(5434 S. K. m. 44, 45, 58)
25.5.1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle vekil, müvekkillerinin murisi P. Uzm. Onb. .................'nin Şırnak' taki birliğinden 11 Kasım 24 Aralık 1993 tarihleri arasında eğitilmek üzere Tuzla P. Okul K. lığında geçici olarak görevlendirildiğini, 20.12.1983 günü saat 17.00 sıralarında birliğinden ayrılıp, bir kısım kursiyer arkadaşı ile birlikte bindikleri banliyö treninde biletsiz olması nedeniyle çıkan tartışmada kondüktör tarafından itilerek trenden düşmesi ve aksi yönden gelen trenin altında kalarak ölmesi olayı nedeniyle; dayalılardan MSB. lığının servis temin Bitmemesinin bir sonucu alarak trene binme gereksinimin ve bu ölüm olayının meydana gelmesinde sorumluluğunun bulunduğu, diğer davalının da; bu etken ve gelişim biçimini göz önüne alarak olayı vazife malûllüğü olarak değerlendirmesi ve ölenin yetimleri olan müvekkillerine yetim aylığı bağlanılmağı gerekli iken aksi yolda tesis edilen işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Tuzla Piyade Okulunda eğitilmek üzere bulunduğu sırada 20.12.1994 tarihinde akşam mesai bitiminde birliğinden ayrılarak Tuzla istikametine giden banliyö trenine binen Uzman erbaş .................'nin trende biletsiz bulunuşu nedeniyle kon döktür ile münakaşa arasında trenden düşmesi ya da atlayarak kaçmak istemesi sonucu karşıdan gelen diğer bir trenin altında kalmak suretiyle vefat ettiğinden bahisle eşi ve çocuklarının vazife maluliyeti aylığı bağlanması istemiyle, dava açtıkları görülmektedir.
Husumet itirazı olduğundan konunun öncelikle bu yönüyle incelenmesine geçilmiştir.
Vazife malûllüğü aylığı bağlanılmağı işlemini tesis edecek olan makam T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüdür. Davanın konusunun bu şekilde belirlenmiş olması karşısında; ölüm olayı ile servis temin etmeme etkenine dayalı dolaylı sorumluluk yüklenmek istenilen MSB. lığının Vazife Malûllüğünden yetim aylığı bağlanılmaması işleminin tesisinde, olayın tespit ve delillendirmesinden öte bir fonksiyon ve rolünün olmaması; keza hukuki sorumluluğunun mevcut olup olmadığı ve mevcut ise derecesinin veya dava konusuna etkisinin bu davanın kapsam içerisinde değerlendirilebilecek hususlar olmaması karşısında, husumetin işlemi tesis; eden makam olan T.C. Emekli Sandığına hassen görülmesine, MSB. lığının hasım mevkiinden çıkarılmasına karar verilmiştir.
Esas yönünden; vazife malûllüğünün kapsam ve işlemi 5434 sayılı yasanın 44, 45 ve 58 ncı maddelerinde belirtilmiş olup, öz olarak vazifenin sebep ve etkisinden doğan arızalanmanın vazife malûllüğü olarak değerlendirilmektedir. Oysa; davacıların yakınlarının ölümü hadisesinde mesai sonunda birliğinden ayrılırken servise binme olanağı varken tercihini banliyö trenine binme olarak kullanan, üstelikte biletsiz olarak bindiği bu trende görevlilerle tartışması ve gelişen olgular sonucu meydana gelen ölüm olayının görevin sebep ve etkisinden kaynaklanmadığı gibi; bu nitelikte olabilmesi için öncelikle gerekli koşul olan olayın görev sırasında meydana gelmesi olgusu dahil bulunmadığından davacılar hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Bu itibarla;
1. Davalılardan Milli Savunma Bakanlığının husumet mevkiinden çıkartılmasına,
2. Yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE; (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy