(926 S. K. m. 36)
Davacı Ord. Yzb. .................'ın 3.12.1993 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; İstanbul iktisadi Ticari ilimler Akademisi işletme Bilimleri Enstitüsünde 1980-81 yıllan arasında Hastane Yönetimi dalında öğrenim görerek Bilim uzmanlığı sertifikası aldığını, 445 sayılı KHK. ile 926 sayılı Kanunun 36/d maddesindeki yüksek lisans verilebilmesi için gerekli şartları taşıdığını ileri sürerek bu hükme göre kendisine bir yıl kıdem verilmesi isteminde bulunduğunu, bu istemin idarenin 17.9.1993 tarihli işlemi ile davacının aldığı öğrenim sertifikasının yüksek lisans seviyesinde olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve davacının bu menfi işlemin iptali istemiyle süresinde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
445 sayılı KHK. ile 926 sayılı TSK. Personel Kanununun 36.d maddesinde değişiklik yapılarak lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi için aranan Genelkurmay Bşk. lığının emir ve müsaadesi şartı kaldırılmış ancak ikinci şart olarak ihtiyaç duyulan dallarda ibaresi Kuvvet K. lıkları ve J. Gn. K. lığı insan gücü temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallar şeklinde genişletilmiştir. 445 sayılı KKK. ile getirilen bu düzenleme 23.12.1992 tarih ve 3768 sayılı K. la (R. G. 29.1.1992 S. 21126) aynen benimsenerek kanunlaşmıştır.
Söz konusu yasal düzenlemeye dayanılarak 5.2.1993 (R.G. 21487) tarihinde Subay Sicil Yönetmeliğinin bazı maddelerinde değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin 4ncü mad. ile lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi usulleri kanun değişikliğine uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.
Subay Sicil Yönetmeliğinin 5 Şubat 1983 tarih ve 21487 sayılı R. G. de yayınlanan yönetmelikle değişik Ek 2 nci maddesinin lisansüstü öğrenim kıdemi verilme usulü başlığı altındaki (b) bendinin (3) alt bendi 1 nci ve 2 nci bentler dışında kalan diğer mesleklere mensup subaylardan Kuvvet K. lıkları ve Jandarma Genel K. lığı insan gücü tema ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master öğrenimi yapanlara bir yıl, yüksek lisans öğrenimi, yapanlardan doktora yapanlara bir yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilip, nasıpları buna göre düzeltilir hükmü, (5) nci alt bendi yukarıda yazılı niteliklere haiz olanlara lisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için;
a) Lisansüstü öğrenimi, Kuvvet K. lıkları ve J. Gn. K. lığı insan gücü ve temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yapmış olması hükmü yer almaktadır.
Subay Sicil Yönetmeliğinin Geçici 15 nci maddesine göre 446 sayılı KHK.'nın yürürlüğe girdiği 26 Ağustos 1991 tarihinden önce kendi nam ve hesabına lisansüstü öğrenim yapanlara da subay sicil yönetmeliğinin, bu yönetmelikle değişik EK2 nci maddesinde getirilen şartları taşıdıkları ve bu yönetmeliğin yayımım müteakip (6) ay içerisinde müracaat ettikleri taktirde 26 Ağustos 1991 tarihinden geçerli olarak kıdemleri verilir denmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dava konusuna baktığımızda, davacının 1980-1981 yıllarında Hastane Yönetimi alanında bilim uzmanlığı eğitimini tamamlayarak mezun olduğu açıktır. Yukarıda düzenlemeler ile Genelkurmay Bşk.lığının izin şartının kaldırılmasıyla evvelce izinsiz olarak lisansüstü öğrenim yapanlara (6) altı aylık müracaat süresi tanınmış ve bu konumda olanlara da kıdem verilebilmesi imkanı getirilmiştir. Bu yönetmeliğin uygulama esasları ile ilgili Gn. Kur. Bşk. lığının yayınladığı çerçeve emri uyarınca da Kuvvet K. lıkları uygulama emirleri yayınlamışlar ve bu bağlamda KKK. lığı da 16.3.1991 tarihli emrinin Ekinde Kendi Nam ve Hesabına Lisansüstü öğrenim görecek subaylara öğrenim verilecek lisansüstü program adları yayınlanmıştır. Söz konusu uygulama eniri EK'indeki program listesi yine Gn.kur. Bşk. lığı çerçeve emri gereğince KKK. Personel Temin ve Yetiştirme Planına dahil edilmiştir.
Davalı idare, dava konusu olumsuz işlemi tesis ederken, davacının almış olduğu lisans sonrası bilim uzmanlığına ilişkin sertifikanın yüksek lisans seviyesinde olmadığı şeklinde bir sebebe dayanmış, ancak savunma aşamasında bu sebeple birlikte davacının bitirdiği daim (Hastane Yönetimi) KEK. Personel Temin ve Yetiştirme planında ordu donatım subayları ile öngörülen lisansüstü bilim dalları arasında yer almadığını ileri sürmüştür.
Davacının 26.11.1904 tarihli dilekçesi ekindeki Marmara Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 4.1.1994 tarihli yazısından Üniversite Senatosunun, davacı gibi evvelce işletme Bilimleri Enstitüsünde görülen derslerin yüksek lisans derslerine eşdeğer sayılmasına karar verdiği anlaşıldığından, davacının yüksek lisans düzeyinde lisansüstü eğitim gördüğü açıktır. Öte yandan 926 sayılı Kanunun 36/d ve S. Sic. Yönt. nin EK 1/b3 maddelerinde bilim uzmanlığının yüksek lisans eğitimi kapsamına dahil olduğu açık bir şekilde ifade edilmektedir. Hal böyle olunca, sözü edilen Üniversite Senatosu Kararı olmasa da davacının almış olduğu Bilim Uzmanlığı Sertifikası yüksek lisans diploması eşdeğeridir. Dolayısıyla davalı idarenin dava konusu işlemi tesisine dayanak gösterdiği sebep hukuka uygun değildir. Ancak iptal davasında bir idari işlemin hukuka uygunluk denetimi yapılırken, işlemin sadece yazılı olan sebebi ile bağlı kalınmayacağı, yargı yerinin işlemin tesisini gerektiren başka bir sebebin bulunup bulunmadığını da araştıracağı ve gerektiğinde sebep ikamesi yolunda gidebileceği açık bulunmaktadır. Tesis edilen işlem sonucu itibariyle doğru fakat sebep yerinde değilse, idari yargı organının kararında işlemin dayanması gereken sebebin vurgulanması yöntemi ile yine de davanın reddine karar verilmesi gereklidir.
Dava konusunda davacının Hastane Yönetimi dalında bilim uzmanı olduğu kuşkusuzsa da; KKK. lığının 16.3.1903 tarihli emri EK'inde yer alan ordu donatım sınıfı için ihtiyaç duyulan lisansüstü öğrenim dallan arasında işletme başlığı altında sayılan (6) adet öğrenim dalları arasında Hastane Yönetimi yer almadığından ayrıca Subay Sicil Yönetmeliğinin Geçici 15 nci maddesinde 26 Ağustos 1991 tarihinden önce kendi Nam ve Hesabına lisansüstü öğrenim yapanlara, yönetmeliğin yayımını (5.2.1993) takip eden (6) altı ay içinde müracaat etmeleri öngörülmesine rağmen, davacının idareye, bu husustaki 18.8.1994 tarihin de dilekçe ile başvurarak 6 aylık müracaat süresini geçirmesinden dolayı da davacıya yüksek lisans kıdemi verilmemesi işleminde hukuka aykırı bir yön mevcut değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı idarece tesis edilen işlemin dayanağı olarak gösterilen sebep hukuka uyarlı değil ise de, sebep ikamesi yöntemi ile yapılan değerlendirme de davacının tamamlandığı Hastane Yönetimi lisansüstü öğreniminin EKK. lığı Personel Temin ve Yetiştirme planında ihtiyaç gösterilen öğrenim dalları arasında yer almaması ve 6 aylık müracaat süresi şartının yerine getirilmemesi nedeniyle, yüksek lisans kıdemi vermeme işlemi sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunduğundan yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy