(1602 S. K. m. 42)
Davacı, 19.1.1996 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 39. Mknz. P. Tug.1.Tb. 3. Blk. K. lığında P.Uzm.Çvş. olarak görev yaparken 23.5.1994 tarihinde sözleşmesinin feshedildiğini, bu işleme karşı açtığı davanın AYİM. 1. D.nin 12.9.1995 tarih ve E.1994/1155, K.1995/842 sayılı kararı ile kabul edilerek, işlemin iptaline karar verildiğini, karar uyarınca yeniden göreve başladığında 24.10.1995 tarihli dilekçesi ile davalı idareye başvurarak, açıkta geçen süreye ilişkin aylık ve özlük haklarının ödenmesini talip ettiğini, başvurusuna 60 gün içinde herhangi bir cevap verilmediği için bu davayı açmak durumunda kaldığını belirterek, 23.5.1994-1.12.1994 tarihleri arasında yoksun kaldığı tüm aylık ve özlük haklarının kendisine ödenmemesine ilişkin idari işlemin iptali ile bu miktarın faizi ile birlikte hükmen tazminini, terfi ve intibaklarının yapılmasını talep ve dava etmiştir.
Başsavcılık düşüncesinde de vukufiyetle işaret edildiği üzere, aylık hesaplanması gibi teknik bir bilgi gerektiren durumlarda, kamu görevlerinin dava dilekçesinde tazminat miktarını belirtmeden bu konuda bir tam yargı davası açmaları imkânı, gerek Danıştay gerekse AYİM İçtihatları ile tanınmış bulunmakla; dava dilekçesinde talep edilen tazminat miktarının yer almaması nedeniyle dilekçenin reddi gerektiğine ilişkin davalı idare savunmasına iştirak edilmemiştir.
Öte yandan, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin 12.9.1995 tarih ve E.1994/1155, K.1995/842 sayılı Dairemiz Kararının davacıya 17.10.1995 tarihinde tebliğ edildiği, davacının bu tebligatı takiben 24.10.1995 tarihinde 1602 sayılı Kanunun 42 nci maddesi gereğince davalı idareye ihtiyari başvuruda bulunarak, açıkta geçen süreye ilişkin aylık ve özlük haklarının kendisine ödenmesi talebinde bulunduğu, 17.10.1995-24.10.1995 tarihleri arasında geçen (7) gün ve bu ihtiyari başvurunun zımnen reddedildiği varsayılan 24.12.1995 tarihinden davanın açıldığı 19.1.1996 tarihine kadar geçen (25) gün dikkate alındığında, henüz (60) günlük dava açma süresi geçirilmeden açılan bu davanın süresinde olduğu anlaşıldığından; davalı idarenin süreye ilişkin itirazında da hukuki haklılık bulunmamaktadır.
Davanın esasına gelince;
Davacının, hukuka aykırılığı mahkememiz iptal kararıyla saptanan sözleşme feshi işlemi nedeniyle 23.5.1994-1.12.1995 tarihleri arasında statü dışında, aylık ve özlük haklarından mahrum kaldığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Öğretide ve idari yargı uygulamasında tartışmasız bir şekilde genel kabul gördüğü üzere, iptal kararı sakat (hukuka aykırı) işlemi geri yürür (makabline şamil) bir biçimde ortadan kaldırır. İptal edilen bir tasarruf hiç yapılmamış sayıldığından, iptal kararı da zorunlu olarak geçmişe etkili karakter taşır. Geri yürürlük ilkesini gerçekleştirerek ortaya çıkmış olan hukuka aykırılıkların kaldırılabilmesi için, iptal kararı üzerine sakat işlem yapılmadan önceki hukuksal durumun geri gelmiş olacağı, sakat işlemin hiç yapılmamış sayılacağı ilkelerinden yararlanılır. Bu kuram ve kabulün doğal sonucu olarak da, örneğin kamu görevlisi statüsüne son verme işleminin iptalinde; kamu görevlisi hiç görevinden ayrılmamış gibi değerlendirilerek, açıkta geçirdiği sürelere ilişkin tüm aylık ve özlük haklarına tam olarak müstehak olur.
Dava konusunda da, davacı hakkındaki sözleşmenin feshi işlemi Dairemizce iptal edildiğine göre; davacının uzman erbaş statüsü ile ilişiğinin kesilmesi fiilen gerçek olmasına karşın, hukuken ara vermeksizin görevde kaldığını kabul etmek zorunluluğu vardır. Bunun doğal sonucu olarak da, davacının TSK. ile ilişiğinin kesildiği 23.5.1994 tarihindeki statü ve konumuna aynen döneceği, bu tarihten göreve tekrar başlatıldığı 1.12.1995 tarihine kadarki dönemde uzman erbaş statü ve konumunu (farizi olarak) koruyacağı, hizmetle hiç ilişkisi kesilmemiş gibi işlem görerek, zaman içindeki iyileştirmelerde dahil, tüm aylık ve özlük haklarını alması gerektiği kuşkusuzdur. Bu bakımdan, aksi yönde tesis edilen davalı idare işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı görülmektedir. Esasen Dairemizin bu konudaki kararları istikrar bulmuş bulunmaktadır. (AYİM. 1.D.22.10.1991; E.19917 1969, K.1991/2431; AYİM. 1.D.9.4.1996; E. 1995/1029, K.1996/293)
Açıklanan nedenlerle;
Davacıya 23.5.1994-1.2.1995 tarihleri arasında statü dışında geçirdiği sürelere ilişkin tüm aylık ve özlük haklarının ödenmemesi işlemi sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı görüldüğünden, işlemin İPTALİNE,
Anılan tarihler arasında davacının hakettiği aylık ve özlük hakları tutarının Hükmen TAZMİNİNE,
Bu konuda istemde bulunulduğundan, davacının müstehak olduğu aylık ve özlük hakları miktarına dava tarihi olan 19.1.1996 tarihinden itibaren % 30 (Yüzde otuz) yasal faiz İŞLETİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy