(926 S. K. m. 36) (Subay Sicil Yönetmeliği Ek m. 2, 8)
Davacı 08 Mayıs 1996 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; yazılı başvurusu üzerine K.K.lığının 23.12.1993 gün ve PER: 4084-44-93/ Ynt.Ş. (634) Sayılı emriyle yüksek lisans öğrenimine müsaade edildiğinin aynı komutanlığı'nın 27.12.1993 gün ve PER: 4084-51-93/Ynt.Ş. (644) Sayılı yazısıyla kendisine bildirildiğini, bu izne istinaden Dicle Üniversitesi Kamu Hukuku Ana Bilim Dalında iki yıl süreyle devam ettiği öğrenimini 26.12.1995 tarihinde Bilim Uzmanı unvanıyla başarı ile tamamladığını belirttikten sonra 926 Sayılı T.S.K. Personel Kanununun 36. maddesi 1. fıkra (d) bendi uyarınca yüksek lisans kıdemi verilmesi için 2.1.1996 tarihli dilekçe ile müracaat ettiğini, bu başvuruya İdare K.K.K.lığının 26.3.1996 gün ve PER: 4127-37-967 Tay. D.Sb. ve Astsb.Kd.Ş. (376) Sayılı yazıyla aynen Adı geçen subayın Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Dalında yapmış olduğu yüksek lisans öğrenimi nedeniyle bir yıl kıdem isteği, Subay Sicil Yönetmeliği Ek-2 nci maddesinde yazılı şartları sağlamadığından uygun görülmemiş ve öğrenim belgesi iade edilmiştir. denilmek suretiyle talebinin red edildiği ve bu yazının 5.4.1996 tarihinde kendisine tebliğ edildiğini, tesis edilen bu işlemin; kendisinin ve konumunun, idarenin işleminin reddine gerekçe olarak gösterdiği Subay Sicil Yönetmeliğinin Ek-2 nci maddesindeki şartları taşımadığı yolundaki değerlendirmenin aksine her yönü ile bu koşullara haiz olduğunu; koşullar arasında sayılan: Kuvvet Komutanlığının insan gücü temin ve yetiştirme planlarında belirtilen ihtiyaç duyulan dalda yüksek lisans eğitimi yaptığını, sicil notları ortalamasının %75 ve daha üstünde olduğunu subay kıdem sıra kitabındaki sıralamada ön sıralarda yer almasından tahmin ettiğini, başarılı ve takdirlerle dolu olan meslek yaşantısına ve yüksek sicil notlarına nazaran kendisine olumsuz bir nitelik belgesinin verilmesi mümkün olamayacağı, aksine bir oluşumun çelişki arzedeceği; meslek yaşamı boyunca hiç ceza almamış olması; yüksek lisans öğrenimini bitirdikten sonra zamanında ve usulüne uygun şekilde yaptığı müracaatında da bir sorun olmamakla, kendisine yüksek lisans öğrenimi nedeniyle kıdem verilmesi için tüm koşulları taşıdığını; İdarece hakkında aksi yönde tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası, getirilen özlük ve sicil belgelerinin incelenmesinde; Davacı Hak.Kd.Yzb. Ziya Kara'nın Dicle Üniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dalında yüksek lisans (master) öğrenimi 2 yıl süreyle yaptığı ve 26.12.1995 tarihli Geçici Mezuniyet Belgesi ile Bilim Uzmanı unvanıyla başarı ile tamamladığı anlaşılmaktadır.
Davalı İdare ise, davacının yaptığı öğreniminin Kuvvet Komutanlığı'nın İnsan gücü Temin ve Yetiştirme Planında belirtilen ihtiyaç duyulan bir dal olduğunu, keza Subay Sicil Yönetmeliği Ek-2 nci maddesinde belirtilen sair koşullara da haiz olduğunu ancak; olumlu nitelik belgesi koşulunun gerçekleşmediğini; o nedenle istemi kabul edilemeyeceğini savunmuş ve davanın reddini istemiş bulunmaktadır.
Davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinden; davacının yapmış olduğu yüksek lisansın plana uygun olduğu, sicil ortalamasının %75'in üzerinde olduğu, ancak sıralı sicil üstlerince tanzim edilen nitelik belgesinin müspet olmadığı anlaşılmıştır.
Yüksek lisans kıdemi verilmesi konusundaki normlar 926 Sayılı Kanun ve buna istinaden çıkarılan Subay Sicil Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. 926 Sayılı T.S.K. Personel Kanununun 36 ncı maddesinin (d) bendinin 2 nci fıkrası ..ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans öğrenimi yapanlara 1 yıl kıdem verilir. hükmünü amirdir.
Aynı maddenin 02.09.1993 gün ve 21686 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 499 Sayılı Kanun hükmünde kararname ile değişik (f) fıkrasına göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul esas ve şartlan Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterileceği belirtilmektedir.
İdare bu yetkisini Subay Sicil Yönetmeliğinin Ek 2. maddesinde belirginleştirmiş ve bu maddede 8 Mart 1994 gün ve 21871 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan değişiklikle (5) no'lu alt bendi;
a) Lisansüstü öğrenimin Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı insangücü temin ve yetiştirme planlarına göre belirtilen ihtiyaç duyulan dallarda yapılması,
b) Müracaat tarihinde mevcut sicil ortalamasının, sicil tam notunun %75 veya daha üstü olması,
c) Lisansüstü öğrenimini kendi nam ve hesabına yapanlar için sicil üstlerince tanzim edilen nitelik belgesinin (Ek-8) müspet olması ile birlikte diğer sayılan koşullarında gerçekleşmesi gerekmektedir. Davacı Hak.Kd.Yzb. Ziya Kara'nın sicil notları ortalaması %75'in üzerinde olduğu ve yükseklisans öğreniminin ihtiyaç duyulan bir dal olduğu davalı idarece de kabul edilmektedir.
Sorun Ek-8 de öngörülen nitelik belgesinin olumlu olarak tanzim edilmemesinden kaynaklanmış ve taraflar arasındaki uyuşmazlık ta bu noktada odaklanmıştır. Davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinden nitelik belgesinin olumsuz olduğu görülmektedir. Ancak nitelik belgesini düzenleyen üst ve amirler bu belgeyi objektif kriterlere göre doldurmuşlarmıdır? Kuşkusuz üstlerin bu kanaate götüren nedenlerin soyut ve sübjektif olmaması, objektif ve somut nedenlere dayalı olması gerekmektedir. İdare nitelik belgesini düzenlerken takdir yetkisini kullanacağı doğaldır. Ne var ki bir takdir yetkisinin doğru ve yerinde kullanılması zorunludur. Subay Sicil Yönetmeliğinin 4. maddesi sicillerin tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaat ilkeleri doğrultusunda düzenleneceğini, nitelik belgesinin de bu ilkeler doğrultusunda doldurulacağı zorunluluğu çok açıktır.
Davacının sicil dosyaları ve şahsi dosyası incelendiği, sicil notları ortalamasının çok yüksek olması, sicil amirlerince müteaddit tarihlerde davacıya verilen takdirnameler, birçok olumlu ve çok iyi kanaatler ve hatta düzenlenen nitelik belgesinin bazı hanesindeki olumlu ibaretler; olumlu kanaatler personelin öğüne kadarki meslek yaşamında gösterdiği yüksek performans ve üstün başarısına karşın; nitelik belgesinin bazı hanelerine yazılan belge ve kanıta dayanmaksızın soyut kanaatlerin ifadesi mahiyetindeki olumsuz görüşlerin ise anılan nitelik belgesinin olumsuz sonuçlandırılmasına ve değerlendirilmesine yeterli düzeyde görülemeyeceği, keza yüksek lisans kıdeminin verilmesini engelleyici nitelikte olmadığı ve böylece işlemin sebep ve amaç öğelerinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu kanısına varılmıştır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle, davacıya yükseklisans (master) kıdemi verilmemesine ilişkin İŞLEMİN İPTALİNE.
KARŞI OY GEREKÇESİ
926 Sayılı Kanun'un TSK mensuplarına lisans üstü ve doktora öğrenimi nedeniyle, kıdem verilebilmesinin şartlarını düzenleyen 36/d maddesi, daha önce sözkonusu öğrenimin ihtiyaç duyulan dalda ve Genelkurmay Başkanlığının emir ve müsaadesiyle yapılması koşullarının birlikte gerçekleşmesini ararken, 26 Ağustos 1991 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 3768 Sayılı Kanun ile aynen kabul edilen 445 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Kuvvet Komutanlıkları İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç dallarında yüksek lisans ve doktora yapanlara kıdem verileceği şeklinde değiştirilmiş ve yüksek lisans yada doktora öğrenimi nedeniyle kıdem verilmesinde, Genelkurmay Başkanlığının izin vermesi koşulu kaldırılmıştır. Buna göre, yüksek lisans ya da doktora öğrenimi nedeniyle Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dalda yapılması gerekli ve yeterli sayılmıştır. Nitekim aynı husus, Subay Sicil Yönetmeliğinin Ek-2 nci maddesinin (b) bendinde de belirtilmiştir.
Ancak, Subay Sicil Yönetmeliğinin Ek-2 nci maddesinde diğer şartların yanında lisansüstü öğrenim yapanlardan sicil üstlerince tanzim edilecek nitelik belgesinin müspet olması şartı aranmaktadır. Bu nedenle, davacı hakkında sicil amirlerince tanzim edilen menfi nitelik belgesi, kendisine lisansüstü öğrenim kıdeminin verilmesini mümkün kılmamıştır.
Davacı dava dilekçesinde sicil notlarının yüksek olduğunu, önceden izin alındığını ileri sürmekte ise de; lisansüstü kıdemi verilirken nitelik belgesinde sicil notlarının %75'ten yukarı olması şartı haricinde diğer şartlara da bakılmaktadır. Sicil işlemi ile lisansüstü kıdemi verilmesi için düzenlenen nitelik belgeleri birbirinden ayrı değerlendirilmekte olduğundan aralarında doğal olarak bir takım farklılıklarda olabilmektedir. Ayrıca önceden izin alınması şartı lisansüstü kıdeminin verileceğine dair bir garanti de teşkil etmez. Bu işlemin amacı davacıya yapacağı lisansüstü eğitiminin Kara Kuvvetleri uzman personel temin ve yetiştirme planında bulunduğu ve diğer şartları da taşıdığı takdirde kıdem alabileceği konusunda bilgi vermektir.
Diğer taraftan, davacının iptalini istediği, nitelik belgesi, tamamen objektif kriterlere göre ve mevzuata uygun olarak düzenlenmiştir. Nitelik belgesinin sübjektif değerlendirmelerle düzenlendiğine dair bir emarede bulunmamaktadır. Davacı nitelik belgesinin iptalini gerektirecek somut bir nedende gösterememektedir.
Yukarıdaki açıklamalarda da belirtildiği gibi, davacıya yükseklisans kıdemi verilmemesine ilişkin idari işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığından lisansüstü kıdemi verilmesi yönünde oy kullanan çoğunluğun görüşüne katılamadık. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy