(926 S. K. m. 117, 118, 119, 121)
1989 yılı Genel Atamaları ile ikinci coğrafi bölge hizmeti için Mardin İl Jandarma Komutanlığı istihbarat Şube Müdür Vekilliği kadro görevine atandırılarak 1.7.1989 günü göreve başlayan Davacının, 1991 yılında garnizon bekleme süresini doldurması nedeniyle atama planlamasına alınacağı, ancak oğlunun Anadolu Liseleri giriş sınavında Mardin Anadolu Lisesini ilk sırada tercih etmesi eşinin kadrolu bir göreve atanma beklentisi içinde olması gibi ailevi bazı nedenlerle aynı garnizonda bir yıl daha kalmak amacıyla temdit isteminde bulunduğu isteminin J.Gn. K.lığınca kabul edildiği ve fakat 1991 yılı genel atamalarında garnizon değişikliği olacak şekilde Şenoba Taktik Jandarma Sınır Alay Komutanlığı İstihbarat ve İstihbarata karşı koyma kısım Amir Vekilliği kadro görevine atandırıldığı, işlemin geri alınması için yaptığı başvurunun kabul edilmediği dava dosyasında mevcut J.Gn. K.lığının 6.5.1991 gün ve PER: 4031-191-91/Tyn. Ş. (3591) sayılı atama emri, aynı Komutanlığın 7.8.1991 gün ve PER: 506-91/ (2985) (17143) sayılı işlemi gibi belgelerden anlaşılmıştır.
926 sayılı T.S.K.leri Personel Kanununun 117, 118, 121 nci maddelerinde subay ve astsubayların atamalarına ilişkin genel esaslar öngörülmüş, 117 nci madde de Barışta kıta, karargah ve kurumlara kadrosunda gösterilen rütbelerden ast rütbe ile asil olarak kimse atanamaz denilirken, 118 nci maddede Subay ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tesbit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar dikkati nazara alınarak sıra ile yapılır;
a) Meslek Programları, meslek için eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu yer hükmü yazılıdır.
Kanunun 121 nci maddesi (b) bendinde, asteğmen ve albay rütbesindeki subaylarla astsubayların atama yetkisinin kuvvet komutanlıklarına ait olduğu hükmüne bağlanmıştır. 119 ncu maddesi, Kanunda belirtilen esaslar dahilinde bölge ve garnizonların saptanması, değişen koşullara göre garnizon ve bölgelerin yeniden düzenlenmesi, buralarda kalma süreleri, atama ve yer değiştirmede dikkate alınacak diğer hususların çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği hükmünü içermektedir.
T.S.K.lerine mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri, Hakkındaki Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde atama ve yer değiştirmeye esas alınacak kriterler sayılmış, hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge koşullarına göre saptanacak bölge ve garnizonlara; meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı, kıta hizmeti zorunluluğu, terfi durumu, sınıf ve ihtisasları, kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumu, idari, asayiş ve zaruri nedenler, atama istek kartlarında belirttikleri yerler gözetilerek atama yapılacağı belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 24 ncü maddesi genel atama ve yer değiştirmelerin mevsimini göstermiş, her yılın MAYIS ve EKİM (dahil) ayları arasında yapılacağını öngörmüştür. Aynı maddenin (j) bendinde görev ihtiyaçları, (m) bendinde diğer idari ve zaruri sebeplerle atama mevsimine bağlı kalınmadan her zaman atama yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Yönetmeliğin Jandarma Genel Komutanlığına Ait Özel Hükümler başlıklı Dördüncü Bölümünde yer alan 86 ncı maddesi ikinci bölge içerisinde daha fazla kalmak isteyenlerin yazılı müracaatları üzerine sıralı amirlerinin muvafakatları da alınması suretiyle 1 yıl daha kalmaları Bakanlıkça kabul edilebilir. Müracaatlar ve muvafakatlar her yıl en geç OCAK ayı başında Genel Komutanlıkta bulundurulur. Uzatmayı müteakip birliklerin yer değiştirmesinden dolayı yerleri değişen personel ile idari sebeplerle yerlerinin değişmesine zaruret görülenler hiç bir hak iddia edemezler hükmünü öngörmektedir.
Değinilen hükümlerde atamaların, öncelikle hizmetin aksatılmadan yürütülmesi açıklanmış, bu yapılırken ülke, şahıs ve hizmetle ilgili koşulların nazara alınacağı belirtilmiştir.
Dava konusu işlemin hukuki denetiminde ölçü alınacak husus, işlemin Kanun ile Düzenleyici Tasarruf kurallarına, uygun biçimde tesis edilip edilmediğinin irdelenmesidir.
Somut kurallara bakıldığında temditli durumda olan Davacının bulunduğu garnizondan bir diğer garnizona atanabilmesi için atandırıldığı kadro görevinin davacının mesleki yetişmesine uygun olması, ihtisas durumu ile atanmasını gerektirecek boyutta idari zorunlu nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Davacının Mardin İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdür Vekilliği kadro görevinden Şenoba Taktik Jandarma Sınır Alay Komutanlığı İstihbarat ve İstihbarata karşı koyma kısım Amir Vekilliği görevine atandırıldığı, bu yüzden atandığı görevin mesleki gelişimine ve yetişme biçimine ihtisas durumuna uygun bir kadro görevi olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının atandırıldığı yeni kadro görevinin boş bulunması, Şenoba Taktik Jandarma Sınır Alay Komutanlığının olağanüstü hal bölgesinde konuşlandırılması ve birliğin olağanüstü hal uygulaması nedeniyle üstlendiği görevler yönünden istihbarat ve İKK. hizmetlerinin önem kazanması ve bu kadro görevine mutlaka yetişmiş bir personelin verilmesindeki zaruret dolayısıyla Davacının atanmasının gerekli görüldüğü Davalı idare tarafından ortaya konmuştur. Hizmetin aksatılmadan yürütülmesi prensibini esas alan pozitif hukuki kuralları karşısında, hizmet özelliklerine kişisel durumu uyan Davacının atandırılması ve takdirin bu yolda kullanılmasında bir zaaf hali görülmemiştir.
Kaldı ki Yönetmeliğin konu ile ilgili 86 ncı maddesinde garnizonlarda temdit değil bölgede temdit ilkesi benimsenmiştir. Uygulamanın şimdiye dek uzatma istemleri kabul edilenlerin hep bulundukları garnizonlarda göreve devam ettirilmeleri yolunda yapıla gelmesi, bölgede temdit ilkesinin varlığının görmezlikten gelinmesine ya da yok sayılmasına haklı bir gerekçe oluşturamaz. Davacının atandırıldığı kadro görevinin karşılanmasında idari ve vazgeçilmez durumdaki zorunluluk atanmasının haklı gerekçesidir. Önceden yayımlanan ve bölge hizmetini uzatma isteminde bulunanlardan istemi kabul edilenlerin İl içinde görev yerlerinin değiştirilebileceği yolundaki mesaj emri, Davacı yönünden geçerli sayılabilecek bir dayanak teşkil etmeyeceği gibi, hizmetin gereksinimi nedeniyle zorunlu olarak bölge içinde garnizon değişikliği şeklinde yapılan atama işlemini başlı başına hukuk en sakatlayan bir hal olarak da kabul edilemez.
Davacıya konu atama işlemi şekil, yetki, neden, amaç ve konu öğeleri yönünden hukuka uyarlı bulunmuş, hizmet ihtiyacının karşılanmasındaki öncelikle atamanın zorunluluk gerektirmesi karşısında, kişisel ve ailevi bazı sorunların doğduğuna yönelik davacının savunmasına itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy