(926 S. K. m. 36, 83) (Astsubay Sicil Yönetmeliği m. 34)
Davacı 13 Temmuz 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle, emre itaatsizlikte ısrar suçundan dolayı hakkında verilen 5 gün süreli hapis cezası nedeniyle astsubay kıdemli çavuşlukta bekleme süresi uzatılarak nasbinin 31 Ağustos 1989 tarihine götürüldüğünü, halbuki astsubaylığa ilk nasıp tarihinin 17 Ağustos 1989 tarihi olduğunu ceza alması nedeniyle, bu nasıp düzeltilerek 18 Ağustos 1989 olması gerekirken bu husus gözönüne alınmadan nasbinin 31 Ağustos 1989 tarihine götürüldüğünü böylece bir yıl süreyle kıdemden almasının hukuka ve mevzuata aykırı bulunduğunu, böylece hukuka ve mevzuata aykırı bulunan işlemin iptaline karar verilmesi dava talep etmiştir.
Dosyadan 30.8.1989 nasıplı astsubay kıdemli çavuş olan davacının emre itaatsizlikte ısrar suçundan aldığı 5 günlük hapis cezasının infazda geçen bir günlük süresi dikkate alınarak nasbinin 31.8.1989 olarak düzeltilmesi işleminin iptali istemiyle iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Öncelikle nasbinin aleyhe düzeltilmesi ile ilgili olarak davacının yaptığı ihtiyari başvuruya verilen cevabın davacıya tebliğine ilişkin dosyada bir belge bulunmadığından, dava süresinin geçirilmiş olduğu savına katılmak olanağı bulunmamaktadır.
Astsubay sınıf okulunu bitirmek suretiyle, 30.8.1987 tarihinde astsubay çavuş olarak nasbedilip, bilahare askerlik süresi kıdeminden sayılarak astsubay çavuşluk nasbi 17.8.1986 tarihine götürülen davacı bu nasıp tarihine göre, bekleme süresini doldurduğu yılın ilk 30 Ağustos tarihi bulunan 30.8.1989 tarihinde astsubay kıdemli çavuşluğa yükseltilmiştir. Bilahare emre itaatsizlikte ısrar suçundan aldığı 5 günlük hapis cezasının 13.4.1992 - 14.4.1992 tarihleri arasında infazda geçen l günlük süresi nedeniyle astsubay kıdemli çavuşluk nasbi 31.8.1989 şekline dönüştürülmüştür.
Görüldüğü üzere uyuşmazlığın konusunu, bir rütbede yapılan nasıp düzeltilmesi nedeniyle nasıp tarihi 30 Ağustostan önceki bir tarihe rastladığında, sonraki rütbelere terfide de nasıp tarihinin aynı şekilde öne koymayacağı konusu teşkil etmektedir.
Bilindiği gibi, 926 sayılı kanunun 83 ncü maddesinde kazai ve idari kararlar sonucu astsubayların nasıplarının düzeltilmesi hakkında aynı yasanın 36 ncı maddesinin (a), (b), (c) 'bentleri uygulanır. Bu şekilde nasıpları düzeltilecek astsubayların nasıp düzeltme ve terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı Astsubay Sicil Yönetmeliğinde, gösterilir denilmektedir.
Gene, aynı yasanın 36 ncı maddesinin (a) fıkrasında ise, şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûmiyetleri halinde infaz süresi de dikkate alınarak hükümlülükte geçen süreler kıdemden düşülür, hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 34 nci maddesinin 2 nci fıkrasının 3 nci bendinin b/3 alt bendinde de haklarında verilen mahkûmiyet hükmü (tecil edilen mahkûmiyet hükümleri hariç) kesinleşenlerin, nasıpları düzeltilerek yeni nasıplarının saptanacağı, saptanan yeni nasıplarına göre emsal olduğu astsubaylarda ve terfi etmiş bulunanların; terfi şartlarını haiz iseler ilk 30 Ağustos tarihinde o yıl terfi sırasına girenlerle birlikte terfi işlemine tabi tutulacaklar, terfi edilenlerin yeni rütbe nasıplarının emsallerinin tarihine götürüleceği hüküm altına alınmıştır.
Açıklanan bu hükümlerden, hapis cezası alan astsubayların, bu cezasının infazda geçen kısmının göz önünde tutulması suretiyle nasıplarının düzeltileceği açık bir biçimde ifade edildiğinden bu konuda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kendi kusuru ile hizmetten uzak kalan subay ve astsubayların bu sürelerinin bekleme sürelerinden sayılmayarak, kademe ilerlemesi ve terfi işlemlerinin bu süreler düşülmek suretiyle yapılması amacıyla böyle bir hüküm getirilmiş bulunmaktadır.
Ancak bu şekilde nasıp düzeltildikten sonra terfi koşullarının gerçekleştiği tarihten sonraki ilk 30 Ağustos tarihinde yeni rütbenin nasıp tarihi Astsubay Sicil Yönetmeliğinin yukarıda belirtilen 34 ncü maddesi gereğince emsallerinin terfi tarihi olan 30 Ağustos tarihine getirilmektedir. Yoksa önceki rütbedeki nasıp tarihi esas alınarak bekleme süresi sonunda, yeni rütbenin nasıp tarihinin de kaydırılarak 30 Ağustos'tan önceki bir tarihe getirilmesini kabul etmek mümkün değildir.
Böylece, davacının astsubay çavuşluk nasıp tarihi 17.8.1986 olmasına rağmen Astsubay kıdemli çavuşluğa nasıp tarihinin 17.8.1989 tarihi olarak kabul etmek mümkün olmayıp bunu emsallerinin nasıp tarihi olan 30.8.1989 tarihi olarak kabul etmek gerekmektedir.
Ayrıca, Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 35 nci maddesinin 2 nci fıkrasında da hapis cezasının infazı halinde, nasıp düzeltme işleminin ... hürriyeti bağlayıcı cezalar bakımından cezanın kısmen veya tamamen infazından sonra infazda geçen süre nazara alınarak son rütbe nasıp tarihinin aleyhlerine düzeltilmesi suretiyle yapılır. denmek suretiyle infazın yapıldığı tarihteki rütbenin (yani son rütbe) nasıp tarihinin düzeltilmesi biçiminde yapılacağı ifade edilmiştir. (AYIM. 1. D. nin 17.10.1989, E, 1989/101, K. 1989/510)
Bu durumda davacının l günlük cezası 13.4.1992 14.4.1992 tarihleri arasında infaz edildiğine göre, bu tarihlerde bulunduğu astsubay kıdemli çavuşluk nasıp tarihinin düzeltilmesi gerekmektedir. 30.8.1989 olan astsubay kıdemli çavuşluk nasıp tarihi 31.8.1989 olarak düzeltilmek suretiyle yapılan işlemde hukuka aykırı bir durum bulunmamaktadır.
Netice olarak yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davacının 13.4.1992 - 14.4.1992 tarihleri arasına intişar etmek üzere bir gün süreyle infaz yapılan hapis cezasının son rütbesi olan astsubay kıdemli çavuşluk rütbesinden düşülerek 30.8.1989 olan Astsubay kıdemli çavuşluk nasıp tarihinin, 31.8.1989 olarak düzeltilmesinde hukuka aykırı bir yön görülmediğinden yasal dayanaktan yoksun davanın reddine. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy