(926 S. K. m. 36, 74, 76, 83) (Astsubay Meslek İçi Eğitim Yönetmeliği m. 5, 22, 23)
926 Sayılı Kanunun 83 ncü maddesinin yollama yaptığı 36 ncı maddenin (b) bendinde Silahlı Kuvvetler hesabına veya izinli olarak yurt içinde veya yurt dışında her çeşit öğrenim kurs ve staja gönderilen subaylardan öğrenim kurs veya stajlarını bu Kanun hükümlerine göre hazırlanacak yönetmelikte gösterilen süre ve şartlar içinde bitiremeyen başarısızlık veya diğer sebeplerle bu yönetmelikte gösterilen sürelerden fazla sınıfta kalmak suretiyle bu sure içersinde bitirmelerine imkân olmayan üniversiteler, yüksek okullar veya sınıf okulları yönetmeliklerine göre öğrencilikle ilişkileri kesilen, devamsızlık, başarısızlık, uygunsuz hallerinden dolayı eğitimlerine son verilen veya devre kaybedenlerin öğrenim, kurs veya stajda kaldıkları süreler kadar bekleme süreleri uzatılır. Yurt dışına öğrenim, kurs veya staja gönderilenler için bu süre yurt dışına çıkış ve dönüş tarihleri arasında geçen sürelerdir hükmü yer almaktadır. Görüldüğü üzere bekleme sürelerinin uzatılabilmesi için, a) Öğrenim, kurs veya stajı yönetmelikte gösterilen süre içinde bitirememe, b) Başarısızlık veya diğer sebeplerle süresinde bitirmenin imkânsız olduğunun anlaşılması üzerine öğrencilikle ilişkinin kesilmesi, c) Devamsızlık, başarısızlık, uygunsuz haller nedeniyle eğitime son verilme veya devre kaybetme hallerinden en az biri gerçekleşmiş olmalıdır.
Davacının, davalı idarenin kabulünün aksine başarısız sayılması mümkün değildir. Zira uygulanan kurs programı için yapılacak sınavların sonuçlarına göre başarı durumu saptanacaktır. Davacı hiçbir sınavda başarısız sayılmasına yol açacak not almış değildir. Esasen hiç bir sınava tabi tutulmamıştır. Kaldı ki Eğitim Enstitüsü Almanca Bölümü mezunu olup Eğitim Fakültesinde lisan tamamlama öğrenimi gören davacının temel Almanca Kursunun 14 ncü gününde başarısız olması maddi gerçekliğe de ters düşecektir. Ayrıca kısa bir süre içinde ayrılmasına izin verildiğinden kursu süresi içinde bitiremediğinden, fakülte yüksek okul öğrenciliği söz konusu olmadığı için de sınıfta kalmak suretiyle süresinde bitirmesine imkan kalmamasından söz edilemez. Uygunsuz bir hali de mevcut olmayıp bu konuda bir iddia da yoktur.
Öte yandan davacının devamsızlığı da söz konusu değildir. Şöyle ki bilindiği gibi tüm idare birimlerinin faaliyetleri kamu yararım gerçekleştirmeye yöneliktir. İdari işlemlerin hiçbir tasvip, onay alınmasına gerek olmaksızın idarece resen uygulanabilme niteliğinin, idarenin doğrudan uygulama yetkisinin hukuki dayanağı da kamu yararı ilkesidir. O halde idare kamu hizmetlerini yürütürken ilgilileri belli bir davranış biçimine hareket tarzına zorlama kuvvetine de sahiptir.
TSK'de anayasal bir görev olarak üstlendiği yurt savunmasını en üst düzeyde realize edebilmek için kurduğu sistemleri destekleme gücüne sahiptir. Bu açıdan da mensuplarının isteği dışında hizmet gerekleri ön plandadır. Bu yüzdendir ki 926 Sayılı Kanunun 74 ve 76 ncı maddelerine dayalı olarak çıkartılan Astsubay Meslek İçi Eğitimi Yönetmeliğinin 5 nci bölümünün tatbikatla ilgili görev ve sorumluluklar başlıklı 22 nci maddesinde meslek içi eğitiminin maksada uygun bir şekilde tatbikinden astsubayın bizzat kendisi, ilk ve müteakip amirleri ile Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı sorumludur 23 ncü maddesinde de her astsubay meslek içi eğitimine aşağıdaki şekilde iştirakten sorumludur. Kendisine uygulanan öğretim ve eğitimde başarı sağlamak, görevlerini en iyi biçimde yerine getirmek, mesleki bilgi, genel kültür, tecrübe ve ihtisasını geliştirmek için gayret göstermek hükmü yer almıştır. O halde hizmet gereği olarak kursa tertip edilen bir astsubayın geçerli bir özre dayalı olmayan şahsi, indi ayrılma istemlerinin kabulüne, mevzuat açısından cevaz yoktur. Aksi takdirde kesin bir zorunluluk nedeniyle açılan bir kursun işlerliğini sağlamak mümkün olamaz. Zira bekleme süresini uzatmakla yetinilip her isteyenin ayrılmasına izin verilecekse tüm kurs personelinin ayrılma istemi söz konusu olduğundan bu nasıl önlenecektir? Kaldı ki kursa istekli olmamakla, kursa başladıktan sonra isteksizlik beyan etmek arasında fark bulunmamaktadır. Oysa ki anılan yönetmeliğin 8 nci maddesinde meslek içi eğitimin uygulamasına öncelikle Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarına önem verileceği, öngörülmektedir.
Öte yandan bir astsubayın haklı nedene dayanmayan devamsızlığı, öncelikle firar veya emre itaatsizlik suçuna vücut vereceği cihetle mümkün değildir. Haklı bir sebepten devamsızlık halinde ise idari nitelikte de olsa yaptırım uygulanması hukuki bir gerekçe ile açıklanamaz.
Davacının verilen emir doğrultusunda kursa katılması, kursun ikinci haftası içinde ayrılma isteğini bildirmesi üzerine idarece isteminin reddi mümkün ve mevzuata göre gerekli iken isteminin uygun görülmesi ve bu şekilde kurstan ayrılması karşısında kurulumuz davacının kurs görevinden muaf tutulduğu sonucuna varılmıştır.
Dairemiz daha önce aksine kararlar vermiş ise de 11.3.1986 gün ve Esas 985/239, Karar 1986/48 sayılı kararla görüşünü değiştirmiş ve başarısızlık, uygunsuzluk hali nedeniyle ilişkinin kesilmesi söz konusu değilken idarece uygun karşılanan istek sebebiyle kurstan ayrılmada bekleme süresinin uzatılmasına ilişkin uygulama sebep unsuru açısından hukuka aykırı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle hukuka aykırı davaya konu İŞLEMİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy