(926 S. K. m. 109, 110, 137, Ek. Geç. m. 67)
Davacı 2 Şubat 1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 30.8.1970 tarihinde Astsubay olarak Hv. K. K. lığında göreve başladığım, 926 sayılı Kanunun 109 ncu maddesi uyarınca Astsubay Başçavuşluk rütbesinin ikinci yılında ve 30.8.1984 tarihinden geçerli olarak subaylığa nasibinin yapıldığını, 1987 yılında 926 sayılı kanunun 137 nci maddesinde yer alan EKVIII Sayılı cetvele göre 4 ncü derece 3 ncü kademede iken Hv. K. K. lığının 28.7.1987 gün ve 5061187/Sic. ve Kd. Ş. sayılı emri ile EKVII sayılı cetvelin 4 ncü derece 1. kademesine intibakının yapılarak emsali olduğu 1970 nasıplı astsubaylardan iki yıl geriye götürüldüğünü, komuta katından olumlu bir sonuç alamaması üzerine AYİM'de açtığı 24 Ocak 1989 tarihli dava sonucunda AYİM 1. D. ce verilen 12 Aralık 1989 gün ve 1989/196 Esas, 1989/565 karar sayılı karan ite mağduriyetinin önlendiğini, Hv. K. K. lığının 7 Ekim 1993 gün ve PER: 412325493/PER. D. (Sic. Kd. Ş.) 3458 sayılı emrinde 2 Eylül 1993 tarihli resmi Gazetede yayımlanan 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ilgi verilerek 928 sayılı Kanunun 109 ncu maddesine göre astsubaylıktan subay olanların EKVII Sayılı cetvelin 2 nci derece 3 ncü kademesinden maaş almakta iken Ek VII Sayılı cetvelin 2 nci derece 4 ncü kademesine getirildiğini, 499 sayılı KHK. nun Ek Geçici ve 67 ve 22 nci maddesine göre Ek VII sayılı cetvelin 1 nci derece 1 nci kademesine intibakının yapılması gerekirken aksine tesis olunan işlemin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
30.8.1970 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde Astsubay olarak göreve başlayan davacının 926 sayılı kanunun 109 ncu maddesi uyarınca açılan sınava kazanmak ve subay temel kursunu tamamlamak suretiyle 30.8.1984 tarihinden geçerli olmak üzere subaylık nasbinin yapıldığını, 30.8.1987 yılında 926 sayılı Kanunun 137 nci maddesinde yer alan EKVIII Sayılı cetvele göre 4 ncü derecenin 3 neü kademesinde iken, Hv. K. K. lığının 28.7.1987 tarihli bir emri ile EKVII sayılı cetvelin 4 ncü derece 1 nci kademesine intibakının yapılması suretiyle emsali olduğu 1970 nasıplı astsubaylardan iki yıl geriye götürüldüğü, bu konuda yaptığı başvurudan olumlu yanıt alamaması üzerine doğan idari uyuşmazlığın çözümü için 24 Ocak 1989 tarihinde AYİM' de dava açtığı yapılan yargılama sonucunda, AYİM 1. Dairesinin 12 Aralık 1988 gün ve E. 1989/196, K. 1989/565 sayılı kararı ile, işlemin iptaline karar verildiği, bu karar uyarınca davacının VIII sayılı cetvelin 4 ncü derece 3 ncü kademesine getirilmek suretiyle mağduriyetinin giderildiği, bu uygulamadan sonra davacının derece ve kademelerinin 7 Ekim 1993 tarihine kadar mevzuata uygun olmak üzere verildiği anılan bu tarihte VII sayılı cetvelin 2 nci derece 3 ncü kademesinde (bulunduğu, bu arada 2 Eylül 1993 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe giren 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ilgi olarak gösterilip Hv. K. K. lığının 7 Ekim 1993 gün ve PER: 412325493/PEY. D. (Sic. Kd. Ş.) 4358 sayılı emri uyarınca VII sayılı cetvelin 2 nci derece 3 ncü kademesinde bulunan davacının aynı cetvelin 2 nci derece 4 ncü kademesine intibakının yapıldığı anlaşılmış olup, davacı 1994 yılında 5 nci derecenin 3 ncü kademesinde astsubay iken subaylığa geçtiğini halen yüzbaşı rütbesinde bulunduğunu iddia edip 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek Geçici 67 ve 22 nci maddeleri uyarınca EKVII sayılı cetvelin 2 nci derece 4 ncü kademesi yerine, Yüzbaşı rütbesinin karşılığı olan 1. derece 1. kademe göz önüne alınarak VII sayılı cetvelin 1 nci derece 1 nci kademesine intibakının yapılması gerektiğini beyanla, aksine tesis olunan işlemin iptaline karar verilmesi isteminde bulunmaktadır.
Astsubaylıktan subay olma koşulları başlıklı 926 sayılı kanunun 2.9.1998 tarih ve 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 nci maddesi ile değişik 109 ncü maddesi (d) bendi 3 ncü fıkrası Astsubaylıktan subay olmak için gerekli koşullara sahip olup sınavda başarılı olanların, subay temel kursuna katılıp başarılı olmalarından sonraki subaylığa nasıp tarihini düzenlemekte olup aynen 'Bunlardan okul ve kurslardaki öğrenim ve eğitimi basan ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarak teğmen nasbedilirler, bunların okul ve kurslarda geçen süreleri nasıp tarihlerine eklenerek teğmenlik bekleme süresinden sayılır. Bu şekilde bulunacak nasıplarına göre terfi ve kademe ilerlemesine esas olacak nasıpları, nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustosudur... biçimindedir.
Bu hüküm uygulanmak suretiyle davacının 30.8.1994 tarihinden geçerli olarak subaylığa nasibinin yapıldığı, bu tarihte subay olmadan önceki derecesinin 5. kademesinin ise 3 olduğu anlaşılmaktadır.
Astsubaylıktan subay olanların rütbeleri başlığını taşıyan ve 2.9.1993 tarih ve 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesi ile değişik 110 ncu maddesi l ve 2 nci fıkralarında aynen Astsubaylıktan Subaylığa geçenlerin yükselebilecekleri rütbe, rütbe bekleme süreleri ve yaş hadleri aşağıya çıkarılmıştır.
Rütbeler Normal Bekleme Süreleri Yaş Haddi
Teğmen 3 Yıl 41
Üsteğmen 6 Yıl 46
Yüzbaşı 6 Yıl 55
Bunlar astsubay iken bulundukları rütbe karşılığı derece ve kademelerine bir kademe ilave edilerek subay nasbedilirler. Müteakip yıllarda ulaşabilecekleri rütbelerine ait ilk derece ve kademeleri ile aylık gösterge tablosu, Ek VII sayılı cetvelde düzenlenmiştir. Rütbe, rütbe normal bekleme süreleri, yaş hadleri dışında kalan hususlar için bunlara subaylar hakkındaki hükümler (14 ncü maddenin üçüncü fıkrasındaki intibak hükümleri dahil) uygulanır denilmektedir.
110 ncu madde l nci fıkrası hükmünün atıfta bulunduğu, fakülte ve yüksek okulu bitirenlerden muvazzaf subay olma ve yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçme başlıklı 14 ncü madde 3 ncü fıkrası En az 4 yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirerek muvazzaf subay olmak için başvuran astsubaylar da 30 yaşından, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlar ise 35 yaşından büyük olmamak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla, kuvvet komutanlarının veya jandarma genel komutanının teklifi üzerine öğrenimlerinin ilgilendirdiği sınıflarda teğmen rütbesiyle muvazzaf subaylığa nasbedilebilirler. Bunlardan nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığından fazla derece ve kademe aylığı alanlar daha önce emsal oldukları astsubayların derece, kademe ve yükselebilecekleri yeni derece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler. Ancak yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbe kıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri emsalleri astsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hale gelince, emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tabi tutulurlar denilmektedir.
926 sayılı Kanunun yukarıda metni açıklanan 110 ncu maddesi l nci fıkrasının uygulanması halinde, astsubaylıktan subaylığa geçtiği tarihte yani 30.8.1984 tarihinde 5 nci derecenin 3 ncü kademesine l kademe ilave olarak subaylığa nasbedilmesi gereken davacının 30.8.1984 tarihinde Tğm. rütbesinde ve 4 ncü derecenin l nci kademesinde olduğunu kabul etmek gerekecektir.
Ancak 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek Geçici 67 nci maddesine baktığımız zaman yukarıda açıklanan 110 ncu madde birinci fıkrasının Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 9 Ağustos 1993 tarihinden sonra astsubaylıktan subaylığa geçenlere uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Gerçekten, 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 38 nci maddesi ile değişik, 926 sayılı Kanunun 67 nci maddesi 926 Sayılı Kanunun 109 ncu maddesine göre astsubaylıktan subaylığa nasbedilenlerden, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte EKVIII Sayılı cetvelden maaş alanlar bulundukları rütbedeki derece ve kademelerine bir kademe ilave edilerek EKVII sayılı cetvele aktarılırlar hükmünü taşımaktadır.
Yasaların yürürlüğe girdiği tarihten sonraki durumlara uygulanacağı genel hukuk kuralı olmasına karşın, yasalarda özel hüküm bulunması halinde, özellikle lehe getirilen hükümlerin geçmişi de kapsayarak uygulanacağı konusunda da kuşku bulunmamaktadır.
926 sayılı Kanunun değişik 110 ncu maddesi 1. fıkrasının halen görevde olup da bahsi geçen KHK. nin yürürlüğe girdiği tarihten önce 109 ncu madde uyarınca astsubaylıktan subaylığa geçenlere uygulanacağına ilişkin bir hüküm yer almadığı gibi aksine, anılan KHK. nin 38 nci maddesi ile ek geçici 67 nci maddeye getirilen istisna hükmü ile 110 ncu maddenin sadece Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Astsubaylıktan subaylığa nasbedilenlere uygulanacağı açık bir biçimde anlaşılmaktadır.
O halde 469 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce (1984 yılı) astsubaylıktan subaylığa nasbedilen davacıya değişik 'geçici 67 nci madde uygulanmak gerekecektir.
926 sayılı Kanunun 109 ncu maddesi uyarınca astsubaylıktan subaylığa nasbedilen davacıya değişik 110 ncu madde l nci fıkrası değil, istisna hükmü olan değişik ek geçici 67 nci madde uygulanacağından Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 2.9.1993 tarihinde EKVIII sayılı cetvelin 2 nci derece 3 ncu kademesinde bulunan yüzbaşı rütbesindeki davacıya, bulunduğu rütbedeki derece ve kademesine bir kademe ilave edilerek EKVII sayılı cetvelin 2 nci derece 4 ncu kademesine geçirilmesi doğrultusunda tesis olunan işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Bu arada yeri gelmişken davacının astsubaylıktan subaylığa nasbedildiği tarihten başlayıp, bu güne kadar bir başka deyişle yüzbaşı rütbesine yükseltildiği tarihe kadar intibaklarının hukuka ve mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığına da bakmak gerekmektedir.
Astsubaylıktan subaylığa nasbedildiği 30.8.1984 tarihinde EKVIII Sayılı cetvelin 5 inci derece 3 üncü kademesine intibakı yapılan davacının 30.8.1988 tarihinde 4 üncü derecenin 1. kademesine intibakı yapılmıştır. 30.8.1988 yılında 3 ncü derecenin 1. kademesine intibakı yapılan davacı 1991 yılında 2 nci derecenin l inci kademesine, 30.8.1993 tarihinde ise 2 nci derecenin 3 ncü kademesine intibak ettirilmiştir.
499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, 926 sayılı Kanunun değişik 67 nci maddesi uyarınca 1993 yılında yeni VII sayılı cetvelin 2 inci derece 4 üncü kademesine intibakı yapılan davacı hakkında tesis olunan işlem yukarıda belirtildiği gibi hukuka uygun bulunmaktadır.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere 499 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 2.9.1993 tarihinde EK VIII sayılı cetvelin 2 nci derece 3 üncü kademesinde bulunan davacının gene anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin değişik Ek Geçici 67 nci maddesi uyarınca yüzbaşı rütbesinde 2 nci derecenin 4 üncü kademesine geçirilip, Ek VII sayılı cetvele aktarılmasında hukuka ve mevzuata aykırı bir yön 'bulunmadığından, yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy