konusunda doktora tezi hazırlayan birisinin doktora tezinin başarılı sayılması ve öğrenimini tamamlaması üzerine akademik yönden kullanacağı mesleki unvanın ne olduğu, mesleki yönden tıp doktoru mu yoksa BiyoMedikal Mühendisi mi sayılacağı hususlarının araştırılmasına karar verilmiştir.
27 EYLÜL 1989 tarih ve 1989/359 E.sayılı ara kararıyla keyfiyet öncelikle Ankara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı ile İstanbul Boğaziçi Üniversitesi BiyoMedikal Bölüm Başkanlığından sorulmuş, Boğaziçi Üniversitesi BiyoMedikal Mühendisliği Enstitüsü Müdürlüğünün 11 EKİM 1989 gün ve 42/0134912002 sayılı, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Birim başkanlığının 6 KASIM 1989 günlü yazılarında özetle sorulan hususların yeterince cevaplandırılamayacağı ve kesin bir kanaat belirtemeyeceklerinin açıklanması üzerine, bu kez keyfiyet 21 KASIM 1989 gün ve 1988/359 Esas nolu ara kararı ile Davacının öğrenim gördüğü RUTGERS Üniversitesinden sorulmuştur. Ara Kararı adı geçen Üniversitenin BiyoMedikal Mühendisliği Bölüm Başkanlığınca yanıtlanmış, 4 MAYIS 1989 günlü yazı Washington Silahlı Kuvvetler Ataşeliğinin 28 ŞUBAT 1990 gün ve WSKA:41007690/KR.AS.ATŞ. sayılı yazılarıyla tercüme edilmiş ve aslı ekinde gönderilmiştir.
Yazıda: Davacının BiyoMedikal mühendisliği ihtisas öğrencisi olduğu, Doktora çalışmalarını sürdürdüğü, tez konusu olan Kalp krizi ve kroner yetmezliğinin erken teşhisinin açıkça bir BiyoMedikal Mühendisliği konusu olduğu, tez konusunun çok ileri BiyoMedikal Mühendislik teknikleri bilgisini gerektirdiği, Davacının öğrenimini bitirince tıp doktorluğu unvanı taşımayacağı, akademik kariyerde BiyoMedikal Mühendisliği diploması alacağı ve BiyoMedikal Mühendisi unvanını taşıyacağı açıklanmıştır. Şu haliyle idarenin savunmasının yerinde ve kabul edilebilir nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, neden ye amaç unsurları yönünden hukuka uyarlı olmayan İŞLEMİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy