(926 S. K. m. 117, 118, 121)
1990 genel atamalarında K.K.K.lığının 1 MAYIS 1990 gün ve PER: 4031-66-90 Tayin Daire td.Ş.sayılı işlemi ile Milli Savunma Bakanlığı Teftiş Dairesi 43 Nolu Ordu donatım Müfettişliğine atanan Davacının, aynı yıl içinde bu kez K.K.K.lığının 14 EYLÜL 1990 gün ve PER: 4031-157-90 Tayin D.td.Ş.sayılı işlemi ile müfettişlik kadro görevinden K.K.K.lığı Lojistik Başkanlığı Taşıt Seferberlik Subaylığı görevine atandırıldığı dava dosyasında mevcut belgelerden anlaşılmıştır.
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 117, 118, 121 nci maddelerinde subay ve, astsubayların atamalarına ilişkin genel esaslar öngörülmüş, 117 nci madde de Barışta kıta, karargah ve kurumlara kadrosunda gösterilen rütbelerden ast rütbe ile asil olarak kimse atanamaz denilirken, 118 nci maddede Subay ve Astsubayların atanan ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tesbit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar dikkati nazara alınarak sıra ile yapılır;
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu yer hükmü yazılıdır.
Kanunun 121 nci maddesi (b) bendinde, asteğmen-albay rütbesindeki subaylarla astsubayların atama yetkisinin kuvvet komutanlıklarına ait olduğu hükme bağlanmıştır. 119 ncu maddesi, Kanunda belirtilen esaslar dahilinde bölge ve garnizonların saptanması, değişen koşullara göre garnizon ve bölgelerin yeniden düzenlenmesi buralarda kalma süreleri atama ve yer değiştirmede dikkate alınacak diğer hususların çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği hükmünü içermektedir.
Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde atama ve yer değiştirmeye esas alınacak kriterler sayılmış, hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge koşullarına göre saptanacak bölge ve garnizonlara; meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı, kıta hizmeti zorunluluğu, terfi durumu, sınıf ve ihtisasları, kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumu, idari asayiş ve zaruri nedenler, atanma istek kartlarında belirttikleri yerler gösterilerek atama yapılacağı bildirilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 24 ncü maddesinde genel atama ve yer değiştirmelerin zamanı belirlenmiş, her yılın MAYIS ve EKİM (dahil) ayları arasında yapılacağı öngörülmüştür.
Keza 24 ncü maddenin (m) bendi ile 12 nci maddenin (g) bendinde, İdari ve zaruri sebeplerle genel atama zamanına bağlı kalınmaksızın her zaman atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
Bunların yanında ifa edilecek kamu hizmetinin özelliği nedeniyle, M.S.B.lığı Hesap Teftiş Yönetmeliğinin 39 ncu maddesinde Teftiş Dairesi Başkanlığının şubeleri ile Teftiş Kurullarına mesleğinde temayüz etmiş, sicilleri olumlu, sağlık durumları elverişli personelden inha teklifleri de gözetilerek atama yapılır denilmek suretiyle, teftiş hizmeti için hizmeti yürütecek personelde aranacak koşullar belirlenmiştir.
Yönetmelikte açıkça mesleğinde temayüz etmiş olanlardan seçim yapılacağına değinilmiş olması davacı yönünden önem taşımaktadır. Müfettiş sıfatıyla ilgili kurum ve kuruluşlar da denetim görevi yapacakların, elbette mesleğinde temayüz etmişler arasından seçilmesi kamu hizmetinin yararına olacaktır. Askeri şahıslar yönünden temayüz etmiş olmak, kişinin ahlaki, mesleki ve disiplin yönünden emsallerine göre farik ve üstün durumda bulunmasını gerekli kılmaktır. Temayüz etmek kavramının üzerinde görüş birliği sağlanacak bir tanımı yapılamaz. Ancak konu asker kişi olunca sicil durumunun kavram yönünden ölçü alınması pekala olanaklıdır. Sicil defteri ve belgesindeki nitelikler asker kişilerin ahlaki, mesleki ve askeri disiplin açısından yansız, objektif biçimde değerlendirilmesi sayıldığına göre, aynı zamanda kişinin temayüz etmişlik durumuna ölçü alınabilecektir. Davacı 30 AĞUSTOS 1990 tarihinde Albay rütbesine terfi sırasındadır. Yapılan değerlendirmede sicil notlarının ortalaması, baraj uygulanmayacak notun, yani %75 'in altında gerçekleşmiştir. Sınıf mevcudu ile baraj Yüzde oranının çarpımı sonucu elde edilecek rakamın bir tam sayının altında çıkması, Yüksek Askeri Şuranın 28 ARALIK 1989 gün ve 4 nolu kararı uyarınca bir tam sayının altında çıkan küsuratın bir tam sayıya iblağ edilecek olması nedeniyle sınıf mevcudu sadece kendisinden ibaret bulunan Davacı bir üst rütbeye terfi edememiştir. Aldığı sicilleri terfi etmeyi gerekli kılan ve baraj uygulanmayacak not (%75) seviyesinde gerçekleşmediği anlaşılan birisinin müfettişlik kadro görevinde kalabilmesi için mesleğinde temayüz etmiş, olmak koşulunu taşıdığı söylenemez. Bu bakımdan Davacının 1990 genel atamalarıyla yarbay rütbesinde müfettişlik görevine 3. tanmış olması, terfi ve temayüz edememesinin kesinlik kazanmasından sonra, aynı müfettişlik görevine devam edeceği ve bu görevden alınamayacağı anlamına gelemez. Aksi halde bu durum, M.S.B.lığı Hesap Teftiş Yönetmeliğinin 39 ncu maddesinin amir nitelikli hükmü ile bağdaştırılamaz. Mevcut durumuna göre Davacı mesleğinde temayüz etmiş kişilerden sayılamaz. Haliyle müfettişlik kadro görevinde kalması düzenleyici tasarruf hükmüne aykırı düşecektir. Albaylığa terfi edemeyen ve temayüz ettiği söylenemeyecek birisinin, işgal ettiği kadro görevinden alarak aynı garnizonda bir başka kadro görev yerine atandırılması şeklinde gelişen davaya konu olguda, Davalı İdarenin M.S.B.lığı Teftiş Dairesi Başkanlığının 4 EYLÜL 1990 gün ve Tef: 4031-302-90/ ID.KS. sayılı yazılarıyla yapılan bir başka göreve atanma önerilerini de esas alarak, T.S.K.ne Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12/g ve 24/m maddelerinde dile getirilen İdari ve zorunlu sebeplerle hareket ettiği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle işlem hukuka uyarlı bulunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy