(3269 S. K. m. 12) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 13)
Davacı vekili 18 Ocak 1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve Uzman Erbaş Yönetmenliği hükümleri uyarınca, sözleşmeli olarak görev yapmakta iken, Kıbrıs koşullarında görev yapamayacağı ve kendisinden verimli bir biçimde yararlanılmayacağı gerekçe göstererek sözleşmesi feshedilen müvekkilinin, hiçbir olumsuz davranışının bulunmadığını, eski görevlerinde başarılı olmasına rağmen son görevinde başarısız gösterilmesinin düşündürücü olduğunu, bir uzman erbaşın sözleşmesinin feshedilmesi konusunda takdir hakkını kullanan idarenin bu takdir hakkını objektif ölçülere dayandırarak kullanması gerektiği, halbuki, Uzman Erbaş Yönetmeliğinin konuya ilişkin 13 ncü maddesinde iki aylık dönem içerisinde göreve intibak edemeyenlerin, sicile göre kademe terfii yapamayanların, sağlık nedeniyle istifade edilemeyenlerin, hüküm giyenlerin, 30 gün toplanı hürriyeti sağlayıcı disiplin cezası alanların sözleşmelerinin feshedileceği ve ilişkilerinin kesileceğinin öngörülmesi karşısında, sözleşmenin feshedilebilmesi konusunda bağlayıcı yetkiyle karşı karşıya bulunan davalı idarenin sayılan hallerle sınırlı olarak, feshetme yetkisini kullanabileceği, gözetilerek, Uzman Erbaş Sözleşmesinin feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişik kesme işleminin iptali ile, ilişiğinin kesildiği tarihten göreve başlayacağı tarihe kadar olan süre için alması gerekli olan aylık ve diğer parasal özlük haklarının kendisine yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dosya ve eklerinden, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı Top. Tb. K. lığı emrinde uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, davalı idare ile yapmış olduğu sözleşmesi feshedilen ve bunun hukuksal sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen .................'ın hukuka ve mevzuata aykırı olduğu savında bulunduğu sözleşmenin feshi işleminin iptali istemini içeren işbu davayı vekili aracılığıyla, 8 Ocak 1995 tarihinde ve süresi içerisinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açmış olduğu görülmektedir.
Bilindiği üzere dava konusuna ilişkin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12. maddesi görevde başarısız olanlara kendilerinden yararlanılamayacağı anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişkileri kesilir. Görevde başarısız olma ve kendilerinden yararlanılmama halleri ile bunlara yapılacak işlemler çıkarılarak yönetmelikte düzenlenir hükmünü getirmiş bulunmaktadır.
Açıklanan Yasanın bu hükmüne dayanılarak çıkarılan ve 4.2.1994 tarih ve 21839 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş bulunan Uzman Erbaş Yönetmeliğinin son değişik 13 ncü maddesine göre de: görevde başarısız olanlar ile istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin, kesileceği... hükme bağlandıktan sonra, bu sayılanların dışında beş koşuldan birinin gerçekleşmesi halinde sözleşmesinin yeniden feshedileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Dava konumuzla ilgili olmak üzere, sözü geçen yasada, görevde başarısız olma ve kendisinden istifade edilememe olarak belirlenen sözleşme feshi sebeplerinin neler olduğunun yönetmelikte gösterileceği Öngörülmüş olmakla, bu kanunun idarenin takdirine bırakıldığı, ancak yönetmelikte bu takdir hakkının kullanılmadığı buna karşın yasa hükmünün metin olarak aynen tekrar edildiği görülmüştür.
Görevde başarısız sayılma veya kendisinden istifade edilememenin dışında ayrıca ifadesinden anlaşıldığı üzere, başka nedenlerle, bu sebeplere eklenmiştir. Bu durum karşısında, idarenin yasada öngörülen durumları açık ve ayrıntılı olarak anılan yönetmelikte düzenlemesi bir başka deyişle sayması memur güvencesinin bir koşulu ise de; yasanın idarenin takdirine bıraktığı bu koşulların neler olduğunun yönetmelikte sayılmamış olması, idarenin işlem tesis ederken bu konudaki takdir hakkını kullanmasına engel bir durum yaratmamak gerekir. Bir başka deyişle idare pek tabiiki burada takdir hakkını kullanabilecektir. Bu durumda takdir yetkisinin açıkça yerinde kullanılmaması veya kamu yararına aykırı bir biçimde kullanması halinde, yönetsel yargı yerince yargılama aşamasında gayet tabiiki takdir yetkisinin kullanılmasına müdahale söz konusu olacaktır.
Yapılan yargılamada, davacının birliği komutanlığına verdiği dilekçeyle, istifasının kabulü ile ayrılma işleminin yapılması işleminde bulunduğu konusunda kuşku bulunmadığı anlaşılmıştır. Sözleşmeli uzman erbaş olan davacıdan kamu yararları göz önüne alınarak azami derecede yararlanmak düşüncesiyle idare kadrolarında istihdam edilmeye başlandıktan sonra, bu statüde yer alan kamu personelinin beklentilerimi bulamadım veya moralim bozuk ayrılmak istiyorum biçimdeki idareye başvurulması üzerine, kendilerinden arzulanan biçimde yararlanmanın olanak dışı olması, kamu yararı dengesi gözetilecek tesis olunan, dava konusu sözleşmenin feshi işleminde, hukuka aykırı herhangi bir yön bulunmadığını kuşkusuz kabul etmek gerekmektedir.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, uzman çavuş sözleşmesinin feshine dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğin kesilmesine ilişkin 15.12.1994 tarihi işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle sözleşmenin feshedildiği tarihten yeniden göreve başlatılacağı tarihe kadar olan aylık ve her türlü parasal özlük haklarının faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davaya konu anılan işlem hukuka ve mevzuata uygun bulunduğundan yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy